Art. 1151¹.

Co stanowi przepis

Art. 1151(1) KPC określa reguły postępowania o nadanie klauzuli wykonalności orzeczeniu sądu państwa obcego lub ugodzie zawartej przed takim sądem albo przez taki sąd zatwierdzonej. Zgodnie z § 1 właściwy rzeczowo jest sąd okręgowy, a właściwość miejscową wyznacza miejsce zamieszkania albo siedziba dłużnika; dopiero gdy takiego sądu nie ma, orzeka sąd okręgowy, w którego okręgu ma być prowadzona egzekucja. Paragraf 2 przewiduje, że dłużnik otrzymuje odpis wniosku i w terminie dwóch tygodni od jego doręczenia może przedstawić swoje stanowisko w sprawie, a sąd rozpoznaje wniosek na posiedzeniu niejawnym, czyli bez rozprawy. Paragraf 3 reguluje środki zaskarżenia: na postanowienie sądu okręgowego przysługuje zażalenie, a od postanowienia sądu apelacyjnego - skarga kasacyjna. Dopuszczalne jest także żądanie wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem oraz stwierdzenia jego niezgodności z prawem, przy czym wyłączono stosowanie art. 795 § 2 KPC.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis stosuje się wtedy, gdy wierzyciel chce doprowadzić do przymusowego wykonania w Polsce orzeczenia pochodzącego z zagranicy, które podlega wykonaniu w drodze egzekucji. Punktem wyjścia jest ustalenie sądu okręgowego według miejsca zamieszkania lub siedziby dłużnika, co ma ułatwić dłużnikowi udział w postępowaniu. Reguła pomocnicza, odwołująca się do miejsca prowadzenia egzekucji, znajduje zastosowanie przede wszystkim wtedy, gdy dłużnik nie ma w Polsce miejsca zamieszkania ani siedziby, a jego majątek znajduje się w kraju. Art. 1151(1) KPC określa również ramy czasowe aktywności dłużnika oraz zamyka katalog środków zaskarżenia, z jakich mogą skorzystać obie strony.

Przykład

Polska spółka uzyskała przed sądem w innym państwie wyrok zasądzający zapłatę od kontrahenta z siedzibą w Krakowie. Aby skierować sprawę do komornika w Polsce, składa wniosek o nadanie klauzuli wykonalności do Sądu Okręgowego w Krakowie, czyli sądu siedziby dłużnika. Sąd doręcza dłużnikowi odpis wniosku, a ten w ciągu dwóch tygodni przedstawia pisemne stanowisko, w którym kwestionuje prawidłowość doręczenia mu pozwu w postępowaniu zagranicznym. Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym i wydaje postanowienie, na które strona niezadowolona z rozstrzygnięcia może wnieść zażalenie.

Częste nieporozumienia

Częstym błędem jest kierowanie wniosku do sądu rejonowego lub do komornika - właściwy jest wyłącznie sąd okręgowy. Mylne jest też przekonanie, że sąd zawsze wyznaczy rozprawę; zasadą jest posiedzenie niejawne, a stanowisko dłużnika ma z reguły formę pisma. Dwutygodniowy termin biegnie od doręczenia odpisu wniosku, a nie od dowiedzenia się o sprawie z innego źródła. Wreszcie wyłączenie art. 795 § 2 KPC oznacza, że nie stosuje się przewidzianej tam odrębnej reguły liczenia terminu do zażalenia dla dłużnika. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem.