PrawMi

Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.

Art. 1198.

Aktualizacja: 18 sierpnia 2026

  • Treść przepisu
  • Wyjaśnienie
  • 8 orzeczeń

Poza wypadkami, o których mowa w art. 1190 § 1 i art. 1196 § 1, sąd polubowny wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy:

1)powód cofnął pozew, chyba że pozwany się temu sprzeciwił, a sąd polubowny uznał, że ma on uzasadniony interes w ostatecznym rozstrzygnięciu sporu;

2)stwierdził, że dalsze prowadzenie postępowania stało się z innej przyczyny zbędne lub niemożliwe.

Ten przepis w Twojej sprawie

Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.

Częste pytania:

Orzecznictwo do tego przepisu

Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.

I ACa 197/16Sąd Apelacyjny w Krakowie

I ACa 197/16

Fragment uzasadnienia

… ( dowód: potwierdzenie przelewu k. 36 ). Wyrokiem z dnia 8 czerwca 2015r. (...) Sąd Polubowny orzekł: „1 w części dotyczącej kwoty 32.397,40 zł na zasadzie art. 1198 pkt 1 i 2 k.p.c. postępowanie umorzył; 2 w pozostałej części tj. odnośnie kwoty 62.526,71 zł powództwo oddalił; 3 zasądził od pozwanego (...) S.A. z siedziba w L. na rzecz powoda M. P. kwotę 1.044,42 zł tytułem częściowego zwrotu kosztów postępowania; 4 koszty…
  • sąd polubowny
Czytaj orzeczenie

Wyświetlone orzeczenia: 4

PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 1198: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.

Podsumuj orzecznictwo

Wyjaśnienie przepisu

Co dokładnie stanowi przepis

Art. 1198 KPC wskazuje dodatkowe sytuacje, w których sąd polubowny (arbitrażowy) kończy sprawę bez rozstrzygnięcia merytorycznego, czyli wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania. Przepis wyraźnie zastrzega, że chodzi o przypadki inne niż te uregulowane w art. 1190 § 1 i art. 1196 § 1 KPC, a więc uzupełnia on katalog już istniejący w ustawie. Pierwsza podstawa to cofnięcie pozwu przez powoda. Cofnięcie nie działa jednak automatycznie: jeżeli pozwany się temu sprzeciwi, a sąd polubowny uzna, że pozwany ma uzasadniony interes w ostatecznym rozstrzygnięciu sporu, postępowanie toczy się dalej. Druga podstawa jest ogólna i obejmuje sytuacje, w których dalsze prowadzenie postępowania stało się z innej przyczyny zbędne lub niemożliwe.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis stosuje się wyłącznie w postępowaniu przed sądem polubownym, prowadzonym na podstawie zapisu na sąd polubowny, a nie w zwykłym postępowaniu przed sądem państwowym. Znajduje zastosowanie na każdym etapie sprawy, aż do wydania wyroku arbitrażowego. Przesłanka "zbędności" obejmuje na przykład sytuację, w której spór stracił znaczenie dla stron, natomiast "niemożliwość" dotyczy przeszkód trwałych, uniemożliwiających prowadzenie sprawy. Ocena, czy pozwany ma uzasadniony interes w uzyskaniu rozstrzygnięcia mimo cofnięcia pozwu, należy do sądu polubownego i wymaga zbadania okoliczności konkretnej sprawy. Postanowienie o umorzeniu kończy postępowanie, ale nie rozstrzyga o zasadności żądania.

Przykład

Spółka budowlana pozywa przed sądem polubownym inwestora o zapłatę wynagrodzenia za roboty dodatkowe. W trakcie postępowania strony zawierają ugodę pozasądową i powód cofa pozew. Jeżeli inwestor nie zgłasza sprzeciwu, sąd polubowny wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania na podstawie art. 1198 pkt 1 KPC. Gdyby jednak inwestor sprzeciwił się cofnięciu, twierdząc, że zależy mu na definitywnym przesądzeniu, iż roszczenie nie istnieje, sąd polubowny musiałby ocenić, czy taki interes jest uzasadniony, i mógłby kontynuować sprawę.

Częste nieporozumienia

Częstym błędem jest przekonanie, że cofnięcie pozwu zawsze automatycznie kończy postępowanie arbitrażowe - art. 1198 pkt 1 KPC wyraźnie przewiduje wyjątek na wypadek sprzeciwu pozwanego. Drugim nieporozumieniem jest traktowanie postanowienia o umorzeniu jak wyroku arbitrażowego rozstrzygającego spór; umorzenie zamyka jedynie dane postępowanie i nie przesądza o racji żadnej ze stron. Nie należy też zakładać, że każda trudność dowodowa lub przewlekłość stanowi "niemożliwość" prowadzenia sprawy - chodzi o przeszkody o charakterze zasadniczym. Warto również pamiętać, że katalog z art. 1198 KPC nie zastępuje przypadków z art. 1190 § 1 i art. 1196 § 1 KPC, lecz je uzupełnia. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem, który oceni okoliczności konkretnego postępowania.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Czy cofnięcie pozwu w arbitrażu zawsze kończy sprawę?

Nie. Zgodnie z art. 1198 pkt 1 KPC pozwany może się sprzeciwić cofnięciu pozwu. Jeżeli sąd polubowny uzna, że pozwany ma uzasadniony interes w ostatecznym rozstrzygnięciu sporu, postępowanie toczy się dalej.

Czy umorzenie postępowania przez sąd polubowny oznacza przegraną powoda?

Nie. Postanowienie o umorzeniu kończy postępowanie bez merytorycznego rozstrzygnięcia i nie przesądza, czy roszczenie było zasadne.

Co oznacza, że dalsze prowadzenie postępowania stało się zbędne lub niemożliwe?

Chodzi o sytuacje, w których rozstrzyganie sporu utraciło sens dla stron albo pojawiła się trwała przeszkoda uniemożliwiająca prowadzenie sprawy. Ocenę tych okoliczności przeprowadza sąd polubowny.

Czy art. 1198 KPC stosuje się w sądzie państwowym?

Nie. Przepis dotyczy postępowania przed sądem polubownym prowadzonego na podstawie zapisu na sąd polubowny.

Czy art. 1198 KPC wyczerpuje wszystkie podstawy umorzenia arbitrażu?

Nie. Przepis wprost odsyła do art. 1190 § 1 i art. 1196 § 1 KPC, uzupełniając wskazane tam przypadki o dwie dodatkowe podstawy.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Potrzebujesz analizy tego przepisu w konkretnej sprawie?

Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.

Zapytaj o art. 1198
← Wróć do pełnej ustawy