Art. 206.

Co dokładnie stanowi przepis

Art. 206 KPC formułuje zasadę sprawnego prowadzenia postępowania cywilnego, adresowaną wprost do przewodniczącego i do sądu. Zgodnie z § 1 wszystkie czynności w sprawie mają być podejmowane tak, aby postępowanie przebiegało zgodnie z planem rozprawy, czyli dokumentem porządkującym przebieg procesu, w tym kolejność i zakres czynności dowodowych. Jeżeli w danej sprawie planu rozprawy nie sporządzono, czynności powinny być podejmowane w najwcześniejszych możliwych terminach. Paragraf 2 przekłada tę zasadę na konkretny obowiązek organizacyjny: to przewodniczący wyznacza terminy posiedzeń, robiąc to zgodnie z planem rozprawy, a w razie jego braku - wyznaczając terminy najwcześniejsze z możliwych. Przepis nie tworzy więc uprawnień procesowych stron, lecz wyznacza standard działania sądu w sferze organizacji postępowania.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Norma z art. 206 KPC znajduje zastosowanie w każdej sprawie cywilnej rozpoznawanej przez sąd, od momentu jej wpływu aż do zakończenia postępowania w danej instancji. Znaczenie ma to, czy w sprawie sporządzono plan rozprawy - jeżeli tak, staje się on punktem odniesienia dla harmonogramu czynności i terminów posiedzeń. Jeżeli planu nie ma, kryterium staje się bardziej ogólne: termin ma być najwcześniejszy możliwy, a więc realnie osiągalny przy uwzględnieniu obciążenia sądu, konieczności doręczeń i przygotowania sprawy. Przepis obejmuje zarówno rozprawy, jak i inne posiedzenia wyznaczane w toku sprawy. Dotyczy on czynności organizacyjnych, a nie merytorycznej oceny zasadności powództwa.

Przykład zastosowania

Powódka wnosi pozew o zapłatę wynagrodzenia z umowy o dzieło, a sąd po wymianie pism procesowych sporządza plan rozprawy, w którym przewidziano przesłuchanie dwóch świadków oraz stron na jednym posiedzeniu. Przewodniczący, kierując się art. 206 § 2 KPC, wyznacza termin posiedzenia zgodnie z tym planem i wzywa wskazane w nim osoby. Gdyby w tej samej sprawie plan rozprawy nie został sporządzony, przewodniczący powinien wyznaczyć termin najwcześniejszy możliwy, a nie odległy tylko dlatego, że taka jest wygodna kolej wpływu spraw. Jeżeli jeden ze świadków nie stawi się, dalsze czynności również powinny zmierzać do zakończenia sprawy bez zbędnej zwłoki.

Częste nieporozumienia

Najczęstszym błędem jest odczytywanie art. 206 KPC jako gwarancji, że sprawa zakończy się w konkretnym, krótkim czasie - przepis wyznacza standard działania, a nie sztywny termin rozstrzygnięcia. Drugim nieporozumieniem jest przekonanie, że strona może na podstawie tego przepisu samodzielnie narzucić sądowi datę posiedzenia; wyznaczanie terminów należy do przewodniczącego. Nie jest też trafne twierdzenie, że brak planu rozprawy zwalnia sąd z obowiązku sprawnego działania - wtedy właśnie obowiązuje kryterium najwcześniejszych możliwych terminów. Wreszcie plan rozprawy nie jest orzeczeniem rozstrzygającym spór, lecz narzędziem organizacyjnym. W indywidualnej sprawie, zwłaszcza gdy rozważane są środki związane z przewlekłością postępowania, warto skonsultować się z prawnikiem.