Co stanowi przepis
Art. 1144(13) KPC jest przepisem odsyłającym. Wskazuje, że w sprawach, o których mowa w art. 39 ust. 2 rozporządzenia nr 655/2014 (rozporządzenia ustanawiającego procedurę europejskiego nakazu zabezpieczenia na rachunku bankowym), stosuje się odpowiednio art. 841 oraz art. 843 § 1 i 3 Kodeksu postępowania cywilnego. Chodzi zatem o sytuacje, w których prawa do środków objętych zabezpieczeniem podnosi osoba trzecia, a więc podmiot inny niż dłużnik wskazany w nakazie. Ustawodawca nie tworzy dla takich spraw odrębnej, nowej procedury, lecz nakazuje sięgnąć do znanych już rozwiązań krajowych dotyczących powództwa o zwolnienie zajętego przedmiotu spod egzekucji. Słowo "odpowiednio" oznacza, że wskazane przepisy stosuje się z uwzględnieniem specyfiki zabezpieczenia rachunku bankowego dokonanego na podstawie prawa unijnego.
Kiedy przepis ma zastosowanie
Przepis znajduje zastosowanie wtedy, gdy na podstawie europejskiego nakazu zabezpieczenia doszło do zablokowania środków na rachunku bankowym, a osoba trzecia twierdzi, że to jej przysługują prawa do zajętych środków. Warunkiem jest, aby sprawa mieściła się w zakresie art. 39 ust. 2 rozporządzenia nr 655/2014, który odsyła w kwestii środków ochrony osób trzecich do prawa państwa członkowskiego wykonania. Dzięki art. 1144(13) KPC osoba trzecia w Polsce dysponuje realnym instrumentem procesowym, a nie jedynie ogólnym uprawnieniem wynikającym z przepisów unijnych. Zastosowanie mają reguły dotyczące treści żądania, kręgu pozwanych, właściwości sądu oraz konieczności przytoczenia wszystkich zarzutów już w pozwie. Przepis nie dotyczy natomiast obrony samego dłużnika, dla którego rozporządzenie i inne przepisy Kodeksu przewidują odrębne środki.
Przykład
Wierzyciel z innego państwa członkowskiego uzyskuje europejski nakaz zabezpieczenia na rachunku bankowym swojego kontrahenta prowadzącego działalność w Polsce. Bank blokuje środki na rachunku, na którym znajdują się jednak pieniądze powierzone przedsiębiorcy przez inny podmiot i objęte jego prawem. Podmiot ten, jako osoba trzecia, może na podstawie art. 1144(13) KPC w związku z art. 841 KPC wystąpić z powództwem o zwolnienie zajętych środków, wykazując, że zabezpieczenie narusza jego prawa. W pozwie powinien od razu przytoczyć wszystkie zarzuty, ponieważ późniejsze ich zgłaszanie może okazać się spóźnione.
Częste nieporozumienia
Pierwszym błędem jest przekonanie, że skoro nakaz wynika z rozporządzenia unijnego, osoba trzecia musi działać przed sądem państwa jego wydania - art. 1144(13) KPC pokazuje, że ochrona toczy się według prawa państwa wykonania. Drugim jest mylenie powództwa osoby trzeciej z wnioskiem dłużnika o uchylenie lub ograniczenie nakazu; są to różne środki o odmiennych przesłankach. Kolejne nieporozumienie dotyczy terminowości: odesłanie do art. 843 § 3 KPC oznacza rygor przytoczenia wszystkich zarzutów w pozwie. Wreszcie samo twierdzenie o prawie do środków nie wystarcza - konieczne jest jego wykazanie dowodami.
W sprawie indywidualnej warto skonsultować się z prawnikiem.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.