Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.

Art. 39812.

Aktualizacja: 18 sierpnia 2026

  • Treść przepisu
  • Wyjaśnienie

Z wyjątkiem wypadków określonych w art. 173–1751, postępowanie przed Sądem Najwyższym ulega zawieszeniu jedynie na zgodny wniosek stron.

Ten przepis w Twojej sprawie

Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.

Częste pytania:

Wyjaśnienie przepisu

Co dokładnie stanowi przepis

Art. 398(12) KPC wprowadza szczególną, zawężoną regułę zawieszania postępowania na etapie rozpoznawania skargi kasacyjnej przez Sąd Najwyższy. Zgodnie z jego treścią postępowanie przed Sądem Najwyższym ulega zawieszeniu jedynie na zgodny wniosek stron, a więc wówczas, gdy obie strony wyrażą wolę wstrzymania biegu sprawy. Wyjątkiem są sytuacje uregulowane w art. 173-175(1) KPC, czyli przypadki zawieszenia następującego z mocy prawa, między innymi wskutek zdarzeń nadzwyczajnych dotykających działalności sądu lub uniemożliwiających prowadzenie postępowania. Oznacza to, że katalog podstaw zawieszenia, znany z postępowania przed sądami pierwszej i drugiej instancji, zostaje na tym etapie istotnie ograniczony. Przepis realizuje założenie, że postępowanie kasacyjne ma charakter kontrolny i powinno toczyć się sprawnie, bez zbędnych przerw.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Norma z art. 398(12) KPC znajduje zastosowanie od chwili, gdy sprawa znajduje się już przed Sądem Najwyższym w związku ze skargą kasacyjną. Dotyczy zarówno etapu badania przyjęcia skargi do rozpoznania, jak i jej merytorycznego rozpoznawania. Aby doszło do zawieszenia na podstawie tego przepisu, wniosek musi pochodzić od obu stron i być zgodny co do samego żądania wstrzymania postępowania; wniosek jednostronny nie wystarcza. Niezależnie od woli stron postępowanie może ulec zawieszeniu w wypadkach z art. 173-175(1) KPC, ponieważ te podstawy działają automatycznie. Przepis nie reguluje natomiast podjęcia zawieszonego postępowania - do tego stosuje się ogólne zasady kodeksowe.

Przykład

Strony sporu o zapłatę wynagrodzenia z umowy o roboty budowlane doprowadziły sprawę do Sądu Najwyższego, gdzie oczekuje ona na rozpoznanie skargi kasacyjnej. W tym czasie podejmują rozmowy ugodowe i chcą uzyskać czas na wypracowanie porozumienia bez ryzyka wydania orzeczenia. Składają wspólne, zgodne pismo z wnioskiem o zawieszenie postępowania, powołując się na art. 398(12) KPC. Gdyby jednak taki wniosek złożyła wyłącznie jedna ze stron, na przykład powołując się na trudną sytuację finansową lub toczące się inne postępowanie, nie stanowiłoby to samodzielnej podstawy do zawieszenia sprawy przed Sądem Najwyższym.

Częste nieporozumienia

Najczęstszym błędem jest przekonanie, że przed Sądem Najwyższym można zawiesić postępowanie na tych samych podstawach co przed sądem powszechnym, na przykład z powodu zależności od wyniku innej sprawy. Art. 398(12) KPC wyraźnie takiej możliwości nie przewiduje, poza wypadkami wskazanymi w ustawie. Drugim nieporozumieniem jest traktowanie zawieszenia jako sposobu na przedłużenie oczekiwania na rozstrzygnięcie z przyczyn leżących po jednej stronie. Warto też pamiętać, że zawieszenie nie jest równoznaczne z umorzeniem postępowania ani z cofnięciem skargi kasacyjnej. W indywidualnej sprawie zasadność i skutki wniosku o zawieszenie najlepiej skonsultować z prawnikiem.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Czy jedna strona może sama wnioskować o zawieszenie sprawy w Sądzie Najwyższym?

Nie. Art. 398(12) KPC wymaga zgodnego wniosku obu stron. Wniosek jednostronny nie stanowi podstawy zawieszenia postępowania kasacyjnego.

Czy postępowanie przed Sądem Najwyższym może zostać zawieszone bez wniosku stron?

Tak, ale wyłącznie w wypadkach określonych w art. 173-175(1) KPC, czyli w sytuacjach zawieszenia następującego z mocy prawa.

Czy sąd musi uwzględnić zgodny wniosek stron o zawieszenie?

Przepis wskazuje zgodny wniosek stron jako jedyną, poza wyjątkami ustawowymi, podstawę zawieszenia. O samym zawieszeniu rozstrzyga Sąd Najwyższy.

Czy zawieszenie oznacza zakończenie sprawy kasacyjnej?

Nie. Zawieszenie jedynie wstrzymuje bieg postępowania, które może zostać później podjęte na zasadach ogólnych przewidzianych w Kodeksie postępowania cywilnego.

Czy można zawiesić sprawę w Sądzie Najwyższym z uwagi na inne toczące się postępowanie?

Art. 398(12) KPC nie przewiduje takiej podstawy. W tym zakresie ogólne przesłanki zawieszenia znane z postępowania przed sądami powszechnymi są wyłączone.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Potrzebujesz analizy tego przepisu w konkretnej sprawie?

Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.

Zapytaj o art. 398(12)