Art. 131^1a.

Co stanowi przepis

Art. 131[1a] KPC wprowadza szczególny sposób doręczania pism w postępowaniu cywilnym - przez portal informacyjny sądów. Zgodnie z § 1, jeżeli doręczenie za pośrednictwem systemu teleinformatycznego nie jest możliwe, sąd doręcza pisma sądowe oraz odpisy pism procesowych i innych dokumentów niepochodzących od sądu, którymi dysponuje w postaci elektronicznej, wyłącznie przez umieszczenie ich treści w portalu informacyjnym. Krąg adresatów jest ściśle określony: adwokat, radca prawny, rzecznik patentowy, prokurator, organ emerytalny wskazany przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, Prokuratoria Generalna Rzeczypospolitej Polskiej, komornik sądowy i stały mediator, a także strona, która sama wybrała taki sposób doręczeń. Paragraf 1[1] określa, że oświadczenie o wyborze tego sposobu doręczeń składa się przez portal informacyjny i opatruje kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym, natomiast rezygnację można złożyć także na piśmie, ze skutkiem od chwili zawiadomienia sądu. Paragraf 2 przesądza o momencie doręczenia, § 3 pozwala przewodniczącemu odstąpić od tego trybu, a § 4 zawiera delegację dla Ministra Sprawiedliwości do wydania rozporządzenia.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis stosuje się wtedy, gdy sąd dysponuje pismem w postaci elektronicznej i nie jest możliwe doręczenie przez system teleinformatyczny. Nie obejmuje pism sądowych, które podlegają doręczeniu razem z odpisami pism stron lub innymi dokumentami niepochodzącymi od sądu, chyba że sąd ma je w postaci elektronicznej. Kluczowy dla obliczania terminów jest § 2: pismo uznaje się za doręczone w chwili wskazanej w dokumencie potwierdzającym doręczenie, a art. 134 § 1 KPC nie znajduje zastosowania. Jeżeli takiego dokumentu brak, doręczenie uznaje się za skuteczne z upływem 14 dni od daty umieszczenia treści pisma w portalu. Zgodnie z § 3 przewodniczący zarządza odstąpienie od tego trybu, gdy doręczenie jest niemożliwe ze względu na charakter pisma, w szczególności gdy potrzebne jest wydanie uwierzytelnionego odpisu orzeczenia lub tytułu wykonawczego.

Przykład

Pełnomocnik powoda będący radcą prawnym prowadzi sprawę o zapłatę. Sąd wydaje wyrok z uzasadnieniem i zamieszcza jego treść w portalu informacyjnym. Pełnomocnik odczytuje dokument trzeciego dnia po zamieszczeniu i system generuje dokument potwierdzający doręczenie - od wskazanej w nim chwili biegnie termin do wniesienia apelacji. Gdyby pełnomocnik w ogóle nie otworzył pisma, doręczenie i tak byłoby skuteczne po 14 dniach od jego umieszczenia w portalu, a termin zacząłby biec mimo braku faktycznego zapoznania się z treścią.

Częste nieporozumienia

Najczęstszym błędem jest przekonanie, że termin biegnie dopiero od faktycznego otwarcia pisma - upływ 14 dni działa niezależnie od aktywności odbiorcy. Mylne jest też założenie, że każdy uczestnik postępowania otrzymuje pisma przez portal; strona bez profesjonalnego pełnomocnika musi złożyć odpowiednie oświadczenie z właściwym podpisem elektronicznym. Nie należy również zakładać, że rezygnacja działa wstecz - odnosi ona skutek dopiero z chwilą zawiadomienia sądu. Wreszcie art. 131[1a] KPC nie zastępuje wydania uwierzytelnionego odpisu orzeczenia czy tytułu wykonawczego, bo w takich wypadkach stosuje się § 3. W sprawie indywidualnej warto skonsultować się z prawnikiem.