Art. 398⁶.

Co stanowi przepis

Art. 398(6) KPC reguluje wstępną kontrolę skargi kasacyjnej dokonywaną jeszcze przed jej przekazaniem do merytorycznego rozpoznania. Zgodnie z § 1, jeżeli skarga nie spełnia wymagań przewidzianych w art. 398(4) § 2 lub 3, przewodniczący w sądzie drugiej instancji wzywa skarżącego do usunięcia braków w terminie tygodniowym, pod rygorem odrzucenia skargi. Paragraf 2 wskazuje natomiast sytuacje, w których sąd drugiej instancji odrzuca skargę bez wzywania do uzupełnienia: chodzi o skargę wniesioną po upływie terminu, skargę niespełniającą wymagań z art. 398(4) § 1, skargę nieopłaconą, skargę, której braków nie usunięto w terminie, a także skargę z innych przyczyn niedopuszczalną. Paragraf 3 przewiduje, że Sąd Najwyższy odrzuca skargę, która podlegała odrzuceniu przez sąd drugiej instancji, albo zwraca ją temu sądowi w celu usunięcia dostrzeżonych braków. Wreszcie § 4 nakłada obowiązek zawiadomienia właściwego organu samorządu zawodowego, do którego należy pełnomocnik, o odrzuceniu skargi niespełniającej wymagań z art. 398(4) § 1.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis stosuje się na etapie po wniesieniu skargi kasacyjnej do sądu drugiej instancji, a więc jeszcze zanim aktami zajmie się Sąd Najwyższy. Kluczowe jest rozróżnienie dwóch grup uchybień: braki usuwalne, przy których skarżący otrzymuje tygodniowy termin na poprawienie pisma, oraz uchybienia prowadzące do odrzucenia skargi bez wezwania. Do tej drugiej grupy należą przede wszystkim przekroczenie terminu do wniesienia skargi, brak opłaty i niespełnienie wymagań konstrukcyjnych z art. 398(4) § 1. Art. 398(6) KPC działa również jako mechanizm kontrolny na poziomie Sądu Najwyższego, który może naprawić zaniechanie sądu drugiej instancji, odrzucając skargę albo zwracając akta w celu uzupełnienia braków.

Przykład

Strona przegrywająca sprawę w sądzie apelacyjnym wnosi za pośrednictwem adwokata skargę kasacyjną, w której nie zamieszcza jednak wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania i jego uzasadnienia. Przewodniczący w sądzie drugiej instancji stwierdza brak i wzywa pełnomocnika do jego usunięcia w terminie tygodniowym, z zastrzeżeniem, że w razie bezczynności skarga zostanie odrzucona. Pełnomocnik uzupełnia pismo w terminie, więc skarga trafia do Sądu Najwyższego. Gdyby jednak przekroczył termin albo w ogóle nie odpowiedział na wezwanie, sąd drugiej instancji odrzuciłby skargę, a przy uchybieniach wskazanych w § 4 zawiadomiłby o tym samorząd zawodowy pełnomocnika.

Częste nieporozumienia

Najczęstszym błędem jest założenie, że każdy mankament skargi da się poprawić po wezwaniu. Tak nie jest: uchybienie terminu, brak opłaty czy naruszenie wymagań z art. 398(4) § 1 skutkują odrzuceniem od razu. Drugim nieporozumieniem jest przekonanie, że pozytywne przejście kontroli w sądzie drugiej instancji zamyka temat formalny, tymczasem § 3 pozwala Sądowi Najwyższemu samodzielnie odrzucić skargę. Warto też pamiętać, że termin tygodniowy z § 1 jest krótki i liczy się od doręczenia wezwania. W sprawie indywidualnej warto skonsultować się z prawnikiem.