Art. 424⁵.

Co dokładnie stanowi przepis

Art. 424(5) KPC wskazuje obowiązkową treść skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku. Zgodnie z § 1 pismo musi oznaczać wyrok, od którego jest wnoszone, wraz ze wskazaniem, czy jest on zaskarżony w całości, czy jedynie w części. Skarżący ma przytoczyć podstawy skargi oraz je uzasadnić, a także wskazać konkretny przepis prawa, z którym zaskarżony wyrok pozostaje niezgodny. Konieczne jest uprawdopodobnienie szkody wyrządzonej przez wydanie tego wyroku oraz wykazanie, że wzruszenie orzeczenia innymi środkami prawnymi przewidzianymi w kodeksie nie było ani nie jest możliwe. Gdy skargę wnosi się na podstawie art. 424(1) § 2 KPC, trzeba dodatkowo wykazać wyjątkowy przypadek uzasadniający jej wniesienie. Skarga musi też zawierać wniosek o stwierdzenie niezgodności wyroku z prawem, a zgodnie z § 2 - odpowiadać ogólnym wymaganiom pisma procesowego i zawierać dwa dodatkowe odpisy przeznaczone do akt Sądu Najwyższego.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis stosuje się na etapie sporządzania i wnoszenia skargi, czyli zanim Sąd Najwyższy przystąpi do jej merytorycznego rozpoznania. Odnosi się do prawomocnych wyroków, wobec których strona twierdzi, że ich wydanie było niezgodne z prawem i wyrządziło jej szkodę. Wymagania z art. 424(5) KPC mają charakter formalny i konstrukcyjny: ich niedochowanie skutkuje wezwaniem do uzupełnienia braków, a w razie braków nieusuwalnych - odrzuceniem skargi. Szczególne znaczenie ma pkt 5, ponieważ skarga ma charakter subsydiarny i przysługuje wtedy, gdy inne środki zaskarżenia są już niedostępne.

Przykład

Przedsiębiorca przegrał proces o zapłatę, a wyrok sądu drugiej instancji stał się prawomocny; skarga kasacyjna w jego sprawie nie przysługiwała ze względu na wartość przedmiotu zaskarżenia. Uważa, że sąd zastosował przepis w sposób oczywiście sprzeczny z jego brzmieniem, przez co poniósł stratę majątkową odpowiadającą zasądzonej kwocie. W skardze musi więc dokładnie oznaczyć zaskarżony wyrok i zakres zaskarżenia, wskazać naruszony przepis, uzasadnić podstawy skargi oraz uprawdopodobnić szkodę, na przykład dokumentami księgowymi. Powinien również wyjaśnić, dlaczego nie mógł wzruszyć wyroku innymi środkami, i dołączyć wymagane odpisy, w tym dwa dla akt Sądu Najwyższego.

Częste nieporozumienia

Częstym błędem jest traktowanie skargi jako kolejnej instancji i ponowne opisywanie całego stanu faktycznego zamiast wskazania konkretnej niezgodności z prawem. Mylące bywa też pojęcie uprawdopodobnienia szkody - nie wymaga ono pełnego dowodu jej wysokości, ale nie może się ograniczać do ogólnikowego twierdzenia o poniesionej stracie. Skarżący bywają zaskoczeni obowiązkiem wykazania, że inne środki prawne były niedostępne, oraz wymogiem dwóch dodatkowych odpisów z § 2. Warto pamiętać, że w sprawie indywidualnej należy skonsultować się z prawnikiem.