Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.
Aktualizacja: 18 sierpnia 2026
§ 1.Jeżeli sąd właściwy nie może z powodu przeszkody rozpoznać sprawy lub podjąć innej czynności, sąd nad nim przełożony wyznaczy inny sąd równorzędny.
§ 2.O wyznaczenie innego sądu równorzędnego występuje sąd właściwy.
Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.
Częste pytania:
Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.
Fragment uzasadnienia
… okoliczności uzasadniają wyłączenie ich od rozpoznawania sprawy na podstawie art. 49 k.p.c. Wyłączenie wszystkich sędziów wymienionego Sądu od rozpoznawania sprawy, zgodnie z art. 44 k.p.c., stanowi z kolei przeszkodę uniemożliwiającą dalsze jej prowadzenie przez tenże Sąd. Konieczne jest zatem wydanie przez Sąd przełożony nad nim aktu o charakterze organizacyjno – administracyjnym, jakim jest wyznaczenie innego sądu do…
Fragment uzasadnienia
… czynów niedozwolonych przez Sąd, z którego działalnością strona wiąże powstanie roszczenia odszkodowawczego, stanowi przeszkodę do rozpoznania sprawy przez ten Sąd, w rozumieniu art. 44 k.p.c.?" podjął uchwałę: Wniesienie pozwu o naprawienie szkody wyrządzonej przez wydanie orzeczenia do sądu, który wydał to orzeczenie, nie stwarza przeszkody przewidzianej w art. 44 k.p.c. 2 UZASADNIENIE Powód H. B. wniósł o zasądzenie od…
Fragment uzasadnienia
… że zaistniała istotna przeszkoda polegająca na stwierdzonej stronniczości składu orzekającego VII Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Sądu Okręgowego W.- Wskazał, że doszło do obrazy art. 44 k.p.c. Wniosek ten jest przedmiotem niniejszego postępowania. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik powoda dodał, że Sąd w W. VI Wydział Pracy w wyroku z „10 kwietnia 20008 r.”, sygn. akt VI P …/06 zaniżył kwotę odprawy emerytalnej przyznanej…
Fragment uzasadnienia
… przepisów postępowania skarżący zarzucił naruszenie art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 328 § 2, art. 227 w związku z art. 232, art. 233 § 1 i art. 44 w związku z art. 49 k.p.c. W ramach podstawy naruszenia prawa materialnego skarżący zarzucił błędną wykładnię art. 20 i 20 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 373 ust. 1 pkt 1 i 373 ust. 2, art. 373 ust. 1 pkt 4 i art. 377 w związku z…
Wyświetlone orzeczenia: 4
PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 44: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.
Podsumuj orzecznictwoArt. 44 KPC reguluje szczególną sytuację, w której sąd właściwy do rozpoznania sprawy nie jest w stanie tej sprawy rozpoznać ani podjąć innej czynności z powodu przeszkody. Zgodnie z § 1 w takim wypadku sąd nad nim przełożony wyznacza inny sąd równorzędny, czyli sąd tego samego szczebla, który przejmuje rozpoznanie sprawy lub dokonanie danej czynności. Przepis nie zmienia zatem reguł właściwości ustalanych w innych przepisach, lecz wprowadza mechanizm awaryjny, który zapobiega sytuacji, w której sprawa nie mogłaby zostać w ogóle rozpoznana. Paragraf 2 przesądza, kto inicjuje ten mechanizm: z wnioskiem o wyznaczenie innego sądu równorzędnego występuje sam sąd właściwy, a nie strona postępowania. Rozstrzygnięcie należy do sądu przełożonego, czyli sądu wyższego rzędu w stosunku do sądu, który zgłasza przeszkodę.
Zastosowanie art. 44 KPC wymaga wystąpienia przeszkody, która realnie uniemożliwia sądowi właściwemu rozpoznanie sprawy lub podjęcie konkretnej czynności. Chodzi o przeszkodę o charakterze obiektywnym i trwałym na tyle, że nie da się jej usunąć w ramach zwykłego toku czynności danego sądu. Typowo mówi się o sytuacjach, w których nie ma sędziów mogących orzekać w danej sprawie, na przykład wobec wyłączenia lub konieczności wyłączenia wszystkich sędziów danego sądu, albo o zdarzeniach faktycznych uniemożliwiających funkcjonowanie sądu. Przepis może dotyczyć zarówno rozpoznania całej sprawy, jak i pojedynczej czynności, co wynika wprost z brzmienia § 1. Inicjatywa należy do sądu właściwego, który zwraca się do sądu przełożonego, przedstawiając rodzaj przeszkody.
Do sądu rejonowego wpływa sprawa cywilna, w której jedną ze stron jest osoba blisko związana z pracownikami tego sądu, a wszyscy orzekający tam sędziowie zostali wyłączeni od rozpoznania sprawy. W efekcie w tym sądzie nie pozostaje żaden sędzia, który mógłby prowadzić postępowanie. Sąd rejonowy, powołując się na art. 44 KPC, występuje do sądu okręgowego jako sądu przełożonego o wyznaczenie innego sądu rejonowego. Sąd okręgowy wskazuje sąsiedni sąd rejonowy, który od tego momentu prowadzi sprawę tak, jakby był sądem właściwym.
Najczęstszym błędem jest przekonanie, że strona może samodzielnie żądać wyznaczenia innego sądu na podstawie art. 44 KPC, ponieważ nie jest zadowolona ze składu orzekającego lub z tempa postępowania. Przepis wyraźnie wskazuje, że z wnioskiem występuje sąd właściwy, a niezadowolenie strony nie jest przeszkodą w rozumieniu tego artykułu. Drugim nieporozumieniem jest mylenie tej instytucji z przekazaniem sprawy z powodu niewłaściwości albo z wyłączeniem sędziego; art. 44 KPC nie służy korygowaniu błędnie ustalonej właściwości. Nie jest też narzędziem do wyboru dogodniejszego dla strony sądu, ponieważ wyznaczony sąd musi być sądem równorzędnym, a decyzję podejmuje sąd przełożony. W indywidualnej sprawie ocena, czy zachodzi przeszkoda uzasadniająca zastosowanie art. 44 KPC, wymaga analizy akt, dlatego warto skonsultować się z prawnikiem.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
Zgodnie z § 2 z wnioskiem występuje sam sąd właściwy. Strona postępowania nie jest uprawniona do zainicjowania tej procedury.
Robi to sąd przełożony nad sądem właściwym, czyli sąd wyższego rzędu. Wyznaczony może być wyłącznie sąd tego samego szczebla.
Chodzi o okoliczność, która obiektywnie uniemożliwia sądowi właściwemu rozpoznanie sprawy lub podjęcie innej czynności, na przykład brak sędziów mogących orzekać w danej sprawie.
Nie. Art. 44 KPC nie służy wyborowi dogodniejszego sądu przez stronę, lecz usunięciu przeszkody w rozpoznaniu sprawy przez sąd właściwy.
Nie, przepis obejmuje także sytuację, w której sąd właściwy nie może podjąć pojedynczej czynności. Wtedy wyznaczony sąd równorzędny dokonuje tej czynności.
Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.
Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.
Zapytaj o art. 44