Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.

Art. 272.

Aktualizacja: 12 lipca 2026

  • Treść przepisu
  • Wyjaśnienie
  • 10 orzeczeń

Świadkowie, których zeznania przeczą sobie wzajemnie, mogą być konfrontowani.

Ten przepis w Twojej sprawie

Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.

Częste pytania:

Orzecznictwo do tego przepisu

Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.

I C 1731/13Sąd Rejonowy dla m. st. Warszawy w Warszawie

Błąd w licytacji elektronicznej a zatrzymanie wadium

Streszczenie

Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy uznał, że błąd techniczny przy wpisaniu ceny w licytacji elektronicznej nie dawał podstaw do zatrzymania wadium. Kluczowe było to, że oferta została złożona omyłkowo, a zamawiający nie wykazał przesłanek pozwalających na zastosowanie sankcji z PZP. Orzeczenie jest ważne dla sporów o skutki błędów w…
I C 1179/11Sąd Rejonowy dla m. st. Warszawy w Warszawie

Zadośćuczynienie za wypadek komunikacyjny – wyrok SR Warszawa

Streszczenie

Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy rozpoznawał roszczenie o zadośćuczynienie po wypadku komunikacyjnym i wskazał, że jego wysokość nie może być wygórowana. Sprawa jest istotna dla praktyki, bo pokazuje granice oceny krzywdy przy ustalaniu należnej kwoty od ubezpieczyciela.
II UKN 383/97Wydział II

Wypadek w drodze z pracy a przerwa na spotkanie towarzyskie - SN 1997

Fragment uzasadnienia

… naruszeniu przepisów postępowania, które mogło mieć istotne znaczenie dla oceny sprawy, przez nieprzeprowadzenie konfrontacji między słuchanymi świadkami, co naruszyło przepis art. 272 KPC. Przy takim zarzucie kasacja wniosła o uchylenie zaskarżonych wyroków i przekazanie sprawy Sądowi Wojewódzkiemu do ponownego rozpoznania. - 3 - Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Jedną z podstaw, na których może być oparta kasacja, jest…

Wyświetlone orzeczenia: 4

PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 272: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.

Podsumuj orzecznictwo

Wyjaśnienie przepisu

Art. 272 Kodeksu postępowania cywilnego stanowi, że świadkowie, których zeznania są sprzeczne względem siebie, mogą zostać poddani konfrontacji. Oznacza to, że w sytuacji, gdy dwie lub więcej osób przedstawiają odmienne wersje tych samych faktów, sąd ma prawo zorganizować bezpośrednie spotkanie tych świadków w celu wyjaśnienia różnic. Takie działanie ma na celu rozwianie wątpliwości poprzez zestawienie zeznań, co może pomóc w ustaleniu prawdy. Konfrontacja nie jest narzucana automatycznie – jest narzędziem proceduralnym dostępnym do wykorzystania na etapie rozpoznawania dowodów. Przepis ten wpisuje się w szerzej pojęte zasady prawidłowego i rzetelnego ustalania faktów w procesie cywilnym.

Przepis znajduje zastosowanie wtedy, gdy w sprawie są co najmniej dwaj świadkowie podający sprzeczne wersje zdarzeń istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Może to dotyczyć na przykład różnic w opisie okoliczności zdarzenia lub zaprzeczenia przez jednego świadka relacji przedstawionej przez innego. Sąd, zauważając te rozbieżności, może zadecydować o konfrontacji, aby w jednoznaczny sposób skonfrontować świadków z ich wzajemnymi zeznaniami. W praktyce procedura ta służy do wyeliminowania niejasności i wzmocnienia wiarygodności zeznań poprzez bezpośrednią reakcję na istniejące sprzeczności.

Przykładem zastosowania art. 272 KPC może być sytuacja, w której dwóch świadków opisuje zdarzenie drogowe: jeden wskazuje, że kierowca A zachował się zgodnie z przepisami, a drugi, że dopuścił się zaniedbania. Sąd, widząc sprzeczność, zwołuje konfrontację, podczas której świadkowie mają możliwość przedstawienia swoich argumentów i odnieśienia się do wątpliwości co do poprawności swoich zeznań. Dzięki temu sąd może lepiej ocenić wiarygodność świadków i uzyskać pełniejszy obraz sytuacji faktycznej. Konfrontacja może ujawnić, czy rozbieżności wynikają z błędu, pomyłki, czy celowego działania świadków.

Częstym błędem przy stosowaniu art. 272 KPC jest mylenie konfrontacji ze zwykłym przesłuchaniem świadków odrębnie lub nadmierne jej stosowanie mimo braku wyraźnej sprzeczności. Konfrontacja jest narzędziem doraźnym i powinna być stosowana celowo oraz wyważenie, aby nie naruszać praw świadków ani nie powodować niepotrzebnego napięcia. Istotne jest także, by sąd jasno wskazał, które zeznania są sprzeczne oraz jaki cel ma konfrontacja. Należy pamiętać, że konfrontacja nie ma charakteru karzącego, ale służy lepszemu wyjaśnieniu sprawy. W razie wątpliwości co do stosowania tego przepisu zawsze warto skonsultować się z prawnikiem, który dokładnie oceni przesłanki i celowość konfrontacji w danej sprawie.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Co to jest konfrontacja świadków według art. 272 KPC?

To spotkanie świadków, których zeznania wzajemnie się wykluczają, w celu wyjaśnienia różnic między ich relacjami.

Kiedy sąd może zarządzić konfrontację świadków?

Sąd może to zrobić, gdy zeznania świadków są sprzeczne i wymagają bezpośredniego zestawienia, by wyjaśnić rozbieżności.

Czy konfrontacja jest obowiązkowa przy sprzecznych zeznaniach?

Nie, konfrontacja jest możliwością proceduralną, którą sąd stosuje według własnego uznania, gdy jest to potrzebne.

Czy konfrontacja świadków może być wykorzystywana inaczej niż do wyjaśnienia sprzeczności?

Art. 272 KPC przewiduje konfrontację wyłącznie w celu rozstrzygnięcia sprzeczności w zeznaniach, nie do innych celów.

Czy warto skonsultować się z prawnikiem przed udziałem w konfrontacji?

Tak, w indywidualnej sprawie porada prawnika pomaga zrozumieć zasady konfrontacji i odpowiednio się do niej przygotować.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Potrzebujesz analizy tego przepisu w konkretnej sprawie?

Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.

Zapytaj o art. 272