Art. 1106⁶.

Co dokładnie stanowi przepis

Art. 1106(6) KPC reguluje sposób rozpoznawania wniosków dotyczących tzw. przeniesienia jurysdykcji w sprawach dotyczących odpowiedzialności rodzicielskiej i ochrony dzieci. W § 1 ustawodawca wskazuje, że jeżeli wniosek sądu lub innego organu państwa obcego albo uczestników postępowania - złożony na podstawie art. 8 ust. 1 konwencji haskiej z 1996 r. (o stwierdzenie jurysdykcji krajowej) albo na podstawie art. 9 ust. 1 tej konwencji (o poddanie sprawy jurysdykcji organu państwa obcego) - nie określa terminu, wniosek rozpoznaje się w terminie sześciu tygodni od dnia jego wpłynięcia. W § 2 przepis rozstrzyga kwestię właściwości: wniosek o stwierdzenie jurysdykcji krajowej na podstawie art. 8 ust. 1 konwencji haskiej z 1996 r. lub art. 12 ust. 1 rozporządzenia nr 2019/1111 rozpoznaje sąd rejonowy dla m.st. Warszawy. Paragraf 3 daje temu sądowi narzędzie procesowe: może on zwrócić się do innego sądu o nadesłanie informacji lub kopii akt niezbędnych do rozstrzygnięcia, a sąd wezwany ma na to siedem dni od otrzymania wezwania, przy czym korzysta z poczty elektronicznej lub podobnych środków porozumiewania się na odległość, a oryginały przesyła listem poleconym za potwierdzeniem odbioru.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis stosuje się wyłącznie w sprawach transgranicznych objętych konwencją haską z 1996 r. lub rozporządzeniem nr 2019/1111, gdy pojawia się pytanie, czy sprawą dziecka powinien zająć się sąd polski, czy organ innego państwa. Inicjatywa może pochodzić od zagranicznego sądu lub innego organu, ale też od samych uczestników postępowania. Termin sześciu tygodni z § 1 ma charakter uzupełniający - działa wtedy, gdy sam wniosek nie wskazuje terminu rozpoznania. Reguła koncentracji właściwości w sądzie rejonowym dla m.st. Warszawy z § 2 dotyczy wniosków o stwierdzenie jurysdykcji krajowej, co ma zapewnić jednolitość praktyki w sprawach o charakterze międzynarodowym.

Przykład

Sąd w innym państwie prowadzi sprawę dotyczącą pieczy nad dzieckiem, które od dłuższego czasu mieszka w Polsce wraz z jednym z rodziców. Uznając, że polski sąd jest lepiej umiejscowiony do oceny sytuacji dziecka, zwraca się z wnioskiem opartym na art. 8 ust. 1 konwencji haskiej z 1996 r., nie wskazując przy tym żadnego terminu. Zgodnie z art. 1106(6) KPC wniosek trafia do sądu rejonowego dla m.st. Warszawy, który powinien rozpoznać go w ciągu sześciu tygodni od wpłynięcia. Jeżeli do oceny potrzebne są akta sprawy opiekuńczej prowadzonej w innym mieście, sąd warszawski zwraca się o kopie akt, a sąd wezwany przesyła je drogą elektroniczną w ciągu siedmiu dni.

Częste nieporozumienia

Pierwszym błędem jest przyjmowanie, że sąd rejonowy dla m.st. Warszawy przejmuje całą sprawę o pieczę nad dzieckiem - jego rola ogranicza się do rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku dotyczącego jurysdykcji. Drugim jest traktowanie sześciotygodniowego terminu jako bezwzględnego dla każdego wniosku, podczas gdy przepis odnosi go do wniosków, które same terminu nie określają. Trzecim nieporozumieniem bywa przekonanie, że wniosek może złożyć wyłącznie organ zagraniczny, choć przepis wymienia także uczestników postępowania. Warto też pamiętać, że siedmiodniowy termin z § 3 wiąże sąd wezwany, a nie strony. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem.