Co stanowi przepis
Art. 1201 KPC przyznaje sądowi polubownemu (arbitrażowemu) uprawnienie do samodzielnego poprawienia własnego wyroku, jeżeli znalazły się w nim błędy pisarskie, błędy rachunkowe lub inne oczywiste omyłki. Sąd polubowny może dokonać takiego sprostowania z urzędu, a więc bez wniosku którejkolwiek ze stron, z własnej inicjatywy. Przepis zakreśla przy tym wyraźną ramę czasową: sprostowanie z urzędu jest dopuszczalne w terminie miesiąca liczonego od dnia wydania wyroku. Po dokonaniu sprostowania sąd polubowny ma obowiązek zawiadomić o tym strony, aby obie znały ostateczną, poprawioną treść rozstrzygnięcia. Sprostowanie nie służy zmianie merytorycznej treści orzeczenia, lecz wyłącznie usunięciu widocznych usterek redakcyjnych i obliczeniowych.
Kiedy przepis ma zastosowanie
Przepis znajduje zastosowanie wyłącznie do wyroków wydanych przez sąd polubowny, a nie do orzeczeń sądów państwowych. Warunkiem sprostowania jest to, aby uchybienie miało charakter błędu pisarskiego, rachunkowego albo innej oczywistej omyłki, czyli usterki dostrzegalnej bez prowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego i bez ponownej oceny sprawy. Drugą przesłanką jest zachowanie miesięcznego terminu od dnia wydania wyroku - po jego upływie sąd polubowny traci możliwość działania z urzędu na podstawie art. 1201 KPC. Sprostowanie może dotyczyć zarówno sentencji, jak i innych elementów wyroku, w których pojawiła się oczywista pomyłka, na przykład przestawionej cyfry czy przekręconego nazwiska strony. Zawiadomienie stron jest obowiązkowym elementem procedury, a nie czynnością pozostawioną uznaniu składu orzekającego.
Przykład
Spółka i wykonawca poddali spór o zapłatę wynagrodzenia rozstrzygnięciu sądu polubownego. W wyroku zasądzono kwotę 84 000 zł, jednak w uzasadnieniu wyliczenie składników wynagrodzenia daje sumę 84 800 zł, a rozbieżność wynika wyłącznie z pomyłki przy dodawaniu. Zauważywszy tę usterkę trzy tygodnie po wydaniu wyroku, sąd polubowny z urzędu prostuje błąd rachunkowy i wskazuje prawidłową kwotę. O treści postanowienia o sprostowaniu zawiadamia obie strony, dzięki czemu wiedzą, jaka kwota wynika ostatecznie z rozstrzygnięcia.
Częste nieporozumienia
Najczęstszym błędem jest traktowanie sprostowania jako sposobu na zmianę niekorzystnego rozstrzygnięcia. Art. 1201 KPC nie pozwala na korektę oceny dowodów, wykładni umowy ani wysokości świadczenia ustalonej świadomie przez arbitrów - poprawia się jedynie oczywiste omyłki. Drugim nieporozumieniem jest przekonanie, że sąd polubowny może prostować wyrok w dowolnym czasie; przepis wyraźnie mówi o terminie miesiąca od dnia wydania wyroku. Warto też pamiętać, że sprostowanie z urzędu nie zastępuje trybów przewidzianych dla wniosków stron ani nie otwiera na nowo postępowania arbitrażowego. W sprawie indywidualnej, zwłaszcza gdy w grę wchodzi ocena skutków sprostowania dla uznania lub wykonania wyroku, warto skonsultować się z prawnikiem.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.