Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.
Aktualizacja: 18 sierpnia 2026
§ 1.Osoba trzecia w ciągu dni trzech od doręczenia jej wezwania może z ważnych przyczyn żądać od sądu wzywającego zaniechania oględzin.
§ 2.Przed rozpoznaniem żądania osoby trzeciej sąd nie przystąpi do oględzin.
Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.
Częste pytania:
Art. 295 KPC określa uprawnienie osoby trzeciej, czyli podmiotu niebędącego stroną postępowania, która została wezwana w związku z planowanymi oględzinami. Zgodnie z § 1 taka osoba może w terminie trzech dni od doręczenia jej wezwania zwrócić się do sądu wzywającego z żądaniem zaniechania oględzin, powołując się na ważne przyczyny. Ustawodawca nie tworzy zamkniętego katalogu tych przyczyn, pozostawiając ich ocenę sądowi, który bada je w okolicznościach konkretnej sprawy. Paragraf 2 dodaje istotną gwarancję proceduralną: dopóki żądanie osoby trzeciej nie zostanie rozpoznane, sąd nie przystępuje do oględzin. Konstrukcja ta chroni interesy osoby, która sama nie prowadzi sporu, a mimo to ma znosić czynność dowodową dotyczącą jej rzeczy, nieruchomości czy pomieszczeń.
Przepis znajduje zastosowanie wtedy, gdy przedmiot oględzin znajduje się we władaniu osoby, która nie jest powodem ani pozwanym, i gdy osoba ta otrzymała od sądu wezwanie związane z tą czynnością. Warunkiem skorzystania z uprawnienia jest zachowanie krótkiego, trzydniowego terminu liczonego od doręczenia wezwania oraz wskazanie ważnych przyczyn przemawiających za odstąpieniem od oględzin. Sam sprzeciw nie przesądza o wyniku - sąd ocenia, czy podniesione argumenty rzeczywiście uzasadniają rezygnację z przeprowadzenia dowodu. Do czasu rozstrzygnięcia tego żądania czynność pozostaje wstrzymana, co wynika wprost z § 2 art. 295 KPC. W praktyce przepis współgra z innymi regulacjami o postępowaniu dowodowym, w tym z obowiązkami osób trzecich wobec sądu.
Sąd rozpoznaje sprawę o odszkodowanie za zalanie lokalu i postanawia przeprowadzić oględziny instalacji znajdującej się w mieszkaniu sąsiada, który nie jest stroną sporu. Sąsiad otrzymuje wezwanie i w ciągu trzech dni składa pismo, w którym wskazuje, że w lokalu przebywa osoba obłożnie chora, a wejście zespołu sądowego wiązałoby się z realnym zagrożeniem dla jej zdrowia. Sąd, zanim uda się na miejsce, musi najpierw rozpoznać to żądanie i ocenić, czy podane okoliczności stanowią ważną przyczynę w rozumieniu art. 295 KPC. Dopiero po wydaniu rozstrzygnięcia możliwe jest przystąpienie do oględzin albo odstąpienie od nich.
Pierwszym błędem jest przekonanie, że samo złożenie sprzeciwu automatycznie kończy sprawę i zwalnia z udziału w czynności - przepis gwarantuje jedynie wstrzymanie oględzin do czasu rozpoznania żądania. Drugim jest lekceważenie trzydniowego terminu, który jest bardzo krótki i biegnie od doręczenia wezwania, a nie od dnia planowanych oględzin. Trzecim nieporozumieniem bywa powoływanie się na ogólną niedogodność lub brak czasu zamiast na ważne przyczyny, których wymaga art. 295 KPC. Zdarza się też mylenie tego uprawnienia z sytuacją stron postępowania, do których omawiany przepis nie jest adresowany. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem, który oceni, czy podnoszone okoliczności mają szansę zostać uznane za ważną przyczynę.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.
Fragment uzasadnienia
… przedawnienia. Zgodnie z art. 291 § 1 k.p. roszczenia ze stosunku pracy ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. W myśl zaś art. 295 § 1 pkt 1 k.p.c. bieg przedawnienia przerywa się przez każdą czynność przed właściwym organem powołanym do rozstrzygania sporów (…) przedsięwziętą bezpośrednio w celu (…) zaspokojenia roszczenia. Wniesienie pozwu przerywa bieg przedawnienia tylko…
Fragment uzasadnienia
… powództwa. Zgodnie bowiem z art. 291 § 1 k.p. roszczenia ze stosunku pracy ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. W myśl zaś art. 295 § 1 pkt 1 k.p.c. bieg przedawnienia przerywa się przez każdą czynność przed właściwym organem powołanym do rozstrzygania sporów (…) przedsięwziętą bezpośrednio w celu (…) zaspokojenia roszczenia. Wniesienie pozwu przerywa bieg przedawnienia…
Fragment uzasadnienia
… nadgodzinach za okres od sierpnia 2011r do lipca 2014r. Strona pozwana nie wyraziła woli zawarcia ugody. Choć do ugody nie doszło, bieg przedawnienia roszczeń uległ przerwaniu ( art.295 par.1 pkt.1 oraz par.2 kpc ) w zakresie roszczeń od września 2011 roku. Roszczenia powoda za ten okres nie uległy więc przedawnieniu w dniu wystąpienia z pozwem, a powodem oddalenia powództwa w pewnym zakresie były odmienne wyliczenia…
Fragment uzasadnienia
… Postanowieniem z dnia 5 października 2011 r. Sąd nakazał właścicielowi lokalu (...) Sp. z o.o. przeprowadzenie czynności koniecznych do dokonania oględzin schodów. Po myśli art. 295 § 1 i 2 k.p.c. osoba trzecia w ciągu dni trzech od doręczenia jej wezwania może z ważnych przyczyn żądać od sądu wzywającego zaniechania oględzin, a przed rozpoznaniem żądania osoby trzeciej sąd nie przystąpi do oględzin. Pismem z dnia 20…
Fragment uzasadnienia
… 2 kpc pozew cofnięty nie wywołuje żadnych skutków, jakie ustawa wiąże z wytoczeniem powództwa. Wobec tego bieg terminu przedawnienia nie został przerwany w rozumieniu art. 295 § 1 pkt 1 kpc , który stanowi, że bieg przedawnienia przerywa się przez każdą czynność przed właściwym organem powołanym do rozstrzygania sporów lub egzekwowania roszczeń przedsięwziętą bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia, albo zaspokojenia…
Wyświetlone orzeczenia: 5
PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 295: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.
Podsumuj orzecznictwoUprawnienie przysługuje osobie trzeciej, czyli podmiotowi, który nie jest stroną postępowania, a został wezwany w związku z planowanymi oględzinami.
Termin wynosi trzy dni i liczy się go od doręczenia wezwania. Jest to termin bardzo krótki, dlatego reakcja powinna nastąpić niezwłocznie.
Nie przed jego rozpoznaniem. Zgodnie z § 2 art. 295 KPC sąd nie przystępuje do oględzin, dopóki nie rozstrzygnie żądania osoby trzeciej.
Ustawa ich nie wylicza, więc ocena należy do sądu. Muszą to być okoliczności istotne, a nie zwykła niedogodność czy brak czasu.
Nie. Sąd może uznać żądanie za nieuzasadnione i mimo to przeprowadzić czynność. W konkretnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem.
Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.
Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.
Zapytaj o art. 295