Art. 388².

Co dokładnie stanowi przepis

Art. 388(2) KPC zawiera regułę porządkującą relację między dwoma trybami powstrzymania skutków postanowienia o odebraniu osoby podlegającej władzy rodzicielskiej lub pozostającej pod opieką. Przepis stanowi, że jeżeli strona nie zgłosiła żądania przewidzianego w art. 388(1) § 1 KPC, nie traci przez to możliwości uzyskania wstrzymania wykonania takiego postanowienia na podstawie art. 388 § 1 KPC. Innymi słowy, zaniechanie skorzystania z jednej ścieżki nie zamyka drogi do drugiej. Ustawodawca wyklucza więc interpretację, zgodnie z którą tryb z art. 388(1) § 1 KPC miałby charakter wyłączny i wypierać ogólną instytucję wstrzymania wykonania orzeczenia. Art. 388(2) KPC ma zatem charakter gwarancyjny: chroni stronę przed utratą środka ochrony wyłącznie z powodu niezłożenia wcześniejszego żądania.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis znajduje zastosowanie w sprawach, w których sąd wydał postanowienie w przedmiocie odebrania osoby podlegającej władzy rodzicielskiej lub pozostającej pod opieką, a więc w sprawach dotyczących wykonania orzeczeń o pieczy nad dzieckiem lub podopiecznym. Warunkiem sięgnięcia po art. 388(2) KPC jest to, że strona nie zgłosiła żądania, o którym mowa w art. 388(1) § 1 KPC - na przykład dlatego, że nie widziała wówczas takiej potrzeby albo okoliczności zmieniły się później. W takiej sytuacji strona może nadal złożyć wniosek o wstrzymanie wykonania postanowienia w trybie art. 388 § 1 KPC. Sam art. 388(2) KPC nie tworzy nowej podstawy wstrzymania ani nie określa jego przesłanek - odsyła do art. 388 § 1 KPC, którego wymagania trzeba spełnić. Ocena zasadności wniosku należy do sądu i zależy od okoliczności konkretnej sprawy.

Przykład

Rodzic, wobec którego wydano postanowienie o odebraniu dziecka, nie zgłasza w odpowiednim momencie żądania przewidzianego w art. 388(1) § 1 KPC, ponieważ początkowo nie kwestionuje samego rozstrzygnięcia. Po pewnym czasie pojawiają się nowe okoliczności dotyczące sytuacji zdrowotnej dziecka, które w ocenie rodzica przemawiają za powstrzymaniem się z wykonaniem postanowienia. Rodzic składa wtedy wniosek o wstrzymanie wykonania postanowienia na podstawie art. 388 § 1 KPC. Dzięki art. 388(2) KPC wniosek ten nie może zostać odrzucony wyłącznie z tego powodu, że wcześniej nie skorzystano z trybu z art. 388(1) § 1 KPC.

Częste nieporozumienia

Najczęstszym błędem jest przekonanie, że niezgłoszenie żądania z art. 388(1) § 1 KPC oznacza definitywną rezygnację z ochrony przed wykonaniem postanowienia - art. 388(2) KPC wprost temu przeczy. Drugie nieporozumienie polega na traktowaniu tego przepisu jako samodzielnej podstawy wstrzymania, podczas gdy jest on jedynie regułą wykluczającą określony sposób wykładni. Trzecim błędem jest założenie, że złożenie wniosku z art. 388 § 1 KPC automatycznie skutkuje wstrzymaniem wykonania - decyzję podejmuje sąd po ocenie przesłanek. W sprawie indywidualnej, zwłaszcza dotyczącej dziecka, warto skonsultować się z prawnikiem.