Art. 1064⁶.

Co stanowi przepis

Art. 1064(6) KPC reguluje relację między już prowadzonymi egzekucjami świadczeń pieniężnych a nową egzekucją przez zarząd przymusowy nad przedsiębiorstwem lub gospodarstwem rolnym dłużnika. Zgodnie z § 1 sam fakt, że ze składników mienia wchodzącego w skład przedsiębiorstwa lub gospodarstwa rolnego toczy się już egzekucja - w tym egzekucja administracyjna - nie stanowi przeszkody do wszczęcia egzekucji przez zarząd przymusowy. Przepis wskazuje jednak dwie sytuacje, w których jest to dopuszczalne: gdy o wszczęcie takiej egzekucji wnosi sam wierzyciel dotychczas prowadzący egzekucję albo gdy w chwili wszczęcia egzekucji przez zarząd przymusowy jest oczywiste, że wierzyciel prowadzący dotychczasową egzekucję zostanie zaspokojony w toku zarządu przymusowego w okresie sześciu miesięcy od daty jego wszczęcia. Paragraf 2 przewiduje skutek proceduralny: wcześniej wszczęte egzekucje umarza się z dniem uprawomocnienia się postanowienia sądu o wszczęciu egzekucji przez zarząd przymusowy, a dotychczasowi wierzyciele z mocy prawa wstępują do egzekucji prowadzonej według przepisów tego działu.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Norma znajduje zastosowanie wtedy, gdy przedmiotem egzekucji jest majątek zorganizowany w przedsiębiorstwo lub gospodarstwo rolne, a równolegle toczą się już postępowania egzekucyjne skierowane do poszczególnych składników tego majątku. Chodzi zarówno o egzekucje sądowe, jak i administracyjne, co przepis wskazuje wprost. Kluczowe jest spełnienie jednej z dwóch przesłanek z § 1: wniosku wierzyciela dotychczas prowadzącego egzekucję albo oczywistości zaspokojenia go w ciągu sześciu miesięcy od wszczęcia zarządu przymusowego. Ocena tej oczywistości należy do sądu i odnosi się do stanu z chwili wszczęcia egzekucji przez zarząd przymusowy. Skutek w postaci umorzenia wcześniejszych egzekucji następuje z mocy prawa, z chwilą uprawomocnienia się postanowienia sądu.

Przykład

Wobec przedsiębiorcy prowadzącego zakład produkcyjny komornik zajął maszyny na wniosek dostawcy surowców, a organ podatkowy prowadzi egzekucję administracyjną z rachunku bankowego firmy. Inny wierzyciel wnosi o wszczęcie egzekucji przez zarząd przymusowy, wskazując, że rozdrobnione zajęcia paraliżują produkcję i obniżają wartość majątku. Sąd ustala, że dostawca zostanie w całości zaspokojony z dochodów zakładu w ciągu sześciu miesięcy, i wszczyna zarząd przymusowy. Po uprawomocnieniu się postanowienia wcześniejsze egzekucje ulegają umorzeniu, a dostawca i organ podatkowy z mocy prawa stają się uczestnikami egzekucji przez zarząd przymusowy.

Częste nieporozumienia

Błędem jest przekonanie, że umorzenie wcześniejszych egzekucji oznacza utratę uprawnień przez dotychczasowych wierzycieli - wstępują oni do nowego postępowania z mocy prawa, bez odrębnego wniosku. Nie jest też tak, że wystarczy sam wniosek dowolnego wierzyciela: art. 1064(6) KPC wymaga spełnienia jednej z wyraźnie wskazanych przesłanek. Umorzenie nie następuje z dniem złożenia wniosku ani wydania postanowienia, lecz dopiero z dniem jego uprawomocnienia się. Wreszcie przepis nie ogranicza się do egzekucji sądowych, obejmuje również egzekucje administracyjne prowadzone ze składników przedsiębiorstwa lub gospodarstwa rolnego. W sprawie indywidualnej warto skonsultować się z prawnikiem, ponieważ ocena przesłanek zależy od konkretnego stanu majątkowego dłużnika.