Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.

Art. 396.

Aktualizacja: 18 sierpnia 2026

  • Treść przepisu
  • Wyjaśnienie
  • 10 orzeczeń

Sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego postanowienia do czasu rozstrzygnięcia zażalenia.

Ten przepis w Twojej sprawie

Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.

Częste pytania:

Orzecznictwo do tego przepisu

Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.

III Ca 970/14Sąd Okręgowy w Gdańsku

Klauzula waloryzacyjna w umowie przedwstępnej – wyrok SO

Streszczenie

Sąd Okręgowy w Gdańsku stwierdził, że prawidłowości ceny wpisanej do aktu notarialnego nie można oceniać bez odniesienia do podstaw jej wyliczenia. Jeżeli te podstawy wynikały z umowy przedwstępnej zawierającej klauzulę waloryzacyjną, to zawarcie umowy ostatecznej nie usuwało wad tej klauzuli. To ważny precedens dla sporów o ceny…
I ACa 966/14Sąd Apelacyjny w Katowicach

Indos na wekslu a podpis osoby prawnej – wyrok SA

Fragment uzasadnienia

… nie jest wiadomym czy podpisani pod pieczęcią spółki (...) dokonali indosu imieniem własnym czy też jako przedstawiciele tej Spółki. Dlatego Sąd Apelacyjny na mocy art. 396 § 1 kpc zmienił zaskarżony wyrok i orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na mocy art. 98 kpc .
I ACa 882/14Sąd Apelacyjny w Katowicach

Odpowiedzialność za naruszenie dóbr osobistych na zasadzie ryzyka

Fragment uzasadnienia

… przy znacznej wartości przedmiotu sporu, podwyższył wynagrodzenie pełnomocnika do wysokości podwójnej stawki minimalnej. Z tych względów Sąd Apelacyjny na mocy art. 396 § 1 kpc i art. 395 kpc orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na mocy art. 113 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, art. 98 kpc i art. 100 kpc mając na względzie wynik postępowania apelacyjnego.
  • czyny niedozwolone
Czytaj orzeczenie
V ACa 20/22Sąd Apelacyjny w Katowicach

V ACa 20/22

Fragment uzasadnienia

… charakter w porównaniu z żądaniem ustalenia nieważności umowy oraz zasądzenia zwrotu świadczenia spełnionego na rzecz pozwanej. Z podanych wyżej przyczyn na podstawie art.396 § 1 k.p.c. Sąd Apelacyjny zmienił zaskarżony wyrok w części, w jakiej apelacja powodów okazała się skuteczna, a w pozostałym zakresie na mocy art.385 k.p.c. orzekł o jej oddaleniu. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego zapadło na…
  • kredyt walutowy
Czytaj orzeczenie

Wyświetlone orzeczenia: 4

PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 396: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.

Podsumuj orzecznictwo

Wyjaśnienie przepisu

Co stanowi przepis

Art. 396 KPC zawiera krótką, ale praktycznie istotną normę: sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego postanowienia do czasu rozstrzygnięcia zażalenia. Przepis odnosi się do sytuacji, w której postanowienie sądu nadaje się do wykonania lub wywołuje skutki jeszcze przed tym, zanim zażalenie zostanie rozpoznane. Ustawodawca posłużył się sformułowaniem "może", co oznacza, że wstrzymanie wykonania jest uprawnieniem sądu, a nie jego obowiązkiem, i zależy od oceny konkretnej sprawy. Skutkiem zastosowania art. 396 KPC jest czasowe zawieszenie wykonalności orzeczenia, a więc stan, w którym postanowienie formalnie istnieje, lecz nie jest wprowadzane w życie. Wstrzymanie ma charakter tymczasowy i trwa najdłużej do momentu rozstrzygnięcia zażalenia.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Warunkiem sięgnięcia po art. 396 KPC jest to, że w sprawie wydano postanowienie i zostało ono zaskarżone zażaleniem. Znaczenie praktyczne przepis ma przede wszystkim wtedy, gdy samo wniesienie zażalenia nie wstrzymuje wykonania orzeczenia, a natychmiastowe jego wykonanie mogłoby doprowadzić do skutków trudnych do odwrócenia. Sąd bierze pod uwagę, czy wykonanie postanowienia przed rozpoznaniem środka zaskarżenia nie uczyni ochrony prawnej iluzoryczną oraz jak rozkładają się interesy obu stron. Decyzja o wstrzymaniu może zapaść na wniosek strony, która wnosi zażalenie, choć przepis nie uzależnia jej wprost od złożenia takiego wniosku. Wstrzymanie nie przesądza o wyniku postępowania zażaleniowego i nie oznacza, że sąd uznał zażalenie za zasadne.

