Art. 1153²⁵.

Co dokładnie stanowi przepis

Art. 1153(25) KPC jest przepisem odsyłającym: sam nie tworzy nowej procedury, lecz nakazuje odpowiednie stosowanie regulacji zawartych w art. 1153(23) i art. 1153(24) KPC do kolejnych kategorii spraw o charakterze transgranicznym. Zgodnie z § 1 przepisy te stosuje się odpowiednio do orzeczeń obejmujących środki ochrony wchodzące w zakres zastosowania rozporządzenia nr 606/2013, czyli aktów dotyczących ochrony osób zagrożonych przemocą lub nękaniem, jeżeli takie orzeczenie podlega wykonaniu w inny sposób niż w drodze egzekucji. Paragraf 2 rozciąga to odesłanie na dwie odrębne kategorie wniosków związanych z rozporządzeniem nr 2019/1111 (tzw. Bruksela II ter, dotycząca spraw małżeńskich i odpowiedzialności rodzicielskiej): na wniosek o odmowę uznania lub wykonania orzeczenia, dokumentu urzędowego i porozumienia oraz na wniosek o stwierdzenie braku podstaw do odmowy uznania takich rozstrzygnięć. W obu przypadkach chodzi o przesłanki i podstawy wskazane w art. 38, art. 39, art. 41, art. 50 lub art. 68 tego rozporządzenia. "Odpowiednie" stosowanie oznacza, że reguły proceduralne z art. 1153(23) i art. 1153(24) KPC należy przenieść na te sprawy z uwzględnieniem ich specyfiki.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis znajduje zastosowanie wyłącznie wtedy, gdy dana sprawa mieści się w zakresie jednego z wymienionych rozporządzeń unijnych. W przypadku § 1 kluczowe jest ustalenie, że orzeczenie zawiera środek ochrony objęty rozporządzeniem nr 606/2013 i że jego realizacja nie następuje przez klasyczną egzekucję komorniczą, lecz w inny sposób, na przykład przez nakaz powstrzymania się od kontaktu czy zbliżania. W przypadku § 2 chodzi o sytuacje, w których strona kwestionuje skutki orzeczenia wydanego w innym państwie członkowskim w sprawie małżeńskiej lub dotyczącej odpowiedzialności rodzicielskiej albo - odwrotnie - chce uzyskać potwierdzenie, że podstaw do odmowy uznania nie ma. Art. 1153(25) KPC nie obejmuje spraw pozostających poza zakresem tych rozporządzeń, gdzie stosuje się inne przepisy części czwartej Kodeksu.

Przykład

Sąd w innym państwie członkowskim orzekł o miejscu pobytu dziecka przy jednym z rodziców. Drugi rodzic, mieszkający w Polsce, uważa, że nie został prawidłowo zawiadomiony o postępowaniu i chce, aby polski sąd odmówił uznania tego rozstrzygnięcia. Składa wniosek oparty na podstawie odmowy przewidzianej w rozporządzeniu nr 2019/1111, a sąd rozpoznaje go, stosując odpowiednio tryb z art. 1153(23) i art. 1153(24) KPC, do których odsyła art. 1153(25) KPC. Rodzic uprawniony może natomiast wystąpić z wnioskiem o stwierdzenie, że podstaw do odmowy uznania nie ma.

Częste nieporozumienia

Najczęstszym błędem jest traktowanie art. 1153(25) KPC jako samodzielnej podstawy odmowy uznania - podstawy te wynikają z rozporządzeń unijnych, a Kodeks reguluje jedynie tryb. Mylone bywa też uznanie z wykonaniem: orzeczenie może być uznane, a mimo to wykonywane w sposób inny niż egzekucyjny. Nie każde orzeczenie zagraniczne podlega temu przepisowi - decyduje zakres zastosowania konkretnego rozporządzenia. W sprawie indywidualnej warto skonsultować się z prawnikiem.