Co dokładnie stanowi przepis
Art. 1153(19) KPC dotyczy postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie szczególnego rodzaju tytułu wykonawczego, wskazanego w art. 1153(14) pkt 6 KPC, czyli środka ochrony orzeczonego w innym państwie członkowskim i podlegającego wykonaniu w Polsce na zasadach rozporządzenia nr 606/2013. Przepis przewiduje, że sąd zawiesza albo umarza takie postępowanie egzekucyjne na wniosek strony. Warunkiem jest przedstawienie przez wnioskodawcę zaświadczenia określonego w przepisach rozporządzenia nr 606/2013, które potwierdza, że środek ochrony został zawieszony, ograniczony albo uchylony w państwie jego pochodzenia. Konstrukcja przepisu jest jednoznaczna: po spełnieniu tych przesłanek sąd nie ma swobody uznania, lecz podejmuje odpowiednie rozstrzygnięcie. Rodzaj rozstrzygnięcia zależy od treści zaświadczenia - zawieszenie lub ograniczenie środka ochrony przemawia za zawieszeniem postępowania, a jego uchylenie za umorzeniem.
Kiedy przepis ma zastosowanie
Przepis znajduje zastosowanie wyłącznie wtedy, gdy w Polsce toczy się już egzekucja oparta na środku ochrony pochodzącym z innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej i objętym rozporządzeniem nr 606/2013. Konieczna jest inicjatywa strony - sąd nie działa tu z urzędu, lecz na wniosek. Wnioskodawca musi dołączyć zaświadczenie przewidziane w przepisach tego rozporządzenia; samo twierdzenie, że środek ochrony przestał obowiązywać, nie wystarcza. Zaświadczenie pełni funkcję dowodu formalnego i to ono przesądza o dalszym losie postępowania egzekucyjnego w Polsce. Art. 1153(19) KPC nie służy natomiast do badania merytorycznej zasadności samego środka ochrony, ponieważ ocena ta należy do organów państwa pochodzenia.
Przykład
Wyobraźmy sobie osobę, wobec której w innym państwie członkowskim orzeczono środek ochrony polegający na zakazie zbliżania się do osoby chronionej, a środek ten jest wykonywany również w Polsce. Po pewnym czasie sąd państwa pochodzenia ogranicza zakres tego środka, ponieważ zmieniły się okoliczności rodzinne stron. Osoba zainteresowana uzyskuje w tym państwie zaświadczenie potwierdzające ograniczenie środka ochrony i składa je wraz z wnioskiem do polskiego sądu. Sąd, stwierdzając, że zaświadczenie odpowiada wymogom rozporządzenia nr 606/2013, zawiesza prowadzone w Polsce postępowanie egzekucyjne w zakresie wynikającym z treści zaświadczenia.
Częste nieporozumienia
Pierwszym błędem jest przekonanie, że polski sąd może samodzielnie uchylić lub zmienić zagraniczny środek ochrony - art. 1153(19) KPC pozwala jedynie zareagować na rozstrzygnięcie podjęte w państwie pochodzenia. Drugim nieporozumieniem jest sądzenie, że wystarczy zwykłe pismo, wyrok czy korespondencja z zagranicznego sądu; przepis wymaga zaświadczenia określonego w rozporządzeniu nr 606/2013. Trzecim błędem jest oczekiwanie, że sąd sam ustali zmianę sytuacji prawnej i zakończy egzekucję z urzędu, podczas gdy niezbędny jest wniosek strony. Zdarza się też mylenie zawieszenia z umorzeniem - zawieszenie ma charakter tymczasowy, a umorzenie kończy postępowanie egzekucyjne. W indywidualnej sprawie, zwłaszcza przy ocenie treści zaświadczenia i zakresu wniosku, warto skonsultować się z prawnikiem.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
