Co stanowi przepis
Art. 1064(7) KPC rozstrzyga kwestię przejściową dotyczącą zarządu nad przedsiębiorstwem lub gospodarstwem rolnym dłużnika. Zgodnie z jego treścią, jeżeli taki zarząd został ustanowiony jeszcze przed wszczęciem egzekucji, ale w ramach postępowania zabezpieczającego, to po wszczęciu egzekucji będzie on prowadzony według przepisów regulujących egzekucję przez zarząd przymusowy. Innymi słowy, sam zarząd nie musi być ustanawiany od nowa, natomiast zmienia się reżim prawny, w jakim jest wykonywany. Przepis zapewnia w ten sposób ciągłość funkcjonowania zarządu i płynne przejście z fazy zabezpieczenia do fazy przymusowego zaspokojenia wierzyciela.
Kiedy przepis ma zastosowanie
Dla zastosowania art. 1064(7) KPC muszą wystąpić łącznie kilka okoliczności. Po pierwsze, przedmiotem zarządu musi być przedsiębiorstwo lub gospodarstwo rolne dłużnika, a nie pojedynczy składnik majątku. Po drugie, zarząd musi zostać ustanowiony wcześniej, w postępowaniu zabezpieczającym, czyli na etapie, gdy celem było zabezpieczenie przyszłego roszczenia, a nie jego wyegzekwowanie. Po trzecie, musi dojść do wszczęcia egzekucji, w której zastosowanie znajdują przepisy o zarządzie przymusowym. Od tego momentu obowiązki, uprawnienia i nadzór nad zarządcą ocenia się już według przepisów egzekucyjnych, a nie zabezpieczających.
Przykład
Wierzyciel, obawiając się, że dłużnik doprowadzi swoje przedsiębiorstwo handlowe do upadku przed zakończeniem procesu, uzyskuje postanowienie o zabezpieczeniu roszczenia przez ustanowienie zarządu nad tym przedsiębiorstwem. Zarządca przejmuje bieżące prowadzenie działalności, rozlicza się z pobranych dochodów i dba o utrzymanie substancji majątkowej. Po prawomocnym zakończeniu sprawy i uzyskaniu tytułu wykonawczego wierzyciel wszczyna egzekucję obejmującą to przedsiębiorstwo. Zarząd nie ustaje ani nie wymaga powtórnego ustanawiania - od chwili wszczęcia egzekucji zarządca działa dalej, lecz jego czynności, obowiązki sprawozdawcze i sposób podziału uzyskanych dochodów podlegają już przepisom o egzekucji przez zarząd przymusowy.
Częste nieporozumienia
Pierwszym błędem jest przekonanie, że wraz z wszczęciem egzekucji zarząd ustanowiony w zabezpieczeniu automatycznie wygasa i trzeba składać nowy wniosek o jego ustanowienie - art. 1064(7) KPC prowadzi do wniosku przeciwnego. Drugim nieporozumieniem jest utożsamianie obu reżimów: cel zabezpieczenia i cel egzekucji są różne, a po wszczęciu egzekucji zarząd służy już zaspokojeniu wierzyciela, co wpływa między innymi na przeznaczenie uzyskiwanych dochodów. Trzecim błędem jest rozciąganie tego przepisu na zarząd nad pojedynczą nieruchomością lub innym składnikiem majątku, podczas gdy norma dotyczy przedsiębiorstwa albo gospodarstwa rolnego. Zdarza się także, że dłużnicy zakładają, iż zmiana reżimu wymaga wydania odrębnego orzeczenia sądu w każdej sprawie. W indywidualnej sprawie, zwłaszcza gdy chodzi o zakres obowiązków zarządcy i rozliczenie dochodów, warto skonsultować się z prawnikiem.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.