Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.

Art. 190.

Aktualizacja: 18 sierpnia 2026

  • Treść przepisu
  • Wyjaśnienie
  • 10 orzeczeń

Można dochodzić przyszłych powtarzających się świadczeń, jeżeli nie sprzeciwia się temu treść łączącego strony stosunku prawnego.

Ten przepis w Twojej sprawie

Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.

Częste pytania:

Orzecznictwo do tego przepisu

Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.

X C 391/21Sąd Rejonowy w Bielsku-Białej

X C 391/21

Fragment uzasadnienia

… kolejności wskazywał, że przed Sądem Rejonowym w K. toczy się postępowanie z powództwa pozwanej spółki przeciwko powódce o roszczenie wynikające ze spornej umowy. Zgodnie z art. 190 § 1 pkt. 2 kpc Sąd odrzuca pozew jeżeli o to samo roszczenie pomiędzy tymi samymi stronami sprawa jest w toku albo została już prawomocnie osądzona. Jak wskazuje się w doktrynie zawisłość sprawy następuje z momentem skutecznego doręczenia…
XXIII Zs 27/21Sąd Okręgowy w Warszawie

XXIII Zs 27/21

Fragment uzasadnienia

… zaskarżając wyrok Krajowej Izby Odwoławczej w całości. Rozstrzygnięciu zarzucono naruszenie: 1. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 190 ust. 7 dawPZP poprzez błąd w ustaleniach faktycznych i błędną ocenę dowodów polegających na przyjęciu, iż wyjaśnienia złożone przez Skarżącego nie wyczerpują zakresu, o którym mowa w pkt 1-3 powyżej. 2. przepisów postępowania, które miało wpływ na jego…
XIII GC 654/15Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi

XIII GC 654/15

Fragment uzasadnienia

… oraz kwoty 462,15 zł tytułem poniesionych kosztów, a także przedłożyła sądowi spis kosztów wraz z dowodami ich poniesienia oraz umowę o świadczenia obsługi prawnej stosownie do art. 190 k.p.c. kwotę tą należało zasądzić od powódki na rzecz pozwanego (pkt 2 wyroku). O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. powódka przegrała spór w całości a zatem była zobowiązana do poniesienia kosztów…
I ACa 210/18Sąd Apelacyjny w Katowicach

I ACa 210/18

Fragment uzasadnienia

… określonej w uchwale Zarządu (...) SA , obowiązującej w okresach, za które oprocentowanie jest naliczane; - naruszenie art. 481§1 k.c. i art. 190 k.p.c. przez całkowite pominięcia charakteru roszczenia o zapłatę przyszłych odsetek za opóźnienie w sytuacji, gdy art. 481§1 k.c. i art. 190 k.p.c. stanowią podstawę prawną, która uzasadnia powszechną praktykę sądową w postaci zasądzania odsetek umownych za opóźnienie także po…

Wyświetlone orzeczenia: 4

PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 190: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.

Podsumuj orzecznictwo

Wyjaśnienie przepisu

Co stanowi przepis

Art. 190 KPC wprowadza wyjątek od ogólnej zasady, zgodnie z którą przed sądem dochodzi się świadczeń już wymagalnych, czyli takich, których termin spełnienia już nadszedł. Przepis pozwala objąć powództwem także świadczenia przyszłe, pod warunkiem że mają one charakter powtarzający się, a więc są spełniane cyklicznie w kolejnych okresach. Warunkiem dopuszczalności takiego żądania jest to, aby nie sprzeciwiała się temu treść stosunku prawnego łączącego strony. Oznacza to, że sąd bada, czy z umowy, ustawy lub innego źródła zobowiązania wynika, że świadczenia będą się powtarzać także w przyszłości, czy też ich powstanie zależy od zdarzeń niepewnych. Celem regulacji jest ekonomia procesowa: wierzyciel nie musi wytaczać nowego powództwa co miesiąc lub co kwartał o kolejną ratę tego samego świadczenia.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Art. 190 KPC znajduje zastosowanie tam, gdzie zobowiązanie ma charakter trwały i okresowy, a świadczenia powtarzają się w z góry określonych odstępach czasu. Typowe przykłady to renta, alimenty, czynsz najmu lub dzierżawy, opłaty z tytułu użytkowania. Kluczowa jest przesłanka negatywna: treść stosunku prawnego nie może sprzeciwiać się zasądzeniu świadczeń przyszłych. Jeżeli obowiązek zapłaty w kolejnych okresach zależy od okoliczności, które dopiero mogą wystąpić, na przykład od faktycznego korzystania z rzeczy w danym miesiącu albo od zmiennego zużycia mediów, zasądzenie z góry może być niedopuszczalne. Sąd ocenia to samodzielnie, na podstawie zgromadzonego materiału i treści łączącej strony umowy lub przepisów regulujących dany obowiązek.

