PrawMi

Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.

Art. 182.

Aktualizacja: 12 lipca 2026

  • Treść przepisu
  • Wyjaśnienie
  • 10 orzeczeń

§ 1.Sąd umarza postępowanie:

1)zawieszone z przyczyn wskazanych w art. 177 § 1 pkt 5 i 6, jeżeli wniosek o podjęcie postępowania nie został zgłoszony w ciągu trzech miesięcy od daty postanowienia o zawieszeniu postępowania;

2)zawieszone na zgodny wniosek stron lub na wniosek spadkobiercy, jeżeli wniosek o podjęcie postępowania nie został zgłoszony w ciągu sześciu miesięcy od daty postanowienia o zawieszeniu postępowania;

3)w przypadku stwierdzenia braku następcy prawnego strony, która utraciła zdolność sądową, a w każdym razie po upływie roku od daty postanowienia o zawieszeniu postępowania z tej przyczyny;

4)zawieszone z przyczyny wskazanej w art. 174 § 1 pkt 2 po upływie dwóch lat od daty postanowienia o zawieszeniu postępowania z tej przyczyny;

5)zawieszone z powodu śmierci strony po upływie pięciu lat od daty postanowienia o zawieszeniu postępowania z tej przyczyny.

§ 2.Umorzenie postępowania zawieszonego w pierwszej instancji nie pozbawia powoda prawa ponownego wytoczenia powództwa, jednakże poprzedni pozew nie wywołuje żadnych skutków, które ustawa wiąże z wytoczeniem powództwa. Skutki te wywołuje jednak pozew wniesiony w sprawie, w której postępowanie umorzono na podstawie § 1 pkt 4.

§ 3.Umorzenie zawieszonego postępowania przez sąd wyższej instancji powoduje uprawomocnienie się zaskarżonego orzeczenia, z wyjątkiem spraw o unieważnienie małżeństwa lub o rozwód oraz o ustalenie nieistnienia małżeństwa, w których postępowanie umarza się wówczas w całości.

§ 4.Z umorzeniem postępowania umarzają się nawzajem także koszty stron w danej instancji.

Ten przepis w Twojej sprawie

Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.

Częste pytania:

Orzecznictwo do tego przepisu

Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.

III AUz 121/15Sąd Apelacyjny w Rzeszowie

Klauzula wykonalności przeciwko ZUS bez wezwania do zapłaty

Fragment uzasadnienia

… egzekucji. W zażaleniu na powyższe postanowienie w zakresie punktu I i III , organ rentowy zarzucił naruszenie art. 1060 § 1 i 2 kpc , w zw. z art. 777 § 1 pkt. 1 i art. 182 § 1kpc , poprzez jego niezastosowanie i nadanie temu orzeczeniu klauzuli wykonalności pomimo braku uprzedniego wezwania ZUS Oddziału w R. do dobrowolnej zapłaty kosztów procesu, a także art. 777 § 1 pkt. 1 i art. 782 § 1 kpc w zw. z art. 13 i art. 98 §…
  • klauzula wykonalności
Czytaj orzeczenie
II C 1671/13Sąd Rejonowy dla m. st. Warszawy w Warszawie

Odpowiedzialność adwokata za prowadzenie sprawy – wyrok SR

Fragment uzasadnienia

… tego zapadłew sprawie o sygn. akt I C 12/09 postanowienie z dnia 28 listopada 2011 r. o umorzeniu postępowania z uwagi na jego niepodjęcie w ciągu roku od dnia zawieszenia ( art. 182 § 1 i § 4 k.p.c. )nie tworzy stanu powagi rzeczy osądzonej, stąd w ocenie Sądu podniesiony przez pozwanego zarzut res iudicata jest bezzasadny. Następnie Sąd odniósł się do oświadczenia powoda zawartego w piśmie z dnia 30 grudnia 2014 r., w…
Czytaj orzeczenie
I ACz 1157/14Sąd Apelacyjny w Katowicach

Umorzenie postępowania po zawieszeniu – wyrok SA Katowice

Fragment uzasadnienia

… r., sygn. akt II C 19/13, p o s t a n a w i a oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy na podstawie art. 182§1 k.p.c. umorzył postępowanie w sprawie z tym uzasadnieniem, że w terminie jednego roku od zawieszenia na podstawie art. 177§1 pkt 6 k.p.c. postępowania strona powodowa nie usunęła przeszkody do podjęcia i prowadzenia postępowania, nie wskazała bowiem adresów pozwanych. W zażaleniu na…
  • umorzenie postępowania
Czytaj orzeczenie
I ACa 675/14Sąd Apelacyjny w Gdańsku

Podział spółdzielni a przekazanie majątku – wyrok SA Gdańsk

Fragment uzasadnienia

… uchylenie wcześniejszego postanowienia Sądu Okręgowego o wezwaniu Spółdzielni Mieszkaniowej (...) do udziału w sprawie w charakterze strony pozwanej, b) art. 182 § 1 k.p.c. przez nieumorzenie postępowania, które nie zostało podjęte po roku od jego zawieszenia, (...) ) naruszenie prawa materialnego: a) art. 108a § 4 w zw. z art. 6 ust. 1 pr. spółdz. przez uznanie, że Spółdzielni Mieszkaniowej (...) przysługiwała w niniejszym…
  • podział spółdzielni
Czytaj orzeczenie

Wyświetlone orzeczenia: 4

PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 182: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.

