Art. 1068.

Co dokładnie stanowi przepis

Art. 1068 KPC dotyczy egzekucji z nieruchomości prowadzonej w celu zniesienia współwłasności w drodze sprzedaży publicznej. Zgodnie z § 1, już na podstawie samego wniosku o wszczęcie egzekucji komornik przesyła do właściwego sądu wniosek o ujawnienie wszczęcia egzekucji w księdze wieczystej prowadzonej dla danej nieruchomości. Jeżeli dla nieruchomości nie prowadzi się księgi wieczystej, komornik wnosi o złożenie wniosku do zbioru dokumentów, który pełni wówczas funkcję zastępczą wobec księgi. Paragraf 2 nakłada dodatkowy obowiązek informacyjny: zarówno we wpisie w księdze wieczystej lub w zarządzeniu o złożeniu wniosku do zbioru dokumentów, jak i w obwieszczeniu o licytacji, należy wyraźnie zaznaczyć, że egzekucja ma na celu zniesienie współwłasności. Dzięki temu treść księgi i ogłoszenie licytacyjne od razu ujawniają szczególny charakter postępowania.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis stosuje się wtedy, gdy sąd orzekł o zniesieniu współwłasności nieruchomości przez sprzedaż, a sprzedaż ta ma nastąpić w trybie przepisów o egzekucji z nieruchomości. Warunkiem uruchomienia obowiązków komornika jest złożenie wniosku o wszczęcie egzekucji przez uprawnionego uczestnika. Komornik nie czeka na dalsze czynności ani na zajęcie w klasycznym rozumieniu - podstawą wystąpienia do sądu wieczystoksięgowego jest sam wniosek egzekucyjny. Obowiązek oznaczenia celu postępowania aktualizuje się na każdym etapie, na którym informacja trafia do wiadomości publicznej: przy wpisie i przy obwieszczeniu o licytacji.

Przykład

Dwoje rodzeństwa odziedziczyło dom, ale nie potrafiło się porozumieć co do jego podziału. Sąd zniósł współwłasność, orzekając sprzedaż nieruchomości w trybie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego, a następnie jedno z rodzeństwa złożyło u komornika wniosek o wszczęcie egzekucji. Komornik, opierając się na art. 1068 KPC, wystąpił do sądu wieczystoksięgowego o ujawnienie w księdze wieczystej wszczęcia egzekucji, z zaznaczeniem, że jej celem jest zniesienie współwłasności. Ta sama informacja znalazła się później w obwieszczeniu o licytacji, dzięki czemu potencjalni nabywcy wiedzieli, że przedmiotem sprzedaży jest cała nieruchomość, a nie udział jednego z współwłaścicieli wobec jego wierzyciela.

Częste nieporozumienia

Najczęstszym błędem jest utożsamianie tej egzekucji z egzekucją prowadzoną przeciwko dłużnikowi w celu zaspokojenia wierzytelności - tutaj nie ma wierzyciela i dłużnika w klasycznym układzie, a celem jest spieniężenie rzeczy i podział sumy między współwłaścicieli. Drugim nieporozumieniem jest przekonanie, że wpis w księdze wieczystej blokuje możliwość korzystania z nieruchomości; wpis pełni funkcję informacyjną i ostrzegawczą wobec osób trzecich. Zdarza się także pomijanie adnotacji o celu egzekucji w obwieszczeniu, co może wprowadzać nabywców w błąd co do przedmiotu sprzedaży. Nie jest też prawdą, że brak księgi wieczystej wyklucza prowadzenie postępowania - wówczas stosuje się zbiór dokumentów. W indywidualnej sprawie dotyczącej zniesienia współwłasności nieruchomości warto skonsultować się z prawnikiem.