Przykład

Sąd wydaje postanowienie, którego wykonanie wiąże się z podjęciem czynności faktycznie nieodwracalnych, na przykład z natychmiastową zmianą stanu rzeczy będącego przedmiotem sporu. Strona niezadowolona z tego rozstrzygnięcia wnosi zażalenie i jednocześnie zwraca się do sądu o wstrzymanie wykonania postanowienia, wskazując, że po jego wykonaniu powrót do stanu poprzedniego byłby niemożliwy lub bardzo utrudniony. Sąd, oceniając te okoliczności, może na podstawie art. 396 KPC wstrzymać wykonanie do czasu rozpoznania zażalenia. Jeżeli zażalenie zostanie oddalone, postanowienie odzyskuje pełną wykonalność i może zostać wykonane.

Częste nieporozumienia

Najczęstszym błędem jest przekonanie, że samo wniesienie zażalenia automatycznie powoduje, iż postanowienia nie trzeba wykonywać. Art. 396 KPC pokazuje, że jest odwrotnie: potrzebna jest odrębna decyzja sądu, a bez niej postanowienie co do zasady zachowuje wykonalność. Drugim nieporozumieniem jest traktowanie wstrzymania wykonania jako uchylenia postanowienia - w rzeczywistości orzeczenie pozostaje w mocy, jedynie jego wykonanie zostaje odsunięte w czasie. Zdarza się też, że strony formułują wniosek ogólnikowo, bez wyjaśnienia, jakie konkretne skutki wywoła natychmiastowe wykonanie, co utrudnia sądowi ocenę sytuacji. Warto również pamiętać, że wstrzymanie wygasa z chwilą rozstrzygnięcia zażalenia i nie działa bezterminowo. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem, który oceni zasadność i sposób sformułowania takiego wniosku.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Czy wniesienie zażalenia wstrzymuje wykonanie postanowienia?

Co do zasady nie następuje to automatycznie. Zgodnie z art. 396 KPC potrzebna jest decyzja sądu, który może wstrzymać wykonanie zaskarżonego postanowienia.

Kto decyduje o wstrzymaniu wykonania postanowienia?

Decyduje sąd. Przepis posługuje się sformułowaniem "może", co oznacza, że jest to uprawnienie sądu, a nie automatyczny skutek wniesienia zażalenia.

Jak długo trwa wstrzymanie wykonania na podstawie art. 396 KPC?

Wstrzymanie ma charakter tymczasowy i trwa do czasu rozstrzygnięcia zażalenia. Po jego rozpoznaniu skutek wstrzymania ustaje.

Czy wstrzymanie wykonania oznacza, że postanowienie zostało uchylone?

Nie. Postanowienie pozostaje w mocy, a jedynie jego wykonanie zostaje czasowo powstrzymane do momentu rozpoznania zażalenia.

Czy trzeba złożyć wniosek o wstrzymanie wykonania?

Przepis nie formułuje wprost takiego wymogu, jednak w praktyce strona wnosząca zażalenie zwykle składa wniosek i wskazuje skutki natychmiastowego wykonania. W konkretnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Potrzebujesz analizy tego przepisu w konkretnej sprawie?

Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.

Zapytaj o art. 396