Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.
Aktualizacja: 18 sierpnia 2026
W przypadkach, o których mowa w art. 840 § 1, podstawy powództwa o pozbawienie wykonalności orzeczenia sądu państwa obcego zaopatrzonego w klauzulę wykonalności nie mogą stanowić zarzuty co do przeszkód określonych w art. 1146 § 1 i 2.
Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.
Częste pytania:
Art. 1151(3) KPC dotyczy sytuacji, w której orzeczenie sądu państwa obcego zostało już zaopatrzone w klauzulę wykonalności przez sąd polski i może być egzekwowane na terytorium Polski. Przepis stanowi, że w sprawach, o których mowa w art. 840 § 1 KPC, czyli w powództwie o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności (powództwie opozycyjnym), dłużnik nie może opierać swojego żądania na zarzutach dotyczących przeszkód wskazanych w art. 1146 § 1 i 2 KPC. Chodzi o katalog okoliczności, które uniemożliwiają uznanie orzeczenia zagranicznego, na przykład brak prawomocności, wyłączną jurysdykcję sądów polskich, pozbawienie strony możności obrony, sprzeczność z wcześniejszym orzeczeniem czy sprzeczność z podstawowymi zasadami porządku prawnego Rzeczypospolitej Polskiej. Ustawodawca przyjął zatem regułę rozdzielenia dwóch etapów: badanie przeszkód uznania należy do postępowania klauzulowego i do środków zaskarżenia w jego ramach, a nie do późniejszego powództwa przeciwegzekucyjnego. Celem tej normy jest zapobieżenie ponownemu, spóźnionemu kwestionowaniu dopuszczalności wykonania orzeczenia zagranicznego pod pozorem powództwa opozycyjnego.
Art. 1151(3) KPC znajduje zastosowanie wtedy, gdy przedmiotem powództwa z art. 840 § 1 KPC jest tytuł wykonawczy obejmujący orzeczenie sądu państwa obcego. Warunkiem jest, aby orzeczenie takie uzyskało już w Polsce klauzulę wykonalności, a wierzyciel dysponował tytułem wykonawczym umożliwiającym prowadzenie egzekucji. Dłużnik zachowuje możliwość podnoszenia zarzutów typowych dla powództwa opozycyjnego, na przykład, że zobowiązanie zostało spełnione, że doszło do potrącenia albo że nastąpiło zdarzenie, wskutek którego zobowiązanie wygasło lub nie może być egzekwowane. Nie może natomiast twierdzić, że orzeczenie zagraniczne w ogóle nie powinno było zostać uznane z przyczyn wymienionych w art. 1146 § 1 i 2 KPC. Te ostatnie okoliczności powinny być podnoszone wcześniej, w postępowaniu o nadanie klauzuli wykonalności oraz w zażaleniu na postanowienie sądu.
Polski przedsiębiorca został zobowiązany wyrokiem sądu zagranicznego do zapłaty należności kontrahentowi, a sąd polski nadał temu wyrokowi klauzulę wykonalności. Po wszczęciu egzekucji przedsiębiorca wnosi powództwo o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego, wskazując, że już po wydaniu wyroku zapłacił całą kwotę przelewem. Taki zarzut jest dopuszczalny, ponieważ dotyczy zdarzenia powodującego wygaśnięcie zobowiązania. Gdyby jednak przedsiębiorca w tym samym pozwie twierdził wyłącznie, że nie został prawidłowo zawiadomiony o rozprawie za granicą i był pozbawiony możności obrony, sąd nie mógłby uwzględnić tego argumentu, gdyż art. 1151(3) KPC wyłącza zarzuty odnoszące się do przeszkód z art. 1146 § 1 i 2 KPC.
Najczęstszy błąd polega na traktowaniu powództwa opozycyjnego jako środka "drugiej szansy" po przegranym postępowaniu klauzulowym. Drugim nieporozumieniem jest przekonanie, że powołanie się na porządek publiczny zawsze i na każdym etapie blokuje egzekucję orzeczenia zagranicznego, podczas gdy art. 1151(3) KPC wskazuje właściwy moment na taki zarzut. Zdarza się także mylenie zarzutów merytorycznych dotyczących samego zobowiązania z zarzutami dotyczącymi dopuszczalności wykonania orzeczenia. Warto pamiętać, że odrębne reguły mogą wynikać z prawa Unii Europejskiej i umów międzynarodowych, które mają pierwszeństwo przed przepisami krajowymi. W indywidualnej sprawie, zwłaszcza przy sporze z elementem zagranicznym, warto skonsultować się z prawnikiem.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
Tak, jeżeli wyrok zaopatrzono w Polsce w klauzulę wykonalności. Można jednak powoływać się tylko na zarzuty dopuszczalne w art. 840 § 1 KPC, z wyłączeniem tych z art. 1146 § 1 i 2 KPC.
Nie można podnosić zarzutów dotyczących przeszkód uznania orzeczenia zagranicznego, takich jak brak prawomocności, wyłączna jurysdykcja sądów polskich, pozbawienie możności obrony czy sprzeczność z porządkiem publicznym.
Taki zarzut należy zgłosić w postępowaniu o nadanie klauzuli wykonalności lub w zażaleniu na wydane w nim postanowienie, a nie później w powództwie przeciwegzekucyjnym.
Spełnienie świadczenia jest typowym zdarzeniem, na które można powołać się w powództwie z art. 840 § 1 KPC, ponieważ nie należy do przeszkód wskazanych w art. 1146 § 1 i 2 KPC.
W obrocie unijnym oraz w relacjach objętych umowami międzynarodowymi obowiązują odrębne regulacje, które mają pierwszeństwo. Zakres dopuszczalnych zarzutów należy wtedy oceniać według tych przepisów.
Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.
Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.
Zapytaj o art. 1151(3)