Art. 1153¹⁸.

Co dokładnie stanowi przepis

Art. 1153(18) KPC reguluje sytuacje, w których dłużnik może doprowadzić do zatrzymania albo zawężenia egzekucji prowadzonej w Polsce na podstawie tytułu pochodzącego z innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej. Zgodnie z § 1 sąd zawiesza postępowanie egzekiucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego, o którym mowa w art. 1153(14) pkt 2, jeżeli dłużnik przedstawi zaświadczenie o utracie lub ograniczeniu wykonalności przewidziane w rozporządzeniu nr 805/2004, z którego wynika, że wykonanie tytułu zostało tymczasowo zawieszone albo uzależnione od złożenia przez wierzyciela zabezpieczenia, które dotąd nie zostało wpłacone. Paragraf 2 dotyczy przypadku, gdy z zaświadczenia wynika, że wykonanie tytułu ograniczono czasowo do środków zabezpieczających - wówczas sąd na wniosek dłużnika orzeka o ograniczeniu egzekucji do takich środków i sam określa sposób zabezpieczenia, stosując odpowiednio przepisy o sposobach zabezpieczenia roszczeń w postępowaniu zabezpieczającym. Na postanowienie sądu wydane w tym trybie przysługuje zażalenie. Paragraf 3 przewiduje z kolei zawieszenie egzekucji prowadzonej na podstawie tytułu wskazanego w art. 1153(14) pkt 1 albo 5, jeżeli wykonalność tego tytułu została zawieszona w państwie członkowskim, z którego tytuł pochodzi.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis znajduje zastosowanie wyłącznie w egzekucji opartej na tytułach wykonawczych pochodzenia unijnego, wskazanych w art. 1153(14) KPC, a więc poza klasycznym krajowym postępowaniem egzekucyjnym. Wspólnym założeniem wszystkich trzech paragrafów jest to, że o losach wykonalności tytułu decyduje państwo jego pochodzenia, a sąd polski reaguje na zdarzenia, które tam zaszły. Warunkiem uruchomienia mechanizmu z § 1 i § 2 jest przedstawienie odpowiedniego zaświadczenia o utracie lub ograniczeniu wykonalności, a w przypadku § 3 - wykazanie, że wykonalność została zawieszona w państwie pochodzenia. Sąd nie działa tu z urzędu: w każdym z tych przypadków konieczny jest wniosek dłużnika. Sąd nie bada natomiast ponownie zasadności samego roszczenia, lecz opiera się na treści dokumentu przedstawionego przez dłużnika.

Przykład

Polski przedsiębiorca jest dłużnikiem z europejskiego tytułu egzekucyjnego wydanego w innym państwie członkowskim, na podstawie którego komornik prowadzi w Polsce egzekucję z rachunku bankowego. W państwie pochodzenia tytułu dłużnik doprowadził do tymczasowego zawieszenia wykonania orzeczenia i otrzymał odpowiednie zaświadczenie o ograniczeniu wykonalności. Składa je wraz z wnioskiem do sądu w Polsce, powołując się na art. 1153(18) § 1 KPC, i sąd zawiesza postępowanie egzekucyjne. Gdyby zaświadczenie wskazywało jedynie na ograniczenie wykonania do środków zabezpieczających, sąd zamiast zawieszenia orzekłby o ograniczeniu egzekucji i wskazał konkretny sposób zabezpieczenia.

Częste nieporozumienia

Najczęstszym błędem jest przekonanie, że wystarczy poinformować komornika o toczącym się za granicą postępowaniu - tymczasem potrzebne jest zaświadczenie i wniosek do sądu. Drugim nieporozumieniem jest utożsamianie zawieszenia z umorzeniem egzekucji: zawieszenie wstrzymuje czynności, ale nie kończy postępowania ani nie unicestwia tytułu. Nie należy też zakładać, że sąd sam ustali korzystny dla dłużnika sposób zabezpieczenia bez wniosku, ani że postanowienie sądu jest niezaskarżalne - w przypadku z § 2 wprost przewidziano zażalenie. W sprawie indywidualnej warto skonsultować się z prawnikiem.