Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.
Aktualizacja: 18 sierpnia 2026
Arbiter może ustąpić w każdym czasie. Jeżeli ustąpienie nastąpiło bez ważnych powodów, arbiter ponosi odpowiedzialność za wynikłą stąd szkodę.
Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.
Częste pytania:
Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.
Fragment uzasadnienia
… , wynika, iż jedynie dokonanie przez strony sporu wyboru arbitra, skutkowałoby koniecznością niezmienności składu o ile wybrany arbiter nie ustąpiłby stosowanie do regulacji art. 1175 K.p.c. albo nie zostałby wyłączony zgodnie z § 20-24 Regulaminu SSP. Przyjęto, że skoro ani powód ani pozwany nie dokonali wyboru stałego arbitra, przewodniczący SSP, mógł dokonywać zmian w składzie sądu orzekającego, bowiem zachowane zostały…
Wyświetlone orzeczenia: 4
PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 1175: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.
Podsumuj orzecznictwoArt. 1175 KPC reguluje dwie ściśle powiązane kwestie dotyczące osoby powołanej do składu sądu polubownego. Po pierwsze, przyznaje arbitrowi prawo do ustąpienia z pełnionej funkcji w każdym czasie, a więc niezależnie od etapu, na którym znajduje się postępowanie arbitrażowe. Po drugie, wprowadza mechanizm równoważący tę swobodę: jeżeli arbiter ustąpił bez ważnych powodów, ponosi odpowiedzialność za szkodę, która z tego ustąpienia wynikła. Przepis nie definiuje pojęcia ważnych powodów, pozostawiając jego ocenę okolicznościom konkretnej sprawy. Konstrukcja normy pokazuje, że funkcja arbitra opiera się na dobrowolności, ale jej porzucenie nie jest obojętne prawnie, gdy naraża strony na straty.
Art. 1175 KPC znajduje zastosowanie po skutecznym powołaniu arbitra i przyjęciu przez niego funkcji, aż do zakończenia jego udziału w postępowaniu. Dotyczy zarówno arbitrów wskazanych przez poszczególne strony, jak i arbitra przewodniczącego czy arbitra jedynego. Ważnymi powodami ustąpienia mogą być w praktyce okoliczności takie jak poważna choroba, długotrwała niemożność wykonywania obowiązków, ujawnienie się konfliktu interesów albo utrata bezstronności lub niezależności. Odpowiedzialność odszkodowawcza aktualizuje się dopiero wtedy, gdy ustąpienie nastąpiło bez takich powodów i gdy w związku z nim powstała rzeczywista szkoda, na przykład koszty przedłużenia postępowania. Ciężar wykazania szkody i jej związku z ustąpieniem spoczywa zasadniczo na tym, kto dochodzi roszczenia.
Dwaj przedsiębiorcy poddali spór o rozliczenie kontraktu budowlanego pod rozstrzygnięcie trzyosobowego sądu polubownego. Po roku postępowania, tuż przed rozprawą, na której miały być przesłuchiwane sprowadzone z zagranicy osoby, jeden z arbitrów oświadcza, że rezygnuje, ponieważ funkcja okazała się dla niego mniej opłacalna niż zakładał. Skutkiem jest odwołanie terminu, konieczność powołania nowego arbitra i powtórzenia części czynności, co generuje dodatkowe koszty. W takiej sytuacji strony mogą powoływać się na art. 1175 KPC, twierdząc, że rezygnacja nastąpiła bez ważnych powodów, i domagać się naprawienia wynikłej szkody.
Pierwszym błędem jest przekonanie, że skoro arbiter może ustąpić w każdym czasie, to jego decyzja jest zawsze wolna od konsekwencji - przepis wyraźnie łączy brak ważnych powodów z odpowiedzialnością odszkodowawczą. Drugim nieporozumieniem jest utożsamianie ustąpienia z wyłączeniem arbitra na wniosek strony; są to odrębne instytucje o innych przesłankach. Po trzecie, samo ustąpienie nie unieważnia dotychczasowego postępowania, lecz prowadzi do uzupełnienia składu w trybie przewidzianym przez przepisy i zapis na sąd polubowny. Wreszcie odpowiedzialność z art. 1175 KPC nie jest automatyczna: wymaga wykazania braku ważnych powodów oraz powstania i rozmiaru szkody. W sprawie indywidualnej warto skonsultować się z prawnikiem.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
Tak, art. 1175 KPC pozwala arbitrowi ustąpić w każdym czasie. Rezygnacja jest skuteczna niezależnie od etapu postępowania, ale może rodzić odpowiedzialność odszkodowawczą.
Przepis ich nie definiuje. W praktyce chodzi o obiektywne okoliczności uniemożliwiające dalsze pełnienie funkcji, na przykład chorobę, konflikt interesów czy utratę bezstronności.
Wtedy, gdy ustąpił bez ważnych powodów, a z jego rezygnacji wynikła szkoda. Konieczne jest wykazanie zarówno braku ważnych powodów, jak i rozmiaru poniesionej straty.
Nie. Ustąpienie prowadzi do konieczności uzupełnienia składu sądu polubownego, a postępowanie jest kontynuowane według reguł wynikających z przepisów i zapisu na sąd polubowny.
Ustąpienie to własna decyzja arbitra, natomiast wyłączenie następuje na wniosek strony wobec wątpliwości co do bezstronności lub niezależności. Są to odrębne instytucje.
Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.
Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.
Zapytaj o art. 1175