Art. 1151.

Co dokładnie stanowi przepis

Art. 1151 KPC wskazuje, w jaki sposób technicznie następuje stwierdzenie wykonalności orzeczenia wydanego przez sąd państwa obcego. Zgodnie z § 1 dokonuje się tego wyłącznie na wniosek wierzyciela, a formą stwierdzenia wykonalności jest nadanie takiemu orzeczeniu klauzuli wykonalności. Oznacza to, że sąd nie działa tu z urzędu - inicjatywa należy do osoby, która chce prowadzić egzekucję na podstawie zagranicznego rozstrzygnięcia. Paragraf 2 określa natomiast wymagania dokumentacyjne: do wniosku należy dołączyć dokumenty wymienione w art. 1147 KPC, a ponadto dokument stwierdzający, że orzeczenie jest wykonalne w państwie, z którego pochodzi. Ten ostatni obowiązek odpada, jeżeli wykonalność wynika już z samej treści orzeczenia albo z prawa państwa jego pochodzenia.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis znajduje zastosowanie wtedy, gdy wierzyciel dysponuje orzeczeniem sądu państwa obcego nadającym się do wykonania w drodze przymusu, na przykład zasądzającym zapłatę określonej sumy. Warunkiem sięgnięcia po art. 1151 KPC jest zamiar prowadzenia egzekucji na terytorium Polski - samo uznanie orzeczenia to odrębna kwestia od stwierdzenia jego wykonalności. Przepis dotyczy trybu krajowego przewidzianego w Kodeksie postępowania cywilnego, a więc znajduje zastosowanie tam, gdzie nie obowiązuje odmienny tryb wynikający z prawa Unii Europejskiej lub umowy międzynarodowej. Kluczowe znaczenie ma kompletność wniosku: brak dokumentu potwierdzającego wykonalność w państwie pochodzenia jest typową przyczyną wezwań do uzupełnienia braków. Sąd bada dokumentację pod kątem wymogów formalnych wskazanych w art. 1147 KPC oraz w art. 1151 § 2 KPC.

Przykład

Przedsiębiorca prowadzący działalność w Polsce przegrał proces przed sądem państwa spoza Unii Europejskiej i został zobowiązany do zapłaty należności kontrahentowi. Kontrahent, chcąc odzyskać pieniądze z majątku położonego w Polsce, składa do polskiego sądu wniosek o nadanie klauzuli wykonalności zagranicznemu orzeczeniu. Do wniosku dołącza urzędowy odpis orzeczenia wraz z dokumentami wskazanymi w art. 1147 KPC oraz zaświadczenie sądu zagranicznego potwierdzające, że orzeczenie jest tam wykonalne. Jeżeli z samej treści orzeczenia jasno wynika, że podlega ono wykonaniu, odrębne zaświadczenie nie będzie konieczne.

Częste nieporozumienia

Najczęstszym błędem jest przekonanie, że zagraniczne orzeczenie można od razu przekazać komornikowi - w trybie art. 1151 KPC potrzebna jest wcześniejsza klauzula wykonalności nadana przez polski sąd. Drugim nieporozumieniem jest utożsamianie uznania orzeczenia ze stwierdzeniem jego wykonalności; to dwie różne instytucje o odmiennych skutkach. Zdarza się też pomijanie dokumentu o wykonalności w państwie pochodzenia w sytuacjach, gdy nie wynika ona wprost z treści rozstrzygnięcia. Wreszcie wierzyciele bywają zaskoczeni, że sąd nie wszczyna tego postępowania samodzielnie - konieczny jest ich wniosek. W sprawie indywidualnej warto skonsultować się z prawnikiem, ponieważ ocena wymaganych dokumentów zależy od państwa pochodzenia orzeczenia.