Art. 183⁶.

Co stanowi przepis

Art. 183(6) KPC reguluje moment wszczęcia mediacji prowadzonej poza postępowaniem sądowym, czyli mediacji umownej inicjowanej przez samą stronę. Zgodnie z § 1 mediacja zostaje wszczęta z chwilą doręczenia mediatorowi wniosku o przeprowadzenie mediacji wraz z dowodem doręczenia odpisu tego wniosku drugiej stronie. Oznacza to, że nie wystarczy samo wysłanie pisma do mediatora - konieczne jest wykazanie, że druga strona również otrzymała odpis wniosku. Paragraf 2 wskazuje cztery sytuacje, w których mimo doręczenia wniosku mediacja jednak nie zostaje wszczęta: odmowa stałego mediatora w terminie tygodnia, odmowa osoby wskazanej w umowie o mediację, a niebędącej stałym mediatorem, brak zgody osoby, do której zwrócono się o przeprowadzenie mediacji, lub brak zgody drugiej strony na osobę mediatora, a wreszcie brak zgody drugiej strony na mediację, gdy strony nie zawarły umowy o mediację. Paragraf 3 chroni stronę inicjującą mediację: jeżeli w tych przypadkach wytoczy ona powództwo o roszczenie objęte wnioskiem w terminie trzech miesięcy, do chwili wytoczenia powództwa zachowane zostają skutki przewidziane dla czasu trwania mediacji.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis dotyczy mediacji podejmowanej z inicjatywy strony, a nie mediacji kierowanej przez sąd w toku procesu. Ma znaczenie wówczas, gdy strony zawarły wcześniej umowę o mediację albo gdy jedna ze stron dopiero proponuje polubowne rozwiązanie sporu. Kluczowe są tu terminy tygodniowe liczone od doręczenia wniosku mediatorowi lub osobie mającej pełnić tę funkcję, a także trzymiesięczny termin na wytoczenie powództwa. Art. 183(6) KPC nabiera praktycznego znaczenia zwłaszcza wtedy, gdy roszczenie zbliża się do przedawnienia i strona chce najpierw spróbować ugody.

Przykład

Przedsiębiorca ma wobec kontrahenta roszczenie o zapłatę faktury i chce uniknąć procesu. Wysyła do stałego mediatora wniosek o przeprowadzenie mediacji, dołączając potwierdzenie doręczenia odpisu wniosku kontrahentowi. Mediator jednak w ciągu tygodnia odmawia prowadzenia mediacji, wobec czego mediacja nie zostaje wszczęta. Jeżeli przedsiębiorca w ciągu trzech miesięcy od dnia złożenia tego oświadczenia wniesie pozew o tę samą należność, okres od doręczenia wniosku do wytoczenia powództwa będzie traktowany tak, jak czas trwania mediacji, co ma znaczenie dla biegu terminu przedawnienia.

Częste nieporozumienia

Najczęstszym błędem jest przekonanie, że mediacja rozpoczyna się już z chwilą wysłania wniosku do mediatora - tymczasem art. 183(6) § 1 KPC wymaga dołączenia dowodu doręczenia odpisu drugiej stronie. Drugim nieporozumieniem jest założenie, że milczenie mediatora lub drugiej strony automatycznie oznacza zgodę; w istocie brak reakcji w terminie tygodnia uruchamia jedynie liczenie trzymiesięcznego terminu z § 3. Mylone bywa także to, że ochrona z § 3 obejmuje dowolne roszczenie - dotyczy ona wyłącznie roszczenia objętego wnioskiem o mediację. Wreszcie strony bywają przekonane, że mediacja umowna zawsze wymaga wcześniejszej umowy o mediację, choć przepis przewiduje również wariant, w którym wystarczy zgoda drugiej strony. W sprawie indywidualnej warto skonsultować się z prawnikiem.