Co stanowi przepis
Art. 398(4) KPC wskazuje, jakie elementy musi zawierać skarga kasacyjna wnoszona do Sądu Najwyższego. Zgodnie z § 1 pismo to powinno oznaczać orzeczenie, od którego jest wnoszone, wraz z zaznaczeniem, czy jest ono zaskarżone w całości, czy tylko w części, przytaczać podstawy kasacyjne oraz je uzasadniać, a także zawierać wniosek o uchylenie albo o uchylenie i zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia i zmiany. Paragraf 2 dodaje odrębny, samodzielny wymóg: skarga musi zawierać wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania wraz z uzasadnieniem tego wniosku. Paragraf 3 przypomina, że skarga kasacyjna jest jednocześnie pismem procesowym, a więc musi spełniać ogólne wymagania stawiane pismom procesowym, a w sprawach o prawa majątkowe powinna wskazywać wartość przedmiotu zaskarżenia. Do skargi dołącza się także dwa jej odpisy przeznaczone do akt Sądu Najwyższego oraz dla Prokuratora Generalnego, chyba że to on sam wniósł skargę.
Kiedy przepis ma zastosowanie
Przepis stosuje się zawsze wtedy, gdy strona decyduje się zaskarżyć prawomocne orzeczenie sądu drugiej instancji skargą kasacyjną w postępowaniu cywilnym. Nie zastępuje on regulacji o dopuszczalności skargi ani o przymusie adwokacko-radcowskim, lecz określa treściową i formalną zawartość samego pisma. Wymagania z art. 398(4) KPC są traktowane rygorystycznie, ponieważ skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, a Sąd Najwyższy bada sprawę w granicach wyznaczonych przez przytoczone podstawy i wnioski. Brak któregoś z elementów konstrukcyjnych, zwłaszcza podstaw kasacyjnych czy wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania, powoduje, że pismo nie może wywołać zamierzonego skutku.
Przykład
Przedsiębiorca przegrał w sądzie apelacyjnym spór o zapłatę wynagrodzenia z umowy o roboty budowlane. Jego pełnomocnik sporządza skargę kasacyjną, w której wskazuje wyrok sądu apelacyjnego wraz z zaznaczeniem, że zaskarża go w części dotyczącej oddalenia roszczenia o odsetki, przytacza podstawy kasacyjne w postaci naruszenia konkretnych przepisów prawa materialnego oraz szczegółowo je uzasadnia. Następnie formułuje wniosek o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a osobno redaguje wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania, wyjaśniając, na czym polega istotne zagadnienie prawne. Ponieważ sprawa dotyczy praw majątkowych, w piśmie oznacza wartość przedmiotu zaskarżenia i dołącza dwa odpisy skargi.
Częste nieporozumienia
Najczęstszym błędem jest łączenie uzasadnienia podstaw kasacyjnych z uzasadnieniem wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania - są to dwa odrębne elementy, które służą innym celom i powinny być zredagowane osobno. Drugim typowym uchybieniem jest traktowanie skargi kasacyjnej jak kolejnej apelacji i polemika z ustaleniami faktycznymi zamiast wskazania naruszeń prawa. Mylące bywa też przekonanie, że wystarczy ogólnie zażądać uchylenia wyroku, podczas gdy przepis wymaga oznaczenia zakresu żądanego uchylenia i zmiany. Zdarza się wreszcie pomijanie wartości przedmiotu zaskarżenia w sprawach majątkowych oraz niedołączanie wymaganych odpisów. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem, zwłaszcza że sporządzenie skargi kasacyjnej objęte jest przymusem zastępstwa profesjonalnego.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
