Art. 424⁴.

Co stanowi przepis

Art. 4244 KPC wskazuje, na czym można oprzeć skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. Zgodnie z jego treścią podstawą skargi mogą być wyłącznie naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania, i to nie każde, lecz takie, które spowodowały niezgodność wyroku z prawem. Dodatkowo przepis wymaga, aby przez wydanie takiego wyroku stronie została wyrządzona szkoda. Zdanie drugie zawiera wyraźne wyłączenie: podstawą skargi nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów. Oznacza to, że skarga służy kontroli prawidłowości stosowania prawa, a nie ponownemu badaniu tego, co w sprawie faktycznie się wydarzyło.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis znajduje zastosowanie na etapie konstruowania skargi, gdy strona zamierza wykazać, że prawomocny wyrok jest niezgodny z prawem. Trzeba wtedy jednocześnie wskazać konkretny przepis prawa materialnego lub procesowego, który został naruszony, wyjaśnić, w jaki sposób to naruszenie przełożyło się na niezgodność wyroku z prawem, oraz powiązać wyrok z powstałą szkodą. Brak któregokolwiek z tych elementów sprawia, że skarga nie opiera się na podstawie przewidzianej w art. 4244 KPC. Wyłączenie z drugiego zdania działa niezależnie od tego, jak przekonująco strona uzasadnia swoje zastrzeżenia do materiału dowodowego - zarzuty tego rodzaju po prostu nie mieszczą się w dopuszczalnych podstawach.

Przykład

Przedsiębiorca przegrał sprawę o zapłatę, ponieważ sąd zastosował przepis o przedawnieniu w sposób, który jego zdaniem był oczywiście błędny i sprzeczny z brzmieniem ustawy. W skardze wskazuje więc konkretny przepis prawa materialnego, wyjaśnia, na czym polegała wadliwość jego wykładni, i podaje, że wskutek wyroku musiał zapłacić kwotę, której nie był winien, co stanowi jego szkodę. Jednocześnie w tym samym piśmie chce podnieść, że sąd niesłusznie dał wiarę świadkom strony przeciwnej i pominął przedłożone przez niego dokumenty. Ta druga grupa argumentów, choć dla przedsiębiorcy najważniejsza, jest wyłączona przez art. 4244 KPC i nie może stanowić podstawy skargi.

Częste nieporozumienia

Najczęstszym błędem jest traktowanie skargi jak kolejnej instancji, w której można od nowa opowiedzieć przebieg zdarzeń i przedstawić własną ocenę dowodów. Drugim nieporozumieniem jest pomijanie przesłanki szkody - samo przekonanie, że wyrok jest niezgodny z prawem, nie wystarczy, jeżeli strona nie wykaże, że wydanie wyroku wyrządziło jej szkodę. Trzecim błędem jest ogólnikowe powoływanie się na "naruszenie prawa" bez wskazania konkretnych przepisów i mechanizmu, w jaki ich naruszenie doprowadziło do niezgodności wyroku z prawem. Zdarza się też, że zarzuty procesowe formułuje się w sposób, który w istocie sprowadza się do kwestionowania ustaleń faktycznych, co również napotyka na wyłączenie z art. 4244 KPC. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem, który oceni, czy zamierzone zarzuty mieszczą się w dopuszczalnych podstawach skargi.