Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.

Art. 191.

Aktualizacja: 12 lipca 2026

  • Treść przepisu
  • Wyjaśnienie
  • 10 orzeczeń

Powód może dochodzić jednym pozwem kilku roszczeń przeciwko temu samemu pozwanemu, jeżeli nadają się one do tego samego trybu postępowania oraz jeżeli sąd jest właściwy ze względu na ogólną wartość roszczeń, a ponadto – gdy roszczenia są różnego rodzaju – o tyle tylko, o ile dla któregokolwiek z tych roszczeń nie jest przewidziane postępowanie odrębne ani też nie zachodzi niewłaściwość sądu według przepisów o właściwości bez względu na wartość przedmiotu sporu.

Ten przepis w Twojej sprawie

Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.

Częste pytania:

Orzecznictwo do tego przepisu

Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.

III APa 25/15Sąd Apelacyjny w Gdańsku

Nieważność postępowania w sprawie o wynagrodzenie za pracę

Fragment uzasadnienia

… instancji sąd w składzie jednego sędziego jako przewodniczącego i dwóch ławników może rozpoznać kilka roszczeń łącznie dochodzonych przez powoda w jednym postępowaniu ( art. 191 i 193 § 1 k.p.c. ), jeżeli wśród nich znajduje się choćby jedno, którego rozpoznanie powinno nastąpić w takim składzie. W niniejszej sprawie powód domagał się zapłaty wynagrodzenia ze stosunku pracy za okres blisko 12 miesięcy. Powód co prawda…
  • nieważność postępowania
Czytaj orzeczenie
V Pa 21/12Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim

Wypowiedzenie umowy i nadgodziny – wyrok SO w Piotrkowie

Fragment uzasadnienia

… jako przewodniczącego i dwóch ławników, drugie zaś w składzie jednoosobowym. W przypadku zaś, gdy wśród roszczeń z zakresu prawa pracy dochodzonych w jednym postępowaniu ( art. 191 i 193 § 1 KPC ) znajduje się roszczenie, do rozpoznania którego w pierwszej instancji właściwy jest sąd w składzie jednego sędziego jako przewodniczącego i dwóch ławników ( art. 47 § 2 pkt 1 lit. a KPC ), sąd w takim samym składzie właściwy jest…
  • rozwiązanie stosunku pracy za wypowiedzeniem
Czytaj orzeczenie
VI ACa 1510/12Sąd Apelacyjny w Warszawie

Bezskuteczność czynności upadłego a zwrot do masy upadłości

Fragment uzasadnienia

… rozstrzygnięcia zawartego w wyroku Sądu Okręgowego z dnia 22 lipca 2011 r. i stojącego w sprzeczności z tym rozstrzygnięciem; - naruszenia art. 351 k.p.c. w zw. z art. 191 k.p.c. przez uwzględnienie roszczenia ewentualnego o zapłatę, bez uprzedniego rozpoznania i oddalenia roszczenia zasadniczego o nakazanie zwrotu do masy upadłości składników mienia, które ubyły z majątku upadłego lub do niego nie weszły na skutek…
  • upadłościowe prawo
Czytaj orzeczenie
I ACa 601/12Sąd Apelacyjny we Wrocławiu

Skarga pauliańska a nieważność umowy – wyrok SA Wrocław

Fragment uzasadnienia

… że umowa darowizny udziałów, zawarta między pozwanym ad. 2 i pozwaną ad. 3, jest nieważna; 5) naruszenia przepisów art. 72 k.p.c. i art. 191 k.p.c. przez rozpoznanie w jednym postępowaniu roszczeń skierowanych przeciwko różnym osobom i opartych na różnych podstawach faktycznych oraz prawnych. W oparciu o powyższe zarzuty pozwani ad. 1 i ad. 3 wnieśli o zmianę zaskarżonego wyroku przez oddalenie powództwa w całości i o…

Wyświetlone orzeczenia: 4

PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 191: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.

