Art. 1086.

Co dokładnie stanowi przepis

Art. 1086 KPC nakłada na komornika obowiązek działania z urzędu, czyli bez potrzeby składania odrębnego wniosku przez wierzyciela. Zgodnie z § 1 komornik ma przeprowadzić dochodzenie zmierzające do ustalenia zarobków dłużnika, jego stanu majątkowego oraz miejsca zamieszkania. Jeżeli podjęte przez komornika środki okażą się bezskuteczne, organy Policji przeprowadzają - na wniosek komornika - czynności w celu ustalenia miejsca zamieszkania i miejsca pracy dłużnika. Paragraf 2 wprowadza wymóg cykliczności: dochodzenie powinno być powtarzane okresowo, w odstępach nie dłuższych niż 6 miesięcy. Z kolei § 5 przesądza, że sama bezskuteczność egzekucji nie stanowi podstawy umorzenia postępowania, a umorzenie z urzędu następuje dopiero wtedy, gdy wierzyciel w terminie roku od wezwania nie dokonał czynności potrzebnej do dalszego prowadzenia postępowania albo w terminie 3 lat od zawieszenia postępowania nie zażądał jego podjęcia. Paragrafy 3 i 4 zostały uchylone.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis znajduje się w części Kodeksu postępowania cywilnego poświęconej egzekucji świadczeń alimentacyjnych, dlatego jego adresatem jest komornik prowadzący taką właśnie egzekucję. Zastosowanie następuje automatycznie z chwilą wszczęcia postępowania egzekucyjnego - komornik nie czeka na inicjatywę wierzyciela w zakresie poszukiwania majątku. Norma z § 1 zdanie drugie uruchamia się dopiero wtedy, gdy własne czynności komornika nie doprowadziły do ustalenia miejsca zamieszkania lub miejsca pracy dłużnika. Obowiązek z § 2 trwa przez cały czas postępowania, także gdy pierwsze próby zakończyły się niepowodzeniem. Reguła z § 5 działa natomiast na etapie, gdy egzekucja nie przynosi wpływów, a organ rozważa zakończenie sprawy.

Przykład

Matka małoletniego dziecka kieruje do komornika wyrok zasądzający alimenty od ojca, który zmienił pracę i nie podaje nowego adresu. Komornik z urzędu sprawdza dostępne mu źródła informacji o zarobkach i majątku dłużnika, a gdy nie przynoszą one efektu, występuje do Policji o ustalenie miejsca zamieszkania i miejsca pracy zobowiązanego. Po kilku miesiącach, zgodnie z § 2, komornik ponawia dochodzenie, ponieważ sytuacja dłużnika mogła się zmienić. Mimo że przez pewien czas nie udaje się wyegzekwować żadnej kwoty, postępowanie nie zostaje z tego powodu umorzone, bo art. 1086 § 5 KPC wprost tego zakazuje.

Częste nieporozumienia

Pierwszym błędem jest przekonanie, że brak wpłat oznacza automatyczne zakończenie sprawy - z § 5 wynika coś przeciwnego. Drugim jest założenie, że to wierzyciel musi samodzielnie wskazywać majątek dłużnika; obowiązek poszukiwania spoczywa tu na komorniku z urzędu. Trzecim nieporozumieniem jest traktowanie sześciomiesięcznego odstępu jako terminu maksymalnego dla jednorazowej czynności, podczas gdy chodzi o powtarzalność dochodzenia. Wreszcie wierzyciele bywają zaskoczeni umorzeniem z urzędu, zapominając, że bierność wobec wezwania przez rok lub brak żądania podjęcia zawieszonego postępowania przez 3 lata prowadzi do takiego skutku. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem, który oceni konkretny stan faktyczny.