Co stanowi przepis
Art. 127 KPC opisuje szczególny rodzaj pisma procesowego, jakim jest pismo przygotowawcze, czyli pismo służące przygotowaniu sprawy do rozstrzygnięcia. Zgodnie z § 1 strona powinna w takim piśmie zwięźle przedstawić stan sprawy, a więc streścić to, co jest w sprawie istotne, bez rozbudowanych dygresji. Dalej przepis wymaga, aby strona wyszczególniła, które fakty przyznaje, a którym zaprzecza, co pozwala sądowi od razu zobaczyć, co jest między stronami sporne, a co bezsporne. Ostatni element to wypowiedzenie się co do twierdzeń i dowodów zgłoszonych przez stronę przeciwną, czyli odniesienie się do jej argumentacji i wniosków dowodowych. Paragraf 2 dodaje uprawnienie, a nie obowiązek: strona może w piśmie przygotowawczym wskazać podstawy prawne swoich żądań lub wniosków.
Kiedy przepis ma zastosowanie
Przepis znajduje zastosowanie wtedy, gdy strona składa pismo, którego celem jest uporządkowanie stanowisk przed rozstrzygnięciem sprawy, na przykład odpowiedź na pozew, replikę na odpowiedź lub pismo składane na zarządzenie przewodniczącego. Art. 127 KPC nie działa samodzielnie - pismo przygotowawcze musi jednocześnie spełniać ogólne wymagania pisma procesowego przewidziane w Kodeksie postępowania cywilnego. Reguła ta ma znaczenie zwłaszcza w sprawach o bardziej złożonym stanie faktycznym, gdzie sąd oczekuje jasnego wskazania, które okoliczności są przyznane. Warto pamiętać, że w postępowaniu cywilnym składanie dalszych pism przygotowawczych bywa uzależnione od zarządzenia przewodniczącego, a sam art. 127 KPC określa jedynie ich treść, nie zaś dopuszczalność.
Przykład
Przedsiębiorca zostaje pozwany o zapłatę 40 000 zł za wykonane roboty budowlane i otrzymuje z sądu zobowiązanie do złożenia odpowiedzi na pozew. W piśmie przygotowawczym w kilku akapitach streszcza przebieg współpracy, następnie wprost pisze, że przyznaje zawarcie umowy i odbiór części prac, a zaprzecza, by prace zostały wykonane w całości i bez wad. Odnosi się także do dowodów powoda: wskazuje, że protokół odbioru dotyczy innego etapu robót, i zgłasza własne wnioski dowodowe. Na końcu, korzystając z § 2, powołuje przepisy o rękojmi i o obniżeniu wynagrodzenia jako podstawę swojego stanowiska.
Częste nieporozumienia
Najczęstszym błędem jest pisanie obszernych, emocjonalnych opowieści zamiast zwięzłego stanu sprawy - art. 127 KPC wyraźnie premiuje zwięzłość. Drugim błędem jest ogólnikowe "zaprzeczam wszystkim twierdzeniom pozwu", które nie realizuje obowiązku wyszczególnienia faktów przyznanych i zaprzeczonych. Strony mylnie zakładają też, że wskazanie podstawy prawnej jest obowiązkowe albo że wiąże sąd - § 2 przewiduje jedynie możliwość, a kwalifikacja prawna należy do sądu. Nie jest również prawdą, że pismo przygotowawcze można złożyć w dowolnym momencie i w dowolnej liczbie, bez uwzględnienia pozostałych reguł procedury. W sprawie indywidualnej warto skonsultować się z prawnikiem.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.