Co dokładnie stanowi przepis
Art. 125[4] KPC jest tzw. przepisem upoważniającym (delegacją ustawową). Nie reguluje on wprost praw i obowiązków stron postępowania, lecz nakazuje Ministrowi Sprawiedliwości wydanie rozporządzenia, które doprecyzuje techniczne i organizacyjne zasady wnoszenia pism procesowych do sądu za pośrednictwem portalu informacyjnego. Rozporządzenie to Minister Sprawiedliwości wydaje w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw informatyzacji, co oznacza, że akt wykonawczy wymaga uzgodnienia stanowisk obu organów. Ustawodawca wskazał w przepisie zamknięty katalog zagadnień, które mają zostać uregulowane: treść elektronicznego dokumentu potwierdzającego wniesienie pisma, sposób i zakres informowania o ograniczeniu dostępności portalu, sposób wnoszenia pism i załączników oraz ich postać elektroniczną, wymagania dotyczące dokumentów składanych elektronicznie, a także sposób poświadczania dokumentów w portalu. Przepis formułuje również wytyczne dla organu wydającego rozporządzenie: ma on kierować się skutecznością wnoszenia pism, koniecznością zapewnienia sprawnego toku postępowania oraz ochroną praw osób wnoszących pisma.
Kiedy przepis ma zastosowanie
Art. 125[4] KPC działa na etapie tworzenia prawa, a nie bezpośrednio w toku konkretnej sprawy sądowej. Adresatem normy jest organ władzy wykonawczej, a nie strona, pełnomocnik czy sąd. Praktyczne znaczenie tego artykułu ujawnia się jednak dla wszystkich uczestników postępowania cywilnego, ponieważ to na jego podstawie powstają szczegółowe reguły, według których pismo wniesione przez portal informacyjny jest uznawane za skutecznie złożone. Przepis ma znaczenie także przy ocenie legalności samego rozporządzenia: akt wykonawczy nie może wykraczać poza zakres spraw przekazanych do uregulowania ani pomijać wskazanych w ustawie wytycznych.
Przykład
Pełnomocnik strony chce złożyć odpowiedź na pozew nie w biurze podawczym, lecz elektronicznie, korzystając z portalu informacyjnego. To, w jakim formacie ma przygotować plik, jak dołączyć załączniki, jak poświadczyć odpis pełnomocnictwa oraz jaki dokument otrzyma jako potwierdzenie wniesienia pisma, wynika nie z samego art. 125[4] KPC, lecz z rozporządzenia wydanego na jego podstawie. Jeżeli portal jest czasowo niedostępny, sposób informowania o tej przerwie również jest określony w tym akcie wykonawczym. Dopiero łączna lektura przepisów Kodeksu postępowania cywilnego i rozporządzenia pozwala ustalić, czy pismo zostało wniesione prawidłowo.
Częste nieporozumienia
Najczęstszym błędem jest szukanie w art. 125[4] KPC odpowiedzi na pytanie, jak technicznie złożyć pismo przez portal - przepis takich zasad nie zawiera, a jedynie nakazuje ich wydanie. Drugim nieporozumieniem jest traktowanie wytycznych ustawowych (skuteczność, sprawność postępowania, ochrona praw wnoszących) jako samodzielnej podstawy roszczeń; są to dyrektywy kierowane do organu tworzącego rozporządzenie. Nie należy też zakładać, że każde pismo procesowe może być wnoszone przez portal - dopuszczalność tej drogi wynika z innych przepisów Kodeksu. W indywidualnej sprawie, zwłaszcza gdy chodzi o dochowanie terminu procesowego, warto skonsultować się z prawnikiem.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