Podsumuj orzecznictwo

Wyjaśnienie przepisu

Art. 182 Kodeksu postępowania cywilnego szczegółowo określa przesłanki i skutki umorzenia postępowania zawieszonego. Przepis ten wskazuje pięć odrębnych sytuacji, w których sąd obligatoryjnie umarza postępowanie po określonych okresach bezczynności lub spełnienia innych warunków. Zawieszenie postępowania jest sytuacją tymczasową, a przepis ma na celu zapobieganie bezterminowemu trwaniu procesu bez aktywności stron albo okoliczności umożliwiających kontynuację. W § 1 zawarto katalog przypadków, gdy upływ określonych terminów od daty postanowienia o zawieszeniu skutkuje umorzeniem, co oznacza zakończenie procesu. Okresy te różnią się w zależności od przyczyny zawieszenia, uwzględniając różne sytuacje procesowe od zwykłego zawieszenia po szczególne przypadki, jak śmierć strony lub brak następcy prawnego. W § 2 zaznaczono, że umorzenie postępowania zawieszonego w pierwszej instancji nie ogranicza prawa do ponownego wytoczenia powództwa, jednak skutek ten nie występuje jeśli umorzenie nastąpiło na podstawie konkretnej przyczyny (pkt 4). W § 3 uregulowano konsekwencje umorzenia na etapie sądu wyższej instancji, przy czym w sprawach o rozwód, unieważnienie lub ustalenie nieistnienia małżeństwa postępowanie umarza się w całości, co oznacza zakończenie procesu bez przeniesienia sprawy. Wreszcie § 4 stanowi, że z umorzeniem postępowania umarzają się wzajemnie koszty stron poniesione w tej instancji, co ma wpływ na rozliczenia finansowe między uczestnikami procesu. Przepis ma zastosowanie wszędzie tam, gdzie doszło do zawieszenia procesu z przyczyn wymienionych w katalogu, a strony lub sąd nie podjęły działań zmierzających do wznowienia postępowania w określonych terminach. Na przykład, jeśli postępowanie zostało zawieszone wskutek zgodnego wniosku stron, a upłynęło sześć miesięcy od zawieszenia bez zgłoszenia wniosku o podjęcie, sąd zgodnie z art. 182 umorzy postępowanie. Praktycznie oznacza to, że proces zakończy się formalnie bez rozstrzygnięcia merytorycznego i konieczne będzie wytoczenie nowego powództwa, by ponownie rozpocząć sprawę. Błędne jest często przekonanie, że umorzenie powoduje definitywne zamknięcie sprawy w sensie materialnym; w rzeczywistości możliwe jest ponowne wszczęcie procesu w wielu przypadkach. Ponadto mylnie są interpretowane terminy liczonych okresów zawieszania, co może skutkować nieterminowym podaniem wniosku o wznowienie. Znajomość art. 182 KPC jest istotna zarówno dla stron postępowania, jak i dla prawników, którzy muszą monitorować terminy i stan zawieszenia, by zapobiec niekorzystnym skutkom umorzenia. W kwestiach indywidualnych zaleca się konsultację z profesjonalistą, który może uwzględnić specyfikę konkretnej sytuacji i pomóc w prawidłowym działaniu.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Kiedy sąd może umorzyć postępowanie zawieszone?

Sąd umarza postępowanie zawieszone przy określonych warunkach wpisanych w art. 182 § 1 KPC, np. gdy po zawieszeniu przez 3-5 lat nie wystąpiono z wnioskiem o podjęcie postępowania.

Czy umorzenie postępowania oznacza, że sprawa jest definitywnie zakończona?

Umorzenie postępowania zawieszonego w pierwszej instancji nie pozbawia możliwości ponownego wytoczenia powództwa, z wyjątkiem sytuacji wskazanych w art. 182 § 2-3.

Jakie terminy obowiązują na złożenie wniosku o podjęcie postępowania po zawieszeniu?

Termin jest różny: 3 miesiące, 6 miesięcy, 1 rok, 2 lub 5 lat zależnie od przyczyny zawieszenia postępowania, zgodnie z art. 182 § 1 KPC.

Czy koszty postępowania zawsze są zwracane po umorzeniu?

Zgodnie z art. 182 § 4 KPC koszty stron w danej instancji umarzają się nawzajem w przypadku umorzenia postępowania.

Co się dzieje, gdy postępowanie zostanie umorzone przez sąd wyższej instancji?

Umorzenie przez sąd wyższej instancji powoduje uprawomocnienie się orzeczenia, z wyjątkiem spraw o rozwód, unieważnienie lub ustalenie nieistnienia małżeństwa.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Potrzebujesz analizy tego przepisu w konkretnej sprawie?

Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.

Zapytaj o art. 182
← Wróć do pełnej ustawy