Przykład

Rodzic dochodzi alimentów na rzecz małoletniego dziecka. Zamiast żądać wyłącznie zaległych rat za okres sprzed wniesienia pozwu, formułuje żądanie zasądzenia określonej kwoty miesięcznie także na przyszłość, płatnej do dziesiątego dnia każdego miesiąca wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie. Podstawą procesową takiego rozszerzonego żądania jest właśnie art. 190 KPC, ponieważ obowiązek alimentacyjny ma charakter powtarzający się i nie sprzeciwia się temu treść stosunku prawnego. Dzięki temu wyrok obejmuje również raty przyszłe i może stanowić tytuł wykonawczy bez potrzeby ponownego procesu za każdy kolejny miesiąc.

Częste nieporozumienia

Pierwszym błędem jest przekonanie, że art. 190 KPC pozwala dochodzić dowolnego przyszłego świadczenia. Przepis dotyczy wyłącznie świadczeń powtarzających się, a nie jednorazowych, choćby ich termin płatności miał dopiero nadejść. Drugie nieporozumienie polega na uznaniu, że zasądzenie świadczeń przyszłych zamyka drogę do zmiany rozstrzygnięcia; tymczasem zmiana okoliczności może uzasadniać odrębne powództwo o zmianę wysokości świadczenia okresowego. Trzeci błąd to pomijanie w pozwie precyzyjnego określenia wysokości, terminów płatności i okresu, za jaki świadczenia mają być zasądzone, co utrudnia sądowi sformułowanie wyroku, a komornikowi jego wykonanie. Warto też pamiętać, że wartość przedmiotu sporu przy świadczeniach powtarzających się ustala się według odrębnych reguł, co wpływa na opłatę sądową. W sprawie indywidualnej warto skonsultować się z prawnikiem, ponieważ ocena dopuszczalności żądania zależy od treści konkretnego stosunku prawnego.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Czy mogę pozwać o alimenty także na przyszłość?

Tak, alimenty są typowym świadczeniem powtarzającym się, więc art. 190 KPC pozwala objąć pozwem również raty przyszłe. Żądanie należy sformułować, wskazując kwotę miesięczną i termin płatności.

Jakie świadczenia uznaje się za powtarzające się?

Są to świadczenia spełniane cyklicznie w ramach jednego stosunku prawnego, na przykład renta, alimenty, czynsz najmu lub dzierżawy. Świadczenie jednorazowe, choćby płatne w przyszłości, nie mieści się w tej kategorii.

Kiedy sąd odmówi zasądzenia świadczeń przyszłych?

Wtedy, gdy sprzeciwia się temu treść stosunku prawnego łączącego strony, na przykład gdy powstanie obowiązku w kolejnych okresach zależy od zdarzeń niepewnych. Ocena należy do sądu rozpoznającego sprawę.

Czy wyrok obejmujący świadczenia przyszłe można później zmienić?

Istotna zmiana okoliczności może uzasadniać wytoczenie odrębnego powództwa o zmianę wysokości świadczenia okresowego. Sam art. 190 KPC nie przesądza o niezmienności rozstrzygnięcia.

Czy muszę osobno pozywać o każdą kolejną ratę?

Nie, jeżeli sąd zasądził świadczenia także na przyszłość, wyrok obejmuje kolejne raty. Celem art. 190 KPC jest właśnie uniknięcie wielokrotnych procesów o to samo świadczenie.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Potrzebujesz analizy tego przepisu w konkretnej sprawie?

Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.

Zapytaj o art. 190