Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.

Art. 388¹.

Aktualizacja: 18 sierpnia 2026

§ 1.W sprawach o odebranie osoby podlegającej władzy rodzicielskiej lub pozostającej pod opieką prowadzonych na podstawie Konwencji dotyczącej cywilnych aspektów uprowadzenia dziecka za granicę, sporządzonej w Hadze dnia 25 października 1980 r. (Dz. U. z 1995 r. poz. 528 oraz z 1999 r. poz.

1085), zwanej dalej „konwencją haską z 1980 r.”, na żądanie podmiotu wymienionego w art. 519¹ § 2² zgłoszone sądowi, o którym mowa w art. 518² § 1, w terminie nieprzekraczającym dwóch tygodni od dnia uprawomocnienia się postanowienia w przedmiocie odebrania osoby podlegającej władzy rodzicielskiej lub pozostającej pod opieką, wstrzymuje się z mocy prawa wykonanie tego postanowienia

§ 2.Wstrzymanie wykonania postanowienia, o którym mowa w § 1, ustaje, jeżeli podmiot wymieniony w art. 519¹ § 2² nie wniesie skargi kasacyjnej w terminie dwóch miesięcy od dnia uprawomocnienia się tego postanowienia.

§ 3.W przypadku wniesienia przez podmiot wymieniony w art. 519¹ § 2² skargi kasacyjnej w terminie dwóch miesięcy od dnia uprawomocnienia się postanowienia, o którym mowa w § 1, wstrzymanie wykonania tego postanowienia przedłuża się z mocy prawa do czasu ukończenia postępowania kasacyjnego.

§ 4.Podmiot, który zgłosił żądanie wstrzymania wykonania postanowienia, o którym mowa w § 1, może je cofnąć w terminie dwóch miesięcy od dnia uprawomocnienia się postanowienia, chyba że podmiot wymieniony w art. 519¹ § 2² wniósł skargę kasacyjną.

§ 5.Wskutek cofnięcia żądania wstrzymania wykonania postanowienia, o którym mowa w § 1, postanowienie to staje się wykonalne.

Zapytaj o orzecznictwo do art. 388(1) KPC

Odpowiedź z cytowanymi sygnaturami, do sprawdzenia w źródle.

Zapytaj za darmo

Wyjaśnienie przepisu

Co stanowi przepis

Art. 388(1) KPC wprowadza szczególny mechanizm wstrzymania wykonania prawomocnego postanowienia o odebraniu osoby podlegającej władzy rodzicielskiej lub pozostającej pod opieką. Dotyczy on wyłącznie spraw prowadzonych na podstawie Konwencji dotyczącej cywilnych aspektów uprowadzenia dziecka za granicę, sporządzonej w Hadze dnia 25 października 1980 r., określanej w Kodeksie jako konwencja haska z 1980 r. Zgodnie z § 1 wstrzymanie następuje z mocy prawa, a więc automatycznie, jeżeli podmiot wymieniony w art. 519(1) § 2(2) KPC zgłosi takie żądanie sądowi wskazanemu w art. 518(2) § 1 KPC w terminie nieprzekraczającym dwóch tygodni od dnia uprawomocnienia się postanowienia. Paragraf 2 przewiduje, że wstrzymanie ustaje, jeżeli w ciągu dwóch miesięcy od uprawomocnienia się postanowienia nie zostanie wniesiona skarga kasacyjna, natomiast § 3 stanowi, że wniesienie skargi kasacyjnej w tym terminie przedłuża wstrzymanie z mocy prawa aż do ukończenia postępowania kasacyjnego. Paragrafy 4 i 5 dopuszczają cofnięcie żądania w terminie dwóch miesięcy od uprawomocnienia się orzeczenia, o ile nie wniesiono skargi kasacyjnej, a skutkiem cofnięcia jest to, że postanowienie staje się wykonalne.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis stosuje się dopiero po uprawomocnieniu się postanowienia nakazującego wydanie dziecka. Warunkiem jest, aby postępowanie toczyło się w trybie konwencji haskiej z 1980 r., a nie w zwykłej sprawie o odebranie dziecka. Żądanie może zgłosić tylko podmiot wskazany w art. 519(1) § 2(2) KPC, czyli uprawniony do wniesienia skargi kasacyjnej w tej kategorii spraw. Kluczowe znaczenie mają dwa terminy: dwutygodniowy na zgłoszenie żądania i dwumiesięczny na wniesienie skargi kasacyjnej. Sąd nie ocenia zasadności żądania - skutek wstrzymania powstaje z mocy samego prawa.

Przykład

Sąd apelacyjny prawomocnie nakazał wydanie dziecka do państwa jego stałego pobytu, z którego zostało wywiezione bez zgody drugiego rodzica. W ciągu dwóch tygodni od uprawomocnienia się orzeczenia uprawniony podmiot zgłasza sądowi okręgowemu żądanie wstrzymania wykonania i postanowienie nie może być wykonane. Jeżeli w ciągu dwóch miesięcy zostanie wniesiona skarga kasacyjna, dziecko nie zostanie wydane aż do zakończenia postępowania przed Sądem Najwyższym. Gdyby jednak skargi nie wniesiono, po upływie dwóch miesięcy wstrzymanie ustaje samoistnie i postanowienie podlega wykonaniu.

Częste nieporozumienia

Rodzice bywają przekonani, że o wstrzymanie może wystąpić każda strona postępowania - tymczasem art. 388(1) KPC ogranicza ten krąg do podmiotów z art. 519(1) § 2(2) KPC. Mylne jest też przekonanie, że sąd wydaje w tej sprawie odrębne postanowienie uwzględniające lub oddalające wniosek. Nie jest również trafne założenie, że wstrzymanie trwa bezterminowo: bez skargi kasacyjnej wygasa po dwóch miesiącach. Wreszcie cofnięcie żądania jest nieskuteczne, jeżeli skarga kasacyjna została już wniesiona. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Kto może żądać wstrzymania wykonania postanowienia o odebraniu dziecka?

Wyłącznie podmiot wymieniony w art. 519(1) § 2(2) KPC, czyli uprawniony do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawach prowadzonych na podstawie konwencji haskiej z 1980 r.

W jakim terminie trzeba zgłosić żądanie wstrzymania?

W terminie nieprzekraczającym dwóch tygodni od dnia uprawomocnienia się postanowienia, przed sądem wskazanym w art. 518(2) § 1 KPC.

Czy sąd może odmówić wstrzymania wykonania postanowienia?

Nie. Zgodnie z art. 388(1) § 1 KPC wstrzymanie następuje z mocy prawa po zgłoszeniu żądania w terminie, bez oceny jego zasadności przez sąd.

Jak długo trwa wstrzymanie wykonania postanowienia?

Ustaje po dwóch miesiącach od uprawomocnienia się postanowienia, jeżeli nie wniesiono skargi kasacyjnej. Wniesienie skargi przedłuża je do zakończenia postępowania kasacyjnego.

Czy można cofnąć żądanie wstrzymania wykonania?

Tak, w terminie dwóch miesięcy od uprawomocnienia się postanowienia, chyba że wniesiono już skargę kasacyjną. Po cofnięciu postanowienie staje się wykonalne.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Potrzebujesz analizy tego przepisu w konkretnej sprawie?

PrawMi odpowiada z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń.

Zapytaj o art. 388(1)

← Wróć do pełnej ustawy