Podsumuj orzecznictwo

Wyjaśnienie przepisu

Art. 191 Kodeksu postępowania cywilnego pozwala powodowi na złożenie w jednym pozwie kilku roszczeń skierowanych przeciwko temu samemu pozwanemu, o ile roszczenia te spełniają określone warunki. Po pierwsze, wszystkie roszczenia muszą nadawać się do tego samego trybu postępowania. Oznacza to, że sposób rozpatrzenia tych roszczeń w sądzie powinien być jednolity, co zapobiega komplikacjom proceduralnym i zapewnia efektywność procesu. Po drugie, sąd musi być właściwy co do ogólnej wartości zgłaszanych roszczeń, co oznacza, że łączna wartość sprawy powinna kwalifikować ją do rozpoznania przez ten sam sąd. Po trzecie, gdy roszczenia są różnego rodzaju, można je łączyć tylko wtedy, gdy żadne z nich nie wymaga odrębnego trybu postępowania, a także nie zachodzi niewłaściwość sądu określona przepisami o właściwości, niezależnie od wartości przedmiotu sporu.

Przepis znajduje zastosowanie wszędzie tam, gdzie powód ma kilka roszczeń przeciwko jednej stronie i chciałby uniknąć wielokrotnego prowadzenia postępowania. Warunkiem jest więc, aby roszczenia te były procedurally zgodne i były możliwe do rozstrzygnięcia przez ten sam sąd. W przeciwnym wypadku łączenie ich w jeden pozew jest niedopuszczalne. Ponadto, przepisy chronią prawidłowy podział spraw między sądami, zapobiegając składaniu pozwoleń do niewłaściwych sądów, co mogłoby prowadzić do opóźnień i komplikacji.

Przykładem zastosowania art. 191 KPC może być sytuacja, gdy osoba domaga się w jednym pozwie zapłaty za wykonaną usługę oraz naprawienia szkody spowodowanej tą usługą. Jeśli obie te wartościowe części roszczenia mogą być rozpatrzone w trybie zwykłym cywilnym i właściwość sądu jest ta sama dla łącznej wartości, powód może złożyć jeden pozew, co upraszcza procedurę i obniża koszty sądowe.

Często popełnianym błędem jest łączenie roszczeń, dla których przewidziane są odmienne tryby postępowania, tak jak np. roszczenia o zapłatę oraz sprawy rodzinne lub spadkowe. Nierzadko powoduje to oddalenie pozwu lub rozdzielenie spraw, co opóźnia rozstrzygnięcie. Inny błąd to niedokładne ustalenie właściwości sądu, co może skutkować koniecznością skierowania pozwu do innego organu na wcześniejszym etapie. Dlatego art. 191 wymaga starannej analizy charakteru roszczeń i właściwości sądu.

W przypadku problemów z oceną możliwości łączenia roszczeń czy określenia właściwości sądu, wskazane jest skonsultowanie się z prawnikiem, który pomoże właściwie przygotować pozew zgodnie z wymogami art. 191 KPC.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Czy mogę złożyć jeden pozew o różne długi należne od tej samej osoby?

Tak, jeśli roszczenia nadają się do tego samego trybu postępowania, a sąd jest właściwy co do ogólnej wartości roszczeń.

Co oznacza, że roszczenia muszą odpowiadać temu samemu trybowi postępowania?

Oznacza to, że wszystkie roszczenia powinny być rozpatrywane zgodnie z tym samym procesem sądowym, np. wszystkie w trybie zwykłym.

Czy mogę łączyć roszczenia, jeśli jeden wymaga innego trybu postępowania?

Nie, art. 191 wyklucza łączenie roszczeń, które wymagają odrębnych trybów postępowania.

Co zrobić, jeśli sąd jest niewłaściwy dla jednego z roszczeń?

W takim wypadku nie można łączyć tych roszczeń w jednym pozwie zgodnie z art. 191 KPC.

Czy mogę łączyć roszczenia o różnej wartości przeciwko tej samej osobie?

Tak, pod warunkiem że sąd jest właściwy dla ogólnej wartości roszczeń i pozostałe warunki przepisu są spełnione.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Potrzebujesz analizy tego przepisu w konkretnej sprawie?

Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.

Zapytaj o art. 191