Art. 398⁵.

Co dokładnie stanowi przepis

Art. 398(5) KPC reguluje dwie podstawowe kwestie formalne związane ze skargą kasacyjną: miejsce jej wniesienia oraz termin, w jakim należy to zrobić. Zgodnie z § 1 skargę kasacyjną wnosi się nie bezpośrednio do Sądu Najwyższego, lecz do sądu, który wydał zaskarżone orzeczenie. Termin dla strony skarżącej wynosi dwa miesiące i biegnie od dnia doręczenia jej orzeczenia wraz z uzasadnieniem. Paragraf 2 przewiduje odrębne, dłuższe terminy dla podmiotów działających w interesie publicznym: Prokurator Generalny, Rzecznik Praw Obywatelskich i Rzecznik Praw Dziecka mają sześć miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, a jeżeli strona zażądała doręczenia orzeczenia z uzasadnieniem - od chwili doręczenia orzeczenia stronie.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis stosuje się zawsze wtedy, gdy w danej sprawie cywilnej dopuszczalna jest skarga kasacyjna od prawomocnego orzeczenia sądu drugiej instancji. Warunkiem uruchomienia dwumiesięcznego terminu z § 1 jest doręczenie stronie skarżącej orzeczenia z uzasadnieniem - to zdarzenie wyznacza początek biegu terminu. Reguła z § 2 znajduje zastosowanie tylko wobec trzech wymienionych w niej organów i przewiduje odmienny punkt startowy: uprawomocnienie się orzeczenia albo doręczenie orzeczenia stronie, jeżeli zażądała ona uzasadnienia. Art. 398(5) KPC nie rozstrzyga o samej dopuszczalności skargi ani o jej przyjęciu do rozpoznania - dotyczy wyłącznie trybu i czasu jej wniesienia.

Przykład

Sąd apelacyjny oddalił apelację powoda w sprawie o zapłatę. Pełnomocnik powoda złożył wniosek o doręczenie wyroku z uzasadnieniem i otrzymał je 10 marca. Od tego dnia biegnie dwumiesięczny termin z art. 398(5) § 1 KPC, a skargę kasacyjną należy złożyć w sądzie apelacyjnym, który wydał zaskarżony wyrok, a nie w Sądzie Najwyższym. Gdyby w tej samej sprawie skargę rozważał Rzecznik Praw Obywatelskich, dysponowałby terminem sześciomiesięcznym liczonym zgodnie z § 2.

Częste nieporozumienia

Najczęstszym błędem jest wysyłanie skargi kasacyjnej wprost do Sądu Najwyższego, podczas gdy przepis wyraźnie wskazuje sąd, który wydał zaskarżone orzeczenie. Drugim powtarzającym się nieporozumieniem jest liczenie terminu od dnia ogłoszenia wyroku lub od jego uprawomocnienia się, a nie od doręczenia orzeczenia z uzasadnieniem stronie skarżącej. Pojawia się też błędne przekonanie, że sześciomiesięczny termin z § 2 przysługuje każdemu, kto działa w interesie publicznym - dotyczy on wyłącznie Prokuratora Generalnego, Rzecznika Praw Obywatelskich i Rzecznika Praw Dziecka. Warto również pamiętać, że dochowanie terminu z art. 398(5) KPC to warunek konieczny, lecz niewystarczający - skarga musi spełniać także pozostałe wymagania przewidziane w Kodeksie postępowania cywilnego. W sprawie indywidualnej, zwłaszcza przy ustalaniu dokładnej daty początkowej terminu, warto skonsultować się z prawnikiem.