Co dokładnie stanowi przepis
Art. 1153(16a) KPC nakłada na sąd obowiązek o charakterze informacyjnym. Jeżeli sąd właściwy do prowadzenia postępowania wykonawczego wszczyna takie postępowanie na podstawie orzeczenia wydanego w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, a także na podstawie dokumentów urzędowych i porozumień, o których mowa w art. 1153(15b) KPC, ma zawiadomić o tym właściwego prokuratora okręgowego. Przepis nie uzależnia tego obowiązku od wniosku strony ani od stanowiska uczestników postępowania - zawiadomienie następuje z urzędu. Norma nie przyznaje prokuratorowi uprawnienia do blokowania postępowania, lecz zapewnia mu wiedzę o toczącej się sprawie. Chodzi o to, by organ, który z mocy odrębnych przepisów może brać udział w postępowaniu cywilnym, mógł ocenić, czy jego udział jest potrzebny.
Kiedy przepis ma zastosowanie
Przepis dotyczy wyłącznie postępowania wykonawczego prowadzonego na podstawie tytułów pochodzących z innych państw członkowskich Unii Europejskiej. Znajduje zastosowanie zarówno do orzeczeń sądów zagranicznych, jak i do dokumentów urzędowych oraz porozumień wskazanych w art. 1153(15b) KPC, czyli aktów zrównanych z orzeczeniami w unijnym obrocie prawnym. Warunkiem jest wszczęcie postępowania wykonawczego przez sąd polski, który jest do tego właściwy - to on, a nie strona czy wnioskodawca, kieruje zawiadomienie. Adresatem jest prokurator okręgowy właściwy według zasad ogólnych, powiązanych z siedzibą sądu prowadzącego postępowanie. Sam obowiązek aktualizuje się na etapie wszczęcia, a nie dopiero po zakończeniu czynności wykonawczych.
Przykład
Rodzic mieszkający w Polsce otrzymuje z innego państwa członkowskiego Unii orzeczenie dotyczące pieczy nad dzieckiem, które ma zostać wykonane na terytorium Polski. Wnosi do właściwego sądu o wszczęcie postępowania wykonawczego, przedstawiając wymagane dokumenty. Sąd, przystępując do prowadzenia sprawy, kieruje zawiadomienie do właściwego prokuratora okręgowego, informując go o wszczęciu postępowania. Prokurator, dysponując tą informacją, może rozważyć, czy w danej sprawie zachodzi potrzeba jego udziału, ale samo zawiadomienie nie wstrzymuje toku czynności sądu.
Częste nieporozumienia
Najczęstszy błąd polega na przekonaniu, że zawiadomienie prokuratora jest formą kontroli zasadności zagranicznego orzeczenia albo dodatkowym etapem jego uznawania. Tak nie jest - art. 1153(16a) KPC nie tworzy odrębnej procedury weryfikacyjnej i nie daje prokuratorowi prawa sprzeciwu wobec wszczęcia postępowania. Druga pomyłka to zakładanie, że obowiązek ciąży na wnioskodawcy; ustawa jednoznacznie adresuje go do sądu. Nie należy też utożsamiać tego zawiadomienia z zawiadomieniem uczestników postępowania, ponieważ służy ono innemu celowi i nie zastępuje doręczeń przewidzianych w innych przepisach. Mylące bywa również sądzenie, że przepis obejmuje wszystkie orzeczenia zagraniczne - jego zakres ogranicza się do tytułów pochodzących z państw członkowskich Unii Europejskiej oraz dokumentów i porozumień z art. 1153(15b) KPC.
W sprawie indywidualnej, zwłaszcza dotyczącej wykonania orzeczenia zagranicznego w Polsce, warto skonsultować się z prawnikiem.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
