Co stanowi przepis
Art. 1067 KPC wskazuje, w jaki sposób dochodzi do wszczęcia postępowania zmierzającego do sprzedaży nieruchomości w ramach zniesienia współwłasności. Przepis przewiduje dwie drogi: postępowanie może zostać wszczęte z urzędu albo na wniosek. Uprawnienie do złożenia wniosku przysługuje przy tym każdemu ze współwłaścicieli, a nie wyłącznie temu, który zainicjował wcześniejszą sprawę o zniesienie współwłasności. Podstawą wszczęcia jest tytuł wykonawczy, z którego treści wynika, że zniesienie współwłasności ma nastąpić właśnie w drodze sprzedaży nieruchomości. Norma ta łączy zatem etap rozstrzygnięcia o sposobie zniesienia współwłasności z etapem jego wykonania.
Kiedy przepis ma zastosowanie
Art. 1067 KPC znajduje zastosowanie wtedy, gdy nieruchomość pozostaje przedmiotem współwłasności, a rozstrzygnięcie kończące sprawę przewiduje jej sprzedaż jako sposób wyjścia ze wspólności. Kluczową przesłanką jest istnienie tytułu wykonawczego, którego treść wprost postanawia o przeprowadzeniu zniesienia współwłasności przez sprzedaż. Bez takiego tytułu przepis nie może stanowić podstawy wszczęcia postępowania. Jeżeli tytuł przewiduje inny sposób zniesienia współwłasności, na przykład podział fizyczny albo przyznanie rzeczy jednemu ze współwłaścicieli, art. 1067 KPC nie będzie miał zastosowania. Przepis dotyczy nieruchomości, a więc nie odnosi się wprost do sprzedaży innych składników majątku wspólnego.
Przykład
Trzy osoby są współwłaścicielkami kamienicy w częściach równych i nie potrafią porozumieć się co do dalszego korzystania z budynku. W wyniku sprawy o zniesienie współwłasności zapada rozstrzygnięcie, że współwłasność zostanie zniesiona przez sprzedaż nieruchomości, a uzyskana kwota ma być podzielona między dotychczasowych współwłaścicieli. Po uzyskaniu tytułu wykonawczego jedna ze współwłaścicielek składa wniosek o wszczęcie postępowania zmierzającego do sprzedaży, mimo że pozostałe dwie osoby zwlekają z jakimikolwiek działaniami. Zgodnie z art. 1067 KPC jej samodzielny wniosek jest wystarczający, ponieważ uprawnienie to przysługuje każdemu ze współwłaścicieli.
Częste nieporozumienia
Pierwszym błędem jest przekonanie, że wniosek muszą złożyć wszyscy współwłaściciele wspólnie albo że wymagana jest zgoda pozostałych. Przepis wyraźnie mówi o wniosku każdego ze współwłaścicieli, co ma zapobiegać blokowaniu wykonania rozstrzygnięcia przez osoby bierne lub niezadowolone z jego treści. Drugim nieporozumieniem jest utożsamianie samego rozstrzygnięcia o zniesieniu współwłasności z automatycznym przeprowadzeniem sprzedaży - konieczne jest odrębne wszczęcie postępowania, choć może ono nastąpić także z urzędu. Trzeci błąd polega na próbie oparcia wniosku na dokumencie, który nie jest tytułem wykonawczym albo nie zawiera postanowienia o sprzedaży nieruchomości. Warto też pamiętać, że art. 1067 KPC reguluje wyłącznie sposób wszczęcia postępowania, a nie zasady podziału uzyskanej ceny czy szczegółowy przebieg sprzedaży, które wynikają z innych przepisów. W indywidualnej sprawie, zwłaszcza przy sporze między współwłaścicielami, warto skonsultować się z prawnikiem.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.