Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.

Art. 294.

Aktualizacja: 17 sierpnia 2026

  • Treść przepisu
  • Wyjaśnienie
  • 10 orzeczeń

Jeżeli przedmiot oględzin jest w posiadaniu osoby trzeciej, a oględziny mają być dokonane w miejscu, gdzie przedmiot znajduje się, osoba ta powinna być wezwana na termin oględzin i obowiązana jest ułatwić dostęp do przedmiotu.

Ten przepis w Twojej sprawie

Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.

Częste pytania:

Wyjaśnienie przepisu

Art. 294 Kodeksu postępowania cywilnego reguluje sytuację, gdy przedmiot oględzin jest w posiadaniu osoby trzeciej. Przepis wskazuje, że jeśli oględziny mają być dokonane w miejscu, gdzie przedmiot się znajduje, to konieczne jest wezwanie tej osoby na termin oględzin. Ponadto, osoba ta jest zobowiązana do ułatwienia dostępu do danego przedmiotu. Oznacza to, że sąd lub inny organ prowadzący postępowanie nie może dokonać oględzin bez uprzedniego powiadomienia i współpracy osoby trzeciej, która posiada przedmiot lub znajduje się w miejscu, gdzie jest on przechowywany. W praktyce umożliwia to zachowanie porządku i poszanowanie praw osób trzecich, jednocześnie zapewniając przeprowadzenie dowodu w sposób skuteczny i bez zakłóceń.

Przepis ten znajduje zastosowanie przede wszystkim w postępowaniach, w których konieczne jest zabezpieczenie lub ocena dowodów materialnych, a dany przedmiot nie należy do stron prowadzących spór. Przykładem będzie sytuacja, gdy sporne rzeczy znajdują się u osoby, która nie jest stroną postępowania, np. u sąsiada lub wynajmującego nieruchomość. W takim przypadku sąd nie może samowolnie wejść do lokalu czy odebrać przedmiotu – musi zawiadomić posiadacza i wymagać od niego współpracy przy udostępnieniu dowodu. To zabezpiecza także prawa osoby trzeciej do prywatności i kontroli nad swoim mieniem.

Przykładowo, w sprawie rozwodowej lub o zapłatę, gdy dowód stanowi dokument lub przedmiot przechowywany u osoby trzeciej, sąd wyznacza termin oględzin i wzywa tę osobę. Osoba ta powinna umożliwić sądowi dostęp do przedmiotu w wyznaczonym czasie. Zapewnia to prawidłowe zebranie dowodów i uniknięcie opóźnień czy przeszkód procesu. W razie niewywiązania się z obowiązku wezwania lub niedopełnienia obowiązku współdziałania, możliwe mogą być dalsze kroki prawne, jak przymusowe doprowadzenie czy kary.

Częstym błędem przy stosowaniu art. 294 KPC jest pomijanie obowiązku wezwania osoby trzeciej lub pomylenie jej roli z osobą stroną postępowania. Pojawia się także niekiedy problem z ustaleniem właściwego miejsca oględzin i prawidłowym wskazaniem terminu. Niedopełnienie tych wymogów może skutkować podważeniem dowodu lub opóźnieniami w postępowaniu. Ważne jest też, aby wezwanie było jasne i umożliwiało osobie trzeciej podjęcie odpowiednich działań. Zgodnie z art. 294 KPC, katalog obowiązków osoby trzeciej jest wyraźny: ma obowiązek stawić się na wezwanie i ułatwić dostęp do przedmiotu, ale nie oznacza to pełnej swobody ingerencji w jej mienie poza wymogiem współpracy. W sprawach indywidualnych wskazane jest korzystanie z pomocy prawnika, aby poprawnie zastosować przepisy i zabezpieczyć swoje prawa.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Orzecznictwo do tego przepisu

Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.

I C 1731/13Sąd Rejonowy dla m. st. Warszawy w Warszawie

Błąd w licytacji elektronicznej a zatrzymanie wadium

Streszczenie

Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy uznał, że błąd techniczny przy wpisaniu ceny w licytacji elektronicznej nie dawał podstaw do zatrzymania wadium. Kluczowe było to, że oferta została złożona omyłkowo, a zamawiający nie wykazał przesłanek pozwalających na zastosowanie sankcji z PZP. Orzeczenie jest ważne dla sporów o skutki błędów w…
Czytaj orzeczenie
I C 1179/11Sąd Rejonowy dla m. st. Warszawy w Warszawie

Zadośćuczynienie za wypadek komunikacyjny – wyrok SR Warszawa

Streszczenie

Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy rozpoznawał roszczenie o zadośćuczynienie po wypadku komunikacyjnym i wskazał, że jego wysokość nie może być wygórowana. Sprawa jest istotna dla praktyki, bo pokazuje granice oceny krzywdy przy ustalaniu należnej kwoty od ubezpieczyciela.
Czytaj orzeczenie

Wyświetlone orzeczenia: 6

PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 294: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.

Podsumuj orzecznictwo

Najczęściej zadawane pytania

Co to znaczy, że osoba trzecia ma być wezwana na termin oględzin?

Oznacza to, że osoba, która ma w posiadaniu przedmiot oględzin, musi otrzymać zawiadomienie o dacie i miejscu oględzin, aby mogła się na nie stawić.

Czy osoba trzecia może odmówić ułatwienia dostępu do przedmiotu?

Art. 294 KPC nakazuje, aby osoba trzecia ułatwiła dostęp. Odmowa może skutkować konsekwencjami procesowymi, gdyż jest to jej ustawowy obowiązek.

Czy oględziny można przeprowadzić bez obecności osoby trzeciej?

Nie, jeśli przedmiot jest w posiadaniu osoby trzeciej, oględziny powinny się odbywać za jej obecności lub przy zachowaniu obowiązku ułatwienia dostępu, co gwarantuje art. 294 KPC.

Co ze zdjęciami lub dokumentacją podczas oględzin u osoby trzeciej?

Przy oględzinach w miejscu osoby trzeciej można sporządzać dokumentację dowodową, o ile nie narusza to innych przepisów i praw osób trzecich.

Czy ten artykuł dotyczy również okoliczności, gdy osoba trzecia jest właścicielem przedmiotu?

Tak, art. 294 KPC odnosi się do każdej osoby trzeciej posiadającej przedmiot, niezależnie od jej prawa własności, jeśli przedmiot znajduje się w jej posiadaniu i miejscu.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Potrzebujesz analizy tego przepisu w konkretnej sprawie?

Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.

Zapytaj o art. 294