Art. 1144¹¹.

Co stanowi przepis

Art. 1144(11) KPC składa się z dwóch krótkich jednostek redakcyjnych, które porządkują kwestie proceduralne związane z europejskim nakazem zabezpieczenia na rachunku bankowym. Paragraf 1 przesądza, że sądem właściwym w sprawach, o których mowa w art. 33, art. 34, art. 35 ust. 4 oraz art. 38 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 655/2014, jest ten sąd, który wydał europejski nakaz zabezpieczenia na rachunku bankowym. Ustawodawca zdecydował się więc na regułę koncentracji: dalsze czynności dotyczące już wydanego nakazu trafiają do sądu, który go wcześniej orzekł, a nie do innego sądu wyznaczanego według ogólnych reguł właściwości. Paragraf 2 dodaje, że sąd orzeka w tych sprawach na posiedzeniu niejawnym, czyli bez konieczności wyznaczania rozprawy i wzywania stron do osobistego stawiennictwa. Przepis ma zatem charakter wyłącznie techniczny i wykonawczy wobec prawa unijnego - sam nie tworzy przesłanek materialnych, lecz wskazuje, kto i w jakim trybie rozstrzyga.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Norma znajduje zastosowanie wyłącznie wtedy, gdy w obrocie funkcjonuje już wydany europejski nakaz zabezpieczenia na rachunku bankowym, a pojawia się potrzeba podjęcia dalszych czynności przewidzianych w powołanych przepisach rozporządzenia nr 655/2014. Chodzi w szczególności o środki odwoławcze i wnioski dłużnika lub wierzyciela odnoszące się do już orzeczonego zabezpieczenia oraz o dalsze rozstrzygnięcia korygujące. Warunkiem stosowania art. 1144(11) KPC jest to, aby dana sprawa mieściła się w zakresie odesłania zawartego w § 1 - poza tym katalogiem właściwość ustala się na zasadach ogólnych. Skoro przepis odsyła do sądu, który nakaz wydał, jego stosowanie zakłada, że postępowanie o wydanie nakazu toczyło się przed sądem polskim. Tryb posiedzenia niejawnego obejmuje wszystkie sprawy objęte tym artykułem.

Przykład

Wierzyciel uzyskał przed sądem okręgowym europejski nakaz zabezpieczenia obejmujący środki na rachunku dłużnika prowadzonym w innym państwie członkowskim. Dłużnik, po otrzymaniu informacji z banku, uznaje, że nakaz został wydany bez spełnienia przesłanek, i chce skorzystać ze środka przewidzianego w rozporządzeniu nr 655/2014. Na podstawie art. 1144(11) § 1 KPC kieruje swój wniosek do tego samego sądu okręgowego, który nakaz wydał, a nie do sądu miejsca swojego zamieszkania. Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym, co oznacza, że rozstrzygnięcie może zapaść bez rozprawy, na podstawie akt i złożonych pism.

Częste nieporozumienia

Pierwszym błędem jest przekonanie, że wniosek należy złożyć w sądzie właściwym dla miejsca zamieszkania dłużnika albo dla siedziby banku - art. 1144(11) KPC wyraźnie wiąże właściwość z sądem, który nakaz wydał. Drugim jest odczytywanie tego przepisu jako źródła przesłanek uchylenia lub zmiany nakazu; przesłanki te wynikają z rozporządzenia unijnego, a nie z Kodeksu postępowania cywilnego. Trzecim nieporozumieniem jest założenie, że posiedzenie niejawne pozbawia stronę możliwości przedstawienia argumentów - stanowisko przedstawia się w piśmie procesowym. Wreszcie przepis nie dotyczy krajowego zabezpieczenia roszczeń, lecz wyłącznie instrumentu europejskiego. W sprawie indywidualnej warto skonsultować się z prawnikiem.