Art. 1153^22b.

Co dokładnie stanowi przepis

Art. 1153(22b) KPC jest przepisem o charakterze kompetencyjnym, czyli wskazuje sąd, który ma podejmować określone czynności. Zgodnie z jego treścią czynności, o których mowa w art. 28, art. 52, art. 55 ust. 1 i art. 56 rozporządzenia nr 2019/1111, wykonuje sąd właściwy do wykonania orzeczenia. To samo dotyczy czynności związanych z zawieszeniem postępowania w sprawie wykonania orzeczenia oraz z odmową wykonania orzeczenia na podstawie art. 57 tego rozporządzenia. Przepis nie tworzy zatem nowych uprawnień ani nie zmienia przesłanek merytorycznych, które wynikają z prawa unijnego, lecz porządkuje kwestię tego, kto w polskim systemie sądowym ma daną czynność podjąć. Jego funkcją jest usunięcie wątpliwości co do właściwości i zapewnienie, że wszystkie działania związane z wykonaniem orzeczenia skupiają się w jednym sądzie.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis stosuje się w sprawach transgranicznych objętych rozporządzeniem nr 2019/1111, a więc w sprawach dotyczących odpowiedzialności rodzicielskiej oraz uprowadzenia dziecka za granicę, a także w zakresie, w jakim rozporządzenie reguluje wykonywanie orzeczeń pochodzących z innego państwa członkowskiego. Warunkiem zastosowania art. 1153(22b) KPC jest to, aby w Polsce toczyło się lub miało się toczyć postępowanie zmierzające do wykonania takiego orzeczenia. Przepis obejmuje zarówno czynności o charakterze technicznym i informacyjnym przewidziane w wymienionych artykułach rozporządzenia, jak i decyzje o zawieszeniu postępowania wykonawczego. Dotyczy również wniosków zmierzających do odmowy wykonania orzeczenia na podstawie art. 57 rozporządzenia. Właściwość ustala się przez odesłanie do sądu, który jest właściwy do wykonania orzeczenia, a nie do sądu, który orzeczenie wydał.

Przykład

Rodzic mieszkający w Polsce otrzymuje orzeczenie sądu innego państwa członkowskiego dotyczące kontaktów z dzieckiem i chce doprowadzić do jego wykonania na terytorium Polski. Druga strona twierdzi, że wykonanie orzeczenia naraziłoby dziecko na poważne ryzyko i składa wniosek zmierzający do odmowy wykonania na podstawie art. 57 rozporządzenia nr 2019/1111. Zgodnie z art. 1153(22b) KPC wnioskiem tym zajmie się sąd właściwy do wykonania orzeczenia, a nie inny sąd wybrany przez stronę. Ten sam sąd rozpozna także ewentualny wniosek o zawieszenie postępowania w sprawie wykonania orzeczenia do czasu rozstrzygnięcia sprawy.

Częste nieporozumienia

Pierwszym błędem jest przekonanie, że art. 1153(22b) KPC określa przesłanki odmowy wykonania orzeczenia. Przesłanki te wynikają z rozporządzenia unijnego, a przepis krajowy jedynie wskazuje sąd. Drugim nieporozumieniem jest kierowanie wniosków do sądu, który wydał orzeczenie w państwie pochodzenia, podczas gdy właściwy jest sąd wykonania. Zdarza się też mylenie zawieszenia postępowania wykonawczego z uchyleniem samego orzeczenia, co są dwiema odrębnymi instytucjami. Ponieważ sprawy transgraniczne dotyczące dzieci są złożone, w indywidualnej sytuacji warto skonsultować się z prawnikiem.