Art. 1144⁸.

Co stanowi przepis

Art. 1144(8) KPC jest przepisem o charakterze porządkowym i dostosowawczym. Jego jedyną treścią jest wskazanie, że środkiem odwoławczym, o którym mowa w art. 21 rozporządzenia nr 655/2014, jest zażalenie. Rozporządzenie unijne, dotyczące europejskiego nakazu zabezpieczenia na rachunku bankowym, przewiduje możliwość wniesienia odwołania od określonych rozstrzygnięć, ale nie przesądza, jak taki środek ma się nazywać i według jakiej procedury ma być rozpoznawany - pozostawia to prawu krajowemu. Ustawodawca polski w art. 1144(8) KPC wypełnia tę lukę i wskazuje instytucję już znaną Kodeksowi postępowania cywilnego, czyli zażalenie. Dzięki temu do środka odwoławczego przewidzianego prawem unijnym stosuje się krajowe reguły dotyczące zażalenia, w tym zasady jego wnoszenia i rozpoznawania.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis znajduje zastosowanie wyłącznie w sprawach związanych z europejskim nakazem zabezpieczenia na rachunku bankowym, uregulowanym rozporządzeniem nr 655/2014. Chodzi o sytuacje transgraniczne, w których wierzyciel zmierza do zablokowania środków dłużnika na rachunku bankowym prowadzonym w innym państwie członkowskim. Gdy w takiej sprawie rozporządzenie przewiduje odwołanie w rozumieniu jego art. 21, strona w Polsce korzysta z zażalenia, a nie z innego środka zaskarżenia. Art. 1144(8) KPC nie tworzy zatem nowej instytucji procesowej, lecz jedynie kwalifikuje unijny środek odwoławczy na gruncie polskiej procedury cywilnej. Poza zakresem europejskiego nakazu zabezpieczenia przepis ten nie ma zastosowania.

Przykład

Przedsiębiorca z Polski dochodzi zapłaty od kontrahenta, który ma rachunek bankowy w innym państwie członkowskim, i występuje o europejski nakaz zabezpieczenia na rachunku bankowym. Sąd wydaje rozstrzygnięcie, od którego rozporządzenie nr 655/2014 w art. 21 przewiduje odwołanie. Strona niezadowolona z tego rozstrzygnięcia nie musi zastanawiać się, jaką nazwę nosi właściwy środek zaskarżenia w Polsce - art. 1144(8) KPC przesądza, że jest to zażalenie. Pismo należy więc przygotować i wnieść zgodnie z krajowymi regułami dotyczącymi zażalenia, w tym z zachowaniem właściwych wymogów formalnych i terminów.

Częste nieporozumienia

Pierwszym błędem jest przyjmowanie, że skoro podstawą jest akt prawa unijnego, to środek zaskarżenia rządzi się wyłącznie regułami rozporządzenia - tymczasem art. 1144(8) KPC odsyła do krajowej instytucji zażalenia. Drugim jest mylenie odwołania z art. 21 rozporządzenia z innymi środkami prawnymi przewidzianymi w tym samym akcie, na przykład ze środkami zmierzającymi do uchylenia lub zmiany nakazu; art. 1144(8) KPC odnosi się wprost do art. 21. Trzecim nieporozumieniem jest założenie, że przepis reguluje przesłanki wydania nakazu zabezpieczenia - nie robi tego, ma wyłącznie charakter kwalifikacyjny. Wreszcie zdarza się bagatelizowanie wymogów formalnych zażalenia, co może skutkować jego bezskutecznością. W sprawie indywidualnej warto skonsultować się z prawnikiem.