Art. 183¹².

Co stanowi przepis

Art. 183(12) KPC porządkuje kwestię dokumentowania mediacji. Zgodnie z § 1 z przebiegu mediacji sporządza się protokół, w którym oznacza się miejsce i czas przeprowadzenia mediacji, imię, nazwisko (albo nazwę) oraz adresy stron, a także imię, nazwisko i adres mediatora oraz wynik mediacji. Protokół podpisuje mediator - jest to dokument pochodzący od niego, a nie od stron. Paragraf 2 przewiduje, że jeżeli strony zawarły ugodę przed mediatorem, ugodę zamieszcza się w protokole albo załącza do niego, a podpisują ją strony; niemożność podpisania ugody mediator stwierdza w protokole. Paragraf 2(1) wiąże z podpisem stron dodatkowy skutek: przez podpisanie ugody strony wyrażają zgodę na wystąpienie do sądu z wnioskiem o jej zatwierdzenie, o czym mediator ma je poinformować. Paragraf 2(2) dopuszcza opatrzenie protokołu lub ugody w postaci elektronicznej kwalifikowanym podpisem elektronicznym, a § 3 nakłada na mediatora obowiązek doręczenia stronom odpisu protokołu.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis stosuje się w każdym postępowaniu mediacyjnym prowadzonym na podstawie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego, zarówno gdy mediacja jest prowadzona na podstawie umowy stron, jak i gdy została skierowana przez sąd. Ma zastosowanie niezależnie od tego, czy mediacja zakończyła się ugodą, czy też nie doszło do porozumienia - protokół sporządza się zawsze, a jego elementem jest wskazanie wyniku mediacji. Znaczenie praktyczne art. 183(12) KPC ujawnia się szczególnie wtedy, gdy strony zamierzają następnie wystąpić do sądu o zatwierdzenie ugody, ponieważ to protokół i podpisana ugoda stanowią materialną podstawę takiego wniosku. Przepis dotyczy także mediacji prowadzonych zdalnie, skoro dopuszcza formę elektroniczną dokumentów opatrzonych kwalifikowanym podpisem elektronicznym.

Przykład

Dwaj przedsiębiorcy spierają się o zapłatę za wykonaną usługę i zgłaszają się do mediatora. Po dwóch spotkaniach uzgadniają, że należność zostanie zapłacona w trzech ratach, a pozostała część roszczenia nie będzie dochodzona. Mediator sporządza protokół, w którym wskazuje miejsce i czas spotkań, dane stron i swoje, a treść ugody dołącza do protokołu jako odrębny dokument podpisany przez obie strony. Mediator informuje strony, że podpisanie ugody oznacza zgodę na wystąpienie do sądu o jej zatwierdzenie, po czym doręcza każdej ze stron odpis protokołu.

Częste nieporozumienia

Pierwszym błędem jest przekonanie, że protokół musi być podpisany przez strony - przepis wymaga podpisu mediatora, a strony podpisują wyłącznie ugodę. Drugim jest utożsamianie podpisania ugody z jej zatwierdzeniem przez sąd; podpis oznacza jedynie zgodę na złożenie wniosku o zatwierdzenie, a samo zatwierdzenie następuje w odrębnym trybie. Trzecim nieporozumieniem bywa założenie, że brak podpisu jednej ze stron pozostaje bez śladu - mediator ma obowiązek stwierdzić niemożność podpisania ugody w protokole. Wreszcie forma elektroniczna nie oznacza dowolnego skanu czy wiadomości e-mail, lecz dokument opatrzony kwalifikowanym podpisem elektronicznym. W sprawie indywidualnej warto skonsultować się z prawnikiem.