PrawMi

Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.

Art. 271.

Aktualizacja: 13 lipca 2026

  • Treść przepisu
  • Wyjaśnienie
  • 10 orzeczeń

§ 1.Świadek składa zeznanie ustnie, zaczynając od odpowiedzi na pytania przewodniczącego, co i z jakiego źródła wiadomo mu w sprawie, po czym sędziowie i strony mogą w tymże przedmiocie zadawać mu pytania.

§ 2.Niemi i głusi składają zeznania na piśmie lub przy pomocy biegłego.

Sprawdź, jak sądy stosują art. 271 KPC

Odpowiedź z sygnaturami orzeczeń i odesłaniem do źródła.

Zapytaj za darmo

Wyjaśnienie przepisu

Art. 271 Kodeksu postępowania cywilnego reguluje formę składania zeznań przez świadków podczas postępowania sądowego. Przepis w paragrafie 1 wskazuje, że świadek ma obowiązek złożyć zeznanie ustnie, zaczynając od odpowiedzi na pytania przewodniczącego – w szczególności powinien wyjaśnić, co i z jakiego źródła wiadomo mu w sprawie. Po tym wstępnym etapie sędziowie oraz strony postępowania mogą zadawać świadkowi dalsze pytania wyjaśniające lub poszerzające temat zeznań. Paragraf 2 wprowadza wyjątek w stosunku do osób niemych i głuchych, które składają zeznania na piśmie lub przy pomocy biegłego, co umożliwia im udział w postępowaniu mimo ograniczeń w komunikacji ustnej.

Przepis znajdzie zastosowanie w każdej sprawie cywilnej, w której konieczne jest przesłuchanie świadka. Sytuacja ta dotyczy zarówno spraw zwykłych, np. potwierdzania okoliczności faktycznych, jak i bardziej skomplikowanych, gdzie świadek może posłużyć dowodem. Zastosowanie paragrafu 2 jest istotne wtedy, gdy świadek nie może porozumiewać się ustnie z powodów fizycznych. Wówczas sąd dba o to, by zeznania zostały złożone w inny sposób, gwarantując równość stron i możliwość skutecznego przedstawienia dowodów.

Przykładowo, jeśli w sprawie o zapłatę ktoś jest świadkiem ustalającym fakty związane z umową, przewodniczący pyta go najpierw, co wie i skąd, dzięki czemu świadek określa swoje źródła informacji. Następnie strony i sędziowie mogą dopytać o szczegóły, by lepiej ocenić wiarygodność zeznań. Gdy świadek jest niemy, zamiast zeznań ustnych, sporządza zeznanie na piśmie albo korzysta z tłumacza biegłego, gwarantując prawidłowość komunikacji. Takie działanie umożliwia pełne i sprawiedliwe wykorzystanie świadków w procesie.

Często pojawiają się nieporozumienia dotyczące obowiązku ustnej formy zeznań lub sposobu przesłuchiwania osób niesłyszących i niemówiących. Niekiedy strony lub świadkowie mylnie zakładają, że świadek musi zawsze odpowiadać wyłącznie na pytania stron, podczas gdy ustawowy priorytet ma pytanie przewodniczącego. Błędem jest również pomijanie formy pisemnej dla osób niemych lub głuchych, co narusza gwarancję równości procesowej. Z tego względu znajomość Art. 271 KPC jest kluczowa dla prawidłowego prowadzenia postępowania i unikania proceduralnych uchybień. W indywidualnych przypadkach warto skonsultować się z prawnikiem, aby prawidłowo zrozumieć zasady przesłuchiwania świadków i ułatwić przebieg postępowania.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Orzecznictwo do tego przepisu

Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.

IX GC 8/15Sąd Okręgowy w Krakowie

Wyłączenie sędziego a ocena dowodów – postanowienie SO Kraków

Fragment uzasadnienia

… stron. Sąd już na wstępie powinien wskazać stronom, które okoliczności są istotne dla rozstrzygnięcia ( art. 212 § 1 zd.2 K.p.c. ), i jako pierwszy zadaje pytania świadkom ( art. 271 § 1 K.p.c. ). Niezależnie od dopuszczalności zwrócenia przez sędziego stronie uwagi na rzeczywistą lub pozorną niekonsekwencję należy zauważyć, że ujawnienie przed wydaniem wyroku wniosków wypływających z dotychczas przeprowadzonych dowodów nie…
  • postępowanie cywilne
  • wyłączenie sędziego
Czytaj orzeczenie
I ACa 907/14Sąd Apelacyjny w Białymstoku

Rozwiązanie umowy dożywocia – wyrok SA w Białymstoku

Fragment uzasadnienia

… powodem skierowania żądania przez powodów były ich nagłe, a zupełnie odmienne zamiary rozporządzenia nieruchomością powstałe po zawarciu umowy dożywocia, b) art. 271 § 1 k.p.c. wobec uniemożliwienia wypowiedzenia się spontanicznego świadkom (np. H. T. (2) ) poprzez wprowadzenie atmosfery ograniczającej swobodę wypowiedzi, szczególnie zważywszy na wiek osoby przesłuchiwanej i wynikające z tego jej predyspozycje…
  • dożywocie
Czytaj orzeczenie
II Ca 878/14Sąd Okręgowy w Kielcach

Odpowiedzialność za śmierć pracownika i zadośćuczynienie

Fragment uzasadnienia

… pozostającego bez jakiegokolwiek związku z obowiązkami pracowniczymi wykonywanymi na polecenie pracodawcy - (...) Sp. z o.o. w K. ; - art. 227 k.p.c. w zw. z art. 271 § 1 k.p.c. w zw. z art. 11 k.p.c. poprzez oparcie rozstrzygnięcia w sprawie na podstawie zeznań świadków składanych w toku postępowania karnego, bez uwzględnienia oceny wiarygodności tych zeznań dokonanej przez Sąd wydający wyrok w sprawie karnej, a ponadto…
  • dobra osobiste
  • odszkodowanie
  • przedsiębiorstwo
  • renta
Czytaj orzeczenie
II CSK 423/06Wydział II

Zapłata z Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego - wyrok SN 2007

Fragment uzasadnienia

… do oceny omówionych roszczeń według art. 322 k.p.c. W skardze kasacyjnej, opartej tylko na drugiej podstawie, pełnomocnik powódki zarzucił naruszenie art. 233 § 1, art. 322, art. 271 § 1, art. 232 zdanie drugie w zw. z art. 278 § 1, art. 328 § 2 i art. 378 k.p.c. Powołując się na tę podstawię, wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy…
Czytaj orzeczenie
VIII Ga 295/22Sąd Okręgowy w Bydgoszczy

VIII Ga 295/22

Fragment uzasadnienia

… się m. in. rozliczaniem (...) , czego pozwany nie negował. W związku z powyższym niezasadne są zarzuty naruszenia nie tylko art. 233 § 1 kpc ale także art. 227 kpc oraz art. 271 § 1 kpc a sąd I instancji nie miał podstaw do zastosowania przepisów Kc o prowadzeniu cudzych spraw bez zlecenia. Co do kwestii zarzutów dotyczących błędnego zastosowania ustawy o doradztwie podatkowym oraz zasad etyki doradców podatkowych należy…
  • zlecenie
Czytaj orzeczenie
I ACa 59/22Sąd Apelacyjny w Katowicach

I ACa 59/22

Fragment uzasadnienia

… i oparcie ustaleń faktycznych i prawnych jedynie na twierdzeniach Powódki. naruszenie art. 227 k.p.c. w zw. z art. 232 k.p.c. w zw. z art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 271 § 1 k.p.c. przez brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego przez nieuwzględnienie zeznań świadków R. G. (1) P. J. i nietrafne przyjęcie, że Pozwany miał wpływ na sposób kształtowania się kursu franka szwajcarskiego, co prowadzi do abuzywności…
  • kredyt
Czytaj orzeczenie

Wyświetlone orzeczenia: 6

PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 271: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.

Podsumuj orzecznictwo

Najczęściej zadawane pytania

Jak świadek powinien składać zeznania według Art. 271 KPC?

Świadek składa zeznanie ustnie, rozpoczynając od odpowiedzi na pytania przewodniczącego, a potem mogą mu zadawać pytania sędziowie i strony.

Co jeśli świadek jest niemy lub głuchy?

W takiej sytuacji świadek składa zeznania na piśmie lub przy pomocy biegłego, co pozwala mu uczestniczyć w postępowaniu mimo ograniczeń komunikacyjnych.

Czy świadek może odpowiadać najpierw na pytania stron, a potem na pytania przewodniczącego?

Nie, ustawowo świadek zaczyna od odpowiedzi na pytania przewodniczącego, a dopiero później odpowiada na pytania sędziów i stron.

Dlaczego ustawodawca przewidział inny sposób zeznań dla osób niemych i głuchych?

Aby zapewnić im możliwość udziału w postępowaniu i równość procesową mimo trudności w komunikacji ustnej.

Czy w indywidualnych sprawach można inaczej interpretować zasady składania zeznań?

W konkretnej sprawie zasady zeznań mogą wymagać indywidualnej analizy, dlatego wskazana jest konsultacja z prawnikiem.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Potrzebujesz analizy tego przepisu w konkretnej sprawie?

Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.

Zapytaj o art. 271
← Wróć do pełnej ustawy