Art. 125³.

Co dokładnie stanowi przepis

Art. 125(3) KPC reguluje konsekwencje niezachowania wymaganej drogi wnoszenia pism procesowych w sytuacji, gdy przepis szczególny nakazuje korzystanie z portalu informacyjnego. Zgodnie z § 1, jeżeli taki przepis szczególny obowiązuje, a jednocześnie nie zachodzi okoliczność wskazana w art. 125(2) § 1 (czyli wyjątek pozwalający na wniesienie pisma w inny sposób), pismo złożone poza portalem nie wywołuje skutków prawnych, które ustawa wiąże z wniesieniem pisma procesowego do sądu. Paragraf 2 opisuje sytuację odwrotną: pismo wniesione przez portal informacyjny wtedy, gdy przepis szczególny tego nie przewiduje, albo pismo wniesione przez osobę nieuprawnioną, również pozostaje bez skutków procesowych. W obu przypadkach przewodniczący zawiadamia wnoszącego pismo o tym, że jego czynność nie odniosła zamierzonego rezultatu. Przepis nie przewiduje wezwania do usunięcia braku ani mechanizmu konwalidacji - mówi wyłącznie o braku skutków i o obowiązku poinformowania.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Norma z art. 125(3) KPC znajduje zastosowanie wyłącznie tam, gdzie ustawodawca w przepisie szczególnym przesądził o obowiązkowej lub dopuszczalnej drodze elektronicznej przez portal informacyjny. Pierwsza przesłanka dotyczy pomyłki co do formy: strona lub pełnomocnik składa pismo papierowo albo inną drogą elektroniczną, choć powinien skorzystać z portalu. Druga przesłanka obejmuje odwrotne uchybienie - skorzystanie z portalu w sprawie lub co do pisma, dla którego ustawa takiej możliwości nie przewiduje. Trzecia przesłanka to wniesienie pisma przez osobę nieuprawnioną, a więc podmiot, który nie ma umocowania do działania w danej sprawie za pośrednictwem portalu. Skutek jest ten sam: czynność procesowa nie wywołuje efektów, a przewodniczący zawiadamia wnoszącego.

Przykład

Pełnomocnik strony ma złożyć pismo, dla którego przepis szczególny zastrzega drogę portalu informacyjnego, a termin upływa w piątek. Zamiast skorzystać z portalu, wysyła pismo pocztą, licząc na zachowanie terminu przez datę nadania. Po wpłynięciu przesyłki do sądu przewodniczący zawiadamia go, że pismo nie wywołało skutków prawnych, jakie ustawa wiąże z wniesieniem pisma procesowego. W praktyce oznacza to, że czynność należy traktować tak, jakby nie została dokonana, co przy upływie terminu może mieć poważne następstwa dla dalszego biegu sprawy.

Częste nieporozumienia

Najczęstszym błędem jest przekonanie, że sąd wezwie do ponownego złożenia pisma we właściwej formie i wyznaczy w tym celu termin - art. 125(3) KPC mówi jedynie o zawiadomieniu, a nie o wezwaniu do uzupełnienia braków. Drugim nieporozumieniem jest założenie, że portal informacyjny jest uniwersalnym kanałem komunikacji z sądem; § 2 wyraźnie wyłącza skuteczność pism wnoszonych tą drogą poza przypadkami przewidzianymi w przepisie szczególnym. Mylące bywa też pojęcie osoby nieuprawnionej - chodzi o umocowanie do działania w konkretnej sprawie, a nie o samo posiadanie konta w portalu. Warto również pamiętać o art. 125(2) § 1, którego wystąpienie wyłącza stosowanie § 1 komentowanego przepisu. W sprawie indywidualnej, zwłaszcza przy zagrożeniu upływem terminu, warto skonsultować się z prawnikiem.