Co stanowi przepis
Art. 343 KPC reguluje sposób, w jaki sąd przekazuje stronom wydany wyrok zaoczny, oraz łączy z tym doręczeniem skutki procesowe. Zgodnie z § 1 wyrok zaoczny doręcza się obu stronom z urzędu, a więc bez konieczności składania jakiegokolwiek wniosku przez powoda czy pozwanego. Jeżeli strona nie jest zastępowana przez adwokata, radcę prawnego, rzecznika patentowego albo Prokuratorię Generalną Rzeczypospolitej Polskiej, do doręczanego orzeczenia dołącza się pouczenie o przysługujących jej środkach zaskarżenia. Pozwanemu doręcza się dodatkowo pouczenie o obowiązku przedstawienia w sprzeciwie wszystkich twierdzeń i dowodów oraz o skutku niedopełnienia tego obowiązku, którym jest możliwość pominięcia przez sąd twierdzeń i dowodów spóźnionych. Paragraf 2 dotyczy sytuacji, gdy wyrok zgodnie z art. 342 KPC nie podlegał uzasadnieniu - wtedy termin do wniesienia apelacji przez powoda biegnie od dnia doręczenia wyroku.
Kiedy przepis ma zastosowanie
Przepis znajduje zastosowanie zawsze wtedy, gdy w sprawie cywilnej zapadł wyrok zaoczny, a więc orzeczenie wydane wobec bierności pozwanego lub jego nieusprawiedliwionej nieobecności. Nie ma znaczenia, czy wyrok w całości uwzględnia żądanie pozwu, czy tylko w części - doręczenie z urzędu następuje w każdym przypadku. Zakres pouczeń zależy od tego, czy strona działa samodzielnie, czy korzysta z pomocy zawodowego pełnomocnika lub Prokuratorii Generalnej; profesjonaliści pouczeń nie otrzymują. Reguła z § 2 aktualizuje się wtedy, gdy wyrok nie wymagał sporządzenia uzasadnienia, a mimo to powód chce zaskarżyć rozstrzygnięcie apelacją, na przykład dlatego, że sąd nie uwzględnił całości roszczenia.
Przykład
Przedsiębiorca pozywa klienta o zapłatę za wykonaną usługę. Pozwany nie odbiera korespondencji i nie stawia się na rozprawie, więc sąd wydaje wyrok zaoczny zasądzający część dochodzonej kwoty. Sekretariat sądu z urzędu wysyła odpis wyroku obu stronom, przy czym pozwany, który działa bez pełnomocnika, otrzymuje pouczenie o możliwości wniesienia sprzeciwu i o konieczności powołania w nim wszystkich twierdzeń i dowodów. Powód, niezadowolony z oddalenia części roszczenia, liczy termin apelacji od dnia, w którym doręczono mu wyrok, jeżeli orzeczenie nie podlegało uzasadnieniu.
Częste nieporozumienia
Częstym błędem jest przekonanie, że o wyrok zaoczny trzeba wystąpić z wnioskiem o doręczenie - art. 343 KPC przewiduje doręczenie z urzędu. Druga pomyłka polega na traktowaniu pouczenia jako formalności: pozwany, który nie powoła w sprzeciwie wszystkich twierdzeń i dowodów, ryzykuje ich pominięciem na dalszym etapie sprawy. Mylone bywają też środki zaskarżenia - pozwanemu przysługuje sprzeciw, a powodowi apelacja, i nie można ich zamieniać. Wreszcie strony niekiedy zakładają, że termin apelacji zawsze biegnie od doręczenia uzasadnienia, podczas gdy w sytuacji z § 2 punktem odniesienia jest data doręczenia samego wyroku. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
