Art. 1064¹⁵.

Co stanowi przepis

Art. 1064[15] KPC reguluje dwie grupy czynności, które sąd podejmuje w momencie wszczęcia egzekucji przez sprzedaż przedsiębiorstwa lub gospodarstwa rolnego. Po pierwsze, już w samym postanowieniu o wszczęciu egzekucji sąd ustanawia zarząd przymusowy nad przedsiębiorstwem lub gospodarstwem rolnym, które ma zostać sprzedane. Do tego zarządu stosuje się odpowiednio przepisy art. 1064[1]-1064[11] KPC, a więc regulacje dotyczące egzekucji przez zarząd przymusowy, w tym zasady wyznaczania zarządcy, zakresu jego uprawnień i nadzoru sądu. Po drugie, przepis nakłada na sąd obowiązki informacyjne i rejestrowe: przesłanie postanowienia do sądu wieczystoksięgowego właściwego dla nieruchomości wchodzącej w skład przedsiębiorstwa lub gospodarstwa, a w przypadku przedsiębiorcy podlegającego wpisowi do rejestru - przesłanie postanowienia do akt rejestrowych. Sąd wieczystoksięgowy działa z urzędu: dokonuje wpisu o wszczęciu egzekucji albo składa postanowienie do zbioru dokumentów. Obowiązkowe jest też ogłoszenie o wszczęciu egzekucji w Monitorze Sądowym i Gospodarczym oraz na stronie internetowej Krajowej Rady Komorniczej, a fakultatywnie w poczytnym dzienniku lub czasopiśmie miejscowym.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis stosuje się wyłącznie w egzekucji przez sprzedaż przedsiębiorstwa lub gospodarstwa rolnego, a więc w trybie, w którym zbywany jest zorganizowany zespół składników, a nie pojedyncze rzeczy. Warunkiem jego uruchomienia jest wydanie przez sąd postanowienia o wszczęciu egzekucji w tym trybie. Ustanowienie zarządu przymusowego następuje z mocy art. 1064[15] § 1 KPC automatycznie, w tym samym postanowieniu, bez potrzeby składania odrębnego wniosku o zarząd. Czynności z § 2 sąd podejmuje z urzędu, niezależnie od aktywności wierzyciela, a ich celem jest ujawnienie stanu egzekucji wobec osób trzecich oraz dotarcie z informacją do potencjalnych nabywców.

Przykład

Wierzyciel uzyskuje wszczęcie egzekucji przez sprzedaż gospodarstwa rolnego dłużnika, w skład którego wchodzą grunty objęte księgą wieczystą oraz budynki inwentarskie. Wydając postanowienie, sąd od razu ustanawia zarząd przymusowy, aby gospodarstwo nie stało bezczynne i aby zwierzęta oraz uprawy były nadal obsługiwane do czasu sprzedaży. Następnie sąd przesyła postanowienie do sądu prowadzącego księgę wieczystą, który z urzędu wpisuje wzmiankę o wszczęciu egzekucji, a także zarządza ogłoszenie w Monitorze Sądowym i Gospodarczym oraz na stronie Krajowej Rady Komorniczej. Ponieważ nabywcy takich gospodarstw działają zwykle lokalnie, sąd dodatkowo zarządza ogłoszenie w poczytnej gazecie wydawanej w powiecie, w którym leżą grunty.

Częste nieporozumienia

Pierwszym błędem jest przekonanie, że zarząd przymusowy trzeba osobno wnioskować - z art. 1064[15] § 1 KPC wynika, że sąd ustanawia go sam, wraz z wszczęciem egzekucji. Drugim jest mylenie zarządu przymusowego z odrębnym sposobem egzekucji: tutaj zarząd jest instrumentem służącym zachowaniu wartości majątku do czasu sprzedaży, choć przepisy o egzekucji przez zarząd stosuje się odpowiednio. Trzecim nieporozumieniem jest traktowanie ogłoszenia w prasie lokalnej jako obowiązkowego - jest ono fakultatywne, w odróżnieniu od publikacji w Monitorze Sądowym i Gospodarczym oraz na stronie Krajowej Rady Komorniczej. Zdarza się też błędne założenie, że wpis w księdze wieczystej wymaga wniosku strony, podczas gdy sąd wieczystoksięgowy działa z urzędu. W sprawie indywidualnej warto skonsultować się z prawnikiem, ponieważ przebieg takiej egzekucji zależy od struktury majątku i sytuacji dłużnika.