Art. 1066.

Co stanowi przepis

Art. 1066 KPC otwiera regulację dotyczącą szczególnego rodzaju postępowania, które toczy się przed komornikiem, ale nie służy zaspokojeniu wierzyciela z majątku dłużnika. Przepis stanowi, że jeżeli postępowanie zostało wszczęte na podstawie tytułu wykonawczego, a jego celem jest zniesienie współwłasności nieruchomości w drodze sprzedaży publicznej, to stosuje się do niego odpowiednio przepisy o egzekucji z nieruchomości. Odesłanie ma charakter "odpowiedni", co oznacza, że reguły egzekucyjne należy dostosować do odmiennego celu tego postępowania, a niektóre z nich pominąć jako nieprzystające. Jednocześnie art. 1066 KPC zapowiada, że kolejne artykuły wprowadzają modyfikacje wobec ogólnych zasad egzekucji z nieruchomości. Konstrukcja ta pozwala uniknąć powtarzania rozbudowanych przepisów o opisie i oszacowaniu, obwieszczeniu, licytacji, przybiciu i przysądzeniu własności.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis stosuje się wtedy, gdy sąd w postępowaniu o zniesienie współwłasności zarządził sprzedaż nieruchomości w trybie przepisów kodeksu postępowania cywilnego, a orzeczenie to stanowi tytuł wykonawczy uprawniający do wszczęcia postępowania. Warunkiem jest zatem istnienie tytułu wykonawczego oraz to, aby celem postępowania było zniesienie współwłasności nieruchomości przez sprzedaż publiczną, a nie zaspokojenie roszczenia pieniężnego. Postępowanie prowadzi komornik, a uzyskana cena podlega następnie podziałowi między dotychczasowych współwłaścicieli stosownie do ich udziałów. Art. 1066 KPC nie znajdzie zastosowania do umownej sprzedaży nieruchomości wspólnej ani do podziału fizycznego rzeczy czy przyznania jej jednemu ze współwłaścicieli ze spłatami.

Przykład

Trzy osoby odziedziczyły kamienicę w udziałach po jednej trzeciej i nie potrafią porozumieć się co do sposobu jej podziału. Sąd uznaje, że podział fizyczny budynku jest niemożliwy, a żaden ze współwłaścicieli nie jest w stanie spłacić pozostałych, więc zarządza sprzedaż nieruchomości w trybie przepisów kodeksu postępowania cywilnego. Na podstawie tego orzeczenia, zaopatrzonego w klauzulę wykonalności, jeden ze współwłaścicieli składa wniosek do komornika. Komornik prowadzi postępowanie tak jak przy egzekucji z nieruchomości: dokonuje opisu i oszacowania, ogłasza licytację, a po jej przeprowadzeniu i uprawomocnieniu się przysądzenia własności uzyskana kwota jest dzielona między trzech współwłaścicieli.

Częste nieporozumienia

Najczęstszym błędem jest utożsamianie tego postępowania z klasyczną egzekucją i przekonanie, że współwłaściciele są "dłużnikami", a ktoś jest "wierzycielem". Tak nie jest: postępowanie z art. 1066 KPC służy likwidacji stosunku współwłasności, a jego uczestnicy występują we własnym interesie majątkowym. Mylne bywa też założenie, że wszystkie przepisy o egzekucji z nieruchomości stosuje się dosłownie - odesłanie jest odpowiednie, a kolejne artykuły wprowadzają istotne zmiany. Nietrafne jest wreszcie oczekiwanie, że komornik przeprowadzi sprzedaż bez tytułu wykonawczego albo na podstawie samego porozumienia współwłaścicieli. W indywidualnej sprawie dotyczącej zniesienia współwłasności nieruchomości warto skonsultować się z prawnikiem.