Art. 445³.

Co dokładnie stanowi przepis

Art. 445(3) KPC ma bardzo zwięzłą, jednozdaniową treść: na wniosek strony stosuje się przepisy art. 582(1) § 2 lub 3. Jest to więc klasyczny przepis odsyłający, który sam nie tworzy nowej, samodzielnej normy postępowania, lecz przenosi na grunt danego postępowania rozwiązania uregulowane w innym miejscu Kodeksu postępowania cywilnego. Aby ustalić, co konkretnie sąd może orzec na podstawie tego odesłania, trzeba sięgnąć do treści art. 582(1) § 2 i § 3 KPC i odczytać oba przepisy łącznie z art. 445(3) KPC. Istotne jest przy tym to, że ustawodawca posłużył się sformułowaniem "na wniosek strony", co oznacza, iż zastosowanie tych rozwiązań nie następuje z urzędu, lecz wymaga inicjatywy procesowej strony. Ustawodawca użył także spójnika "lub", co wskazuje, że wchodzić w grę może zastosowanie jednego z tych paragrafów albo obu, zależnie od treści wniosku i okoliczności sprawy.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis znajduje zastosowanie w postępowaniu, w którego przepisach został umieszczony, i uruchamia się dopiero wtedy, gdy strona złoży odpowiedni wniosek. Bez takiego wniosku sąd nie sięga po rozwiązania z art. 582(1) § 2 lub 3 KPC na podstawie art. 445(3) KPC. Wniosek powinien być na tyle konkretny, aby wynikało z niego, o zastosowanie którego z odesłanych przepisów strona się zwraca i czego oczekuje od sądu. Warunkiem skorzystania z odesłania jest również to, aby w danej sprawie zachodziły okoliczności odpowiadające przesłankom opisanym w art. 582(1) § 2 lub 3 KPC - samo złożenie wniosku nie przesądza jeszcze o jego uwzględnieniu.

Przykład

Strona postępowania, w którym sąd rozstrzyga o sprawach dotyczących relacji rodzinnych, uznaje, że samo orzeczenie merytoryczne nie zabezpieczy dostatecznie jej sytuacji. Formułuje wówczas pisemny wniosek, w którym powołuje się na art. 445(3) KPC i wnosi o zastosowanie rozwiązań przewidzianych w art. 582(1) § 2 KPC, opisując okoliczności, które jej zdaniem to uzasadniają. Sąd bada, czy wniosek został złożony przez uprawnioną stronę oraz czy w sprawie występują przesłanki wskazane w przepisie odesłanym. Jeżeli tak, orzeka zgodnie z treścią art. 582(1) § 2 KPC; jeżeli nie, wniosek oddala, a strona może kwestionować takie rozstrzygnięcie w trybie przewidzianym dla danego orzeczenia.

Częste nieporozumienia

Najczęstszym błędem jest odczytywanie art. 445(3) KPC w oderwaniu od art. 582(1) § 2 i 3 KPC, co prowadzi do wniosków niemających oparcia w ustawie. Drugim błędem jest zakładanie, że sąd sam, bez wniosku, zastosuje odesłane przepisy - brzmienie art. 445(3) KPC wyklucza taką automatyczną praktykę. Mylące bywa też przekonanie, że wniosek jest dla sądu wiążący; sąd ocenia jego zasadność w świetle przesłanek przepisu odesłanego. Wreszcie strony bywają rozczarowane, gdy w piśmie nie wskażą, o który paragraf im chodzi, co utrudnia rozpoznanie wniosku. W sprawie indywidualnej warto skonsultować się z prawnikiem, który oceni, czy i w jakim zakresie odesłanie z art. 445(3) KPC będzie przydatne.