Art. 424⁶.

Co dokładnie stanowi przepis

Art. 424(6) KPC reguluje trzy podstawowe kwestie proceduralne dotyczące skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. Po pierwsze, § 1 wskazuje, że skargę wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok, a nie bezpośrednio do Sądu Najwyższego, oraz zakreśla termin dwóch lat liczony od dnia uprawomocnienia się tego wyroku. Po drugie, § 2 przewiduje, że w razie stwierdzenia niezachowania warunków formalnych określonych w art. 424(5) § 2 przewodniczący wzywa stronę o poprawienie lub uzupełnienie skargi. Po trzecie, § 3 wymienia sytuacje, w których sąd skargę odrzuca: wniesienie jej z naruszeniem art. 87(1) § 1 (czyli bez wymaganego zastępstwa), wniesienie po terminie, brak opłaty, inne przyczyny niedopuszczalności oraz nieusunięcie braków w wyznaczonym terminie. Przepis ma więc charakter porządkowy i selekcyjny - przesądza, kiedy skarga w ogóle podlega merytorycznemu rozpoznaniu.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Norma znajduje zastosowanie na etapie wstępnej kontroli skargi, jeszcze zanim dojdzie do jej badania co do istoty. Dotyczy każdej skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku, a więc środka służącego wykazaniu, że orzeczenie było niezgodne z prawem i wyrządziło szkodę. Kluczowy jest dwuletni termin z § 1 - jego bieg rozpoczyna się z dniem uprawomocnienia się wyroku, a nie z dniem jego doręczenia czy sporządzenia uzasadnienia. Kontrola formalna obejmuje także sprawdzenie, czy skargę sporządził i wniósł podmiot uprawniony zgodnie z art. 87(1) § 1 oraz czy uiszczono należną opłatę. Dopiero pozytywny wynik tej kontroli otwiera drogę do dalszych czynności.

Przykład

Wyrok sądu apelacyjnego uprawomocnił się 10 marca 2024 r., a strona uważa, że orzeczenie było niezgodne z prawem i spowodowało u niej stratę majątkową. Skargę powinna złożyć do sądu apelacyjnego, który wydał ten wyrok, najpóźniej do 10 marca 2026 r. Jeżeli w skardze zabraknie któregoś z elementów wskazanych w art. 424(5) § 2, przewodniczący wezwie do jej uzupełnienia w wyznaczonym terminie. Gdy strona tego nie zrobi albo nie opłaci skargi, sąd odrzuci ją na podstawie art. 424(6) § 3, bez badania zarzutów merytorycznych.

Częste nieporozumienia

Najczęstszym błędem jest kierowanie skargi bezpośrednio do Sądu Najwyższego - przepis wyraźnie wskazuje sąd, który wydał zaskarżony wyrok. Drugim jest liczenie dwuletniego terminu od doręczenia orzeczenia lub uzasadnienia zamiast od uprawomocnienia się wyroku. Mylne bywa też przekonanie, że wezwanie do uzupełnienia braków przedłuża termin z § 1 - tak nie jest, dotyczy ono wyłącznie usterek formalnych. Wreszcie strony bagatelizują wymóg zastępstwa z art. 87(1) § 1, choć jego naruszenie skutkuje odrzuceniem skargi. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem, który oceni dopuszczalność i terminowość skargi.