Co dokładnie stanowi przepis
Art. 1153[15] KPC dotyczy orzeczeń wydanych w innych państwach członkowskich Unii Europejskiej, które obejmują środki ochrony objęte zakresem zastosowania rozporządzenia nr 606/2013. Przepis przesądza, że jeżeli taki środek ochrony podlega wykonaniu w inny sposób niż w drodze egzekucji, orzeczenie stanowi podstawę wszczęcia postępowania wykonawczego. Innymi słowy, ustawodawca wskazuje wprost tytuł, na którym opiera się dalsze działanie organów w Polsce, gdy chodzi o środki, których nie da się zrealizować klasycznymi metodami egzekucyjnymi znanymi z postępowania cywilnego. Norma ta nie tworzy samodzielnie treści środka ochrony ani nie określa jego zakresu - ten wynika z orzeczenia państwa pochodzenia oraz z rozporządzenia unijnego. Rolą art. 1153[15] KPC jest zapewnienie, aby zagraniczne orzeczenie nie pozostało dokumentem bez praktycznego skutku w polskim porządku prawnym.
Kiedy przepis ma zastosowanie
Przepis znajduje zastosowanie po spełnieniu kilku warunków. Po pierwsze, orzeczenie musi pochodzić z państwa członkowskiego Unii Europejskiej. Po drugie, musi obejmować środek ochrony mieszczący się w zakresie zastosowania rozporządzenia nr 606/2013, a więc środek o charakterze ochronnym w sprawach cywilnych. Po trzecie - i to jest kluczowe rozróżnienie - środek ten musi podlegać wykonaniu w sposób inny niż przez egzekucję, czyli nie polega na przymusowym ściągnięciu świadczenia pieniężnego czy wydaniu rzeczy. Typowo chodzi o nakazy i zakazy dotyczące określonego zachowania wobec osoby chronionej, których realizacja odbywa się w trybie postępowania wykonawczego, a nie przez komornika.
Przykład
Osoba mieszkająca dotychczas w innym państwie członkowskim uzyskała tam orzeczenie zakazujące określonej osobie zbliżania się do niej oraz kontaktowania się z nią. Następnie przeprowadza się do Polski i obawia się, że osoba objęta zakazem będzie ją nachodzić także tutaj. Orzeczenie takie, jako środek ochrony objęty rozporządzeniem nr 606/2013, nie nadaje się do wykonania przez zajęcie majątku, ponieważ nie dotyczy świadczenia pieniężnego. Zgodnie z art. 1153[15] KPC stanowi ono jednak podstawę wszczęcia postępowania wykonawczego, dzięki czemu ochrona uzyskana za granicą może realnie działać również w Polsce.
Częste nieporozumienia
Pierwszym błędem jest zakładanie, że każdy zagraniczny środek ochrony automatycznie wywołuje w Polsce identyczne skutki jak w państwie pochodzenia - zakres i sposób jego wykonania podlegają regułom rozporządzenia oraz prawu miejsca wykonania. Drugim nieporozumieniem jest mylenie postępowania wykonawczego z postępowaniem egzekucyjnym; art. 1153[15] KPC dotyczy właśnie tych środków, których nie realizuje się przez egzekucję. Trzecim błędem bywa przekonanie, że konieczne jest uzyskanie odrębnego orzeczenia polskiego sądu potwierdzającego środek - przepis wskazuje bowiem samo orzeczenie zagraniczne jako podstawę działania. Warto też pamiętać, że przepis nie obejmuje środków ochrony wykraczających poza zakres zastosowania rozporządzenia nr 606/2013.
W indywidualnej sprawie, zwłaszcza gdy chodzi o ochronę przed konkretnym zagrożeniem, warto skonsultować się z prawnikiem